Кіріспе

1890 жылдардағы АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы жаңа қалашықтардың өркендеуі

Борохит (сондай-ақ қалашықтар ықыласы немесе қалашықтар қызылы) – 1890 жылдары АҚШ-тың Нью-Джерси штатында, әсіресе Берген округінде референдум арқылы көптеген шағын қалашықтардың құрылуы. Нью-Джерси заң шығарушы органы жергілікті басқару және мектеп жүйесін реформалауға тырысқанда, Берген округінің көптеген қалалары шағын қалашықтарға бөлінді, бұл әлі де штаттың саяси картасын бөліп тұрады. Бұл Нью-Джерсидегі қала маңындағы елді мекендердің дамуынан кейін болды, олардың тұрғындары мемлекеттік қызметтерді көбірек қаласа, ал ұзақ жылдар бойы тұрған ауыл тұрғындары салықтың артуынан қорқып келді. XIX ғасырдың соңында Нью-Джерсидің көп бөлігі ірі қалашықтарға бөлінген. Берген округіндегі бірнеше қалаларда теміржол станцияларының маңында жиі құрылған бірнеше қала маңындағы елді мекендер болды. Теміржол желілерінің жанындағы жаңа құрылыстар үшін көбірек мемлекеттік қызметтерді қажет ететін қала маңындағы тұрғындардың санының өсуіне қарсы фермерлер сияқты ұзақ жылдар бойы тұрған тұрғындар арасында саяси даулар туды, олар мұны жоғары салықтармен байланыстырды. Бұрын аз қолданылған заң, қазіргі қалашықтардың шағын бөліктеріне референдум арқылы дауыс беруге және тәуелсіз қалашықтар құруға мүмкіндік берді. 1893 жылдың соңында республикашылар, қала маңындағы тұрғындардың қолдауымен заң шығарушы органына басымдық алды; келесі жылы олар екі немесе одан да көп қалашықтың бөліктерінен құрылған қалашықтарға округтік таңдаулы еріктілер кеңесіне өкіл сайлауға рұқсат беретін заң қабылдады. Бұл 1894 жылғы заң, сол жылы мектеп округтерін бір муниципалитетке біріктірген екінші заңмен бірге, наразы қауымдардың округ кеңесінде орын алуы немесе жергілікті мектепті бақылауы үшін бөлініп, қалашықтарға айналуын жеңілдетті. 1894 және 1895 жылдары қырық жаңа қалашық құрылды, олардың көп бөлігі Берген округінде болды, онда көптеген қалашықтар бөлінді немесе айтарлықтай кішірейді; қазіргі күні ондайлардың саны аз. Штат заң шығарушы органы 1895 жылы еріктілерді сайлау құқығын жойды және келесі жылы референдум арқылы қалашықтар құруды тоқтатты. Муниципалитеттер 20-ғасырдың басында да заң шығарушы органмен құрыла берді, және соңғы жылдары үкіметтің жоғары құнына қарсы біріктіруге тырысып баққанмен, бұл тырысықтар аса тиімді болған жоқ.

Өмірбаян

Шығыс және Батыс Джерси 1702 жылы Нью-Джерси провинциясы болып біріккен кезде шамамен 24 қалашық болды; одан кейін британ үкіметі кезінде патенттер, сот шешімдері немесе заңнамалық актілер арқылы олардың саны көбейді. Америка революциялық соғысынан кейін Нью-Джерси заң шығарушы органы барлық қалалық харталарды бекітіп, жаңаларын берді; 1798 жылға қарай штаттың құрамында 104 қалашық болды. Эссекс, Моррис және Сассекс округтерінде экономикалық белсенділіктің күшеюі және Уоррен округінің құрылуы 1834 жылға қарай олардың санын 125-ке жеткізді. Көптеген қалашықтарда төмен салықтар мен аз үкіметтік басқару болды; жолдар (көбінесе топырақтан жасалған) салық төлеудің орнына фермерлермен күтілді. Қалашықтардағы жиналыстар әр ақпанда өтіп тұратын; азаматтар алаңдатарлық мәселелерді талқылап, ерікті түрде шешімдер іздеп, өздерінің қалауын іске асыру үшін бірлесіп өкілдер тағайындайтын. Әр қалашықтағы сайлаушылар округтік басқару органы – Сайланған еріктілер кеңесінің мүшелерін сайлайтын. Темір жол 19 ғасырдың ортасынан бастап Нью-Джерсиге маңызды өзгерістер әкелді. Штат көбінесе ауылшаруашылықпен айналысты, ал жаңа желілер фермерлерге өнімдерін нарыққа оңай жеткізуге мүмкіндік берді. Бірақ олар Нью-Йорк немесе Филадельфия қалаларында жұмыс істейтіндерге қала сыртында тұрып, күнде жұмыста болуды да жеңілдетті. Сәйкесінше, қалашықтарда бірнеше мектеп округтері болуы мүмкін: Берген округіндегі Франклин қалашығы 1890 жылдардың басында 774 оқушыға қызмет ететін он бір мектеп округін қамтыды. Берген округінде 1893 жылы болған 94 мектептің 31-і бір бөлмелі мектептер болды, бірақ бұл көрсеткіш 1880 жылы 44-тен төмендеді. Берген округі 1850 жылдары темір жол желілері салынған кезде сиреп қоныстанғандықтан, Юнион және Камден сияқты басқа қала маңындағы округтерге қарағанда дамудың өзгеше үлгісін қалыптастырды, олар темір жол станцияларының маңында жоспарланған дамуды көбірек көрді. Берген округінің даму үлгісі Нью-Джерсиде бірегей болды, 1894 жылға дейін бір қалашықта бірнеше қала маңындағы елді мекендер болды, мұндай жағдай штатта басқа жерде сирек кездеседі. Қалашықтар үшін бұрынғы қалалық кеңес үлгісіндегі басқару сол кезеңдегі өзгерістерге жарамсыз болып шықты. Нью-Джерси конституциясы Трентондағы мемлекеттік үкіметке қалашықтарға қатысты салыстырмалы түрде әлсіз билік берді, бірақ заң шығарушы орган уақыт өте реформалар жасауға тырысты. Қалашықтар жол аудандарына бөлінді, тұрғындар күтім жұмыстарын жүргізу үшін тағайындалды; 1859 жылы штат әрбір ауданның тұрғындарына жол комиссарын сайлауға рұқсат берді, ол жол салығының тиімді жұмсалуын қадағалады. Кейіннен осы аудандардың көпшілігі жеке муниципалитетке айналды, ал жол комиссары көбінесе алғашқы қала әкімі болды.

Заңнама

1875 жылға дейін муниципалитеттер заң шығарушы органның арнайы заңдарымен ғана құрылған немесе өзгертілген, бірақ сол жылы мемлекеттік конституциялық түзету жеке муниципалитеттерге арналған арнайы заңдарды жойды. Содан кейін заң шығарушылар муниципалитеттерге қатысты жалпы заңдарды қабылдады және жаңаларын құруды тілейтін аудандардағы референдумдарға, сондай-ақ соттарға қалдырды. 1878 жылы заң шығарушы орган Бороу заңын қабылдады, ол 4 шаршы мильден (10 км²) аз және 1000-нан кем адам тұратын аудандағы жер иелеріне жаңа борон құру үшін қаладан бөліну туралы референдум өткізуге мүмкіндік берді. Бұл референдумды аудан жерінің құны бойынша өлшенген 10 пайызын иеленушілердің өтініші бойынша өткізуге болады, ал дауыс беру күніне 10 күн бұрын хабарлау қажет болды. 1882 жылы заң шығарушы орган бұл шараны кеңейтіп, 5 км²-ден аз аумақты аудандарды қала құрамындағы белгілі бір автономиясы бар округтік комиссияларға айналдыруға рұқсат берді. 1870 жылдары муниципалитеттерге ынталандырудың тағы бір себебі болды, себебі Нью-Джерси халқы 1873 жылғы үрейдің салдарынан теміржолдарға наразы болды. Жаңадан құрылған Демократиялық заң шығарушы орган теміржолға тиесілі жерлерге салық жеңілдіктерін тоқтату заңдарын қабылдады. Жердің көп бөлігі, әдетте станцияларға жақын жерде сатылып, кейіннен олар орналасқан қаладан бөлініп, кейінірек "донат тесіктерін" құрады, яғни бұрынғы қалалармен қоршалған борон, бүгінгі Нью-Джерси муниципалитеттерінің ландшафтын құрайды. 1893 жылғы сайлауда республикашылар Нью-Джерси заң шығарушы органының бақылауын қайта алды. Бұл бір жағынан демократ Гровер Кливлендтің басшылығымен болған 1893 жылғы экономикалық дағдарысқа, екінші жағынан кейбір демократтар, олардың алдындағы республикашылдар сияқты, жемқорлыққа қатысқандықтарына байланысты болды. Сонымен қатар, жолаушылар санының артуы да рөл атқарды; Берген округі Нью-Йорк қаласына жақындығының арқасында көптеген жолаушылар қауымдастығын қамтыды (әлі де қамтиды). Бұл жаңа тұрғындар демократтар фермерлерге қарағанда республикашыл болды. Берген округінің тарихшысы Кевин Райттің айтуынша, "1893 жылы Пункин Дастерлерге сайлауда қарсы тұру үшін жеткілікті санды жинағаннан кейін, Берген округінің жолаушылары ақыры ескі тәртіпті құлатқан Үйдегі басқарудағы саяси төңкеріске шықты". Ал 1893 жылы Берген округінде үш борон ғана болды. Хадсон өзенінің бойындағы Палисадес қалашығында бір жылға созылған заңдық күрес 1894 жылдың қаңтарында Тенафлидің бөлініп кетуіне әкелген референдумға әкелді. Сәуір айында Трентондағы республикашыл көпшілігі Дельфорд мәселесін шешу үшін екі немесе одан да көп қалашықтың бөліктерінен борон құруға рұқсат беру туралы заң жобасымен жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді, және бұл 1894 жылғы 9 мамырдағы заңға айналды. Заң сондай-ақ мұндай боронға округтік таңдаулы еріктілер кеңесінде орын берді. Райттың айтуынша, "жалпы заңның нысанымен арнайы заң шығарудың салдары көп ұзамай айқын болды". Партизандар 1894 жылғы заңның саяси мүмкіндіктерін көріп, өз партиясының еркін иелерін сайлайтын борон құру арқылы Берген округі үкіметінің бақылауына таласты. Егер заң шығарушы орган бұдан артық ештеңе жасамаса, бұрынғы Нью-Джерси Бас Ассамблеясының спикері Алан Карчердің айтуынша, "Нью-Джерсиде бүгінгі күні 500-ден аз муниципалитет болуы мүмкін еді". Алайда, заң шығарушы орган заң жобасында бұдан әрі бекітті: "әрбір қала, борон және қосылған қала қалашықтың мектеп ауданынан бөлек және ерекше мектеп ауданы болады". Осылайша, егер қауым өзінің қалашығынан бөлініп, борон құрса, ол өз мектебін бақылайтын болады. Жаңа қалашықтардағы мектептер бұрынғылардың қарызы үшін жауапты болады, яғни кейбір қауымдастықтар басқалардың қарызының бір бөлігін төлеу және олардың салық ақшаларының басқалардың мектептерін қаржыландыруға баратынын көру перспективасына тап болды. Заң бойынша, олар осы нәрселерден аулақ бола алады. Мектеп заңнамасы Берген округінде боронға деген құштарлықты қатты күшейтеді. Өздерінің мектеп аудандарына ие болған бай қауымдар енді мектеп салықтарының табысын кедей аудандармен бөлісу немесе борон референдумдарында бөліну перспективасына тап болды. Оллендейл, негізінен, Франклин қалашығынан осындай қорқыныштан бөлініп кетті. 650 тұрғыны бар Оллендейл 1894 жылы құрылған халық саны көп боронның бірі болды. Парк Ридж сияқты қала маңындағы қауымдастықтарда жаңа тұрғындар көбінесе ескі тұрғындардың қарсылығына қарсы боронды ұйымдастырды, олар жақсартулар оларға пайда келтірмейді деп қорқып, жаңа борон муниципалдық облигациялар шығару арқылы тез қарызға батып кетеді деп ойлады. Борон құру кезінде айқас және жағымсыз сезімдер болды, және Рассел Джонс, оның үйі Теанек пен Богота арасындағы жаңа шекарада орналасқан, өрт сөндірушілер өкілеттік туралы дауласып жатқанда үйінің өртеніп кеткенін көрді.

Кейінгі оқиғалар мен мұра

Инкорпорациялардың толқыны 1895 жылы да жалғасты, ал Cliffside Park қаңтар айында борон мәртебесін алды. Сол айда Берген округінің мектеп басшысы Джон Терхун Трентонға заңның борон құруға үміттенедін азаматтарға қарсылардың аумағын жоюға мүмкіндік беретінін айыптап хат жазды: «Жаңа үрдіске қарсылық білдіргендерді қабылдау не қабылдамау құқығын қарапайым көпшілікке беру идеясы – мүлдем дұрыс емес және зор әділетсіздік. Зардап шеккендердің қорғаны жоқ, олар жағдайды мойынсұнып қабылдауға мәжбүр. Бұл бізге баршамызға қымбат еркіндікке қайшы келеді». Басшы Терхун «борон құрылысы аяқталғанша» жылдам бөліністің көптеген мәселелерін бағалау мүмкін емес екенін жазды: «Мен боронның салдарынан туған өзгерістерді бағалауға немесе тіпті жуықтауға әрекеттенбеймін. Бұл түсініксіз». 1980 жылдардың басында бірқатар борон аудандарға айналды, бірақ олар басқару нысанын міндетті түрде өзгертпеді, себебі 1986 жылға дейін «аудан» деп аталатын муниципалитеттерге, «борон» деп аталатын муниципалитеттерге қарағанда көбірек федералдық көмек қарастырылған. 2022 жылғы Пайн Вэлли мен Пайн Хиллдің бірігуімен Нью-Джерсиде 564 муниципалитет бар, және кез келген штаттың халқына шаққанда ең көп муниципалитетке ие. Оның борондық құрамына Берген округіндегі әуежайы, өнеркәсіптік ғимараттары мен жүзден аз тұрғыны бар Тетерборо және Камден округіндегі негізінен гольф клубынан тұратын Тависток кіреді. Губернатор Крис Кристи үкімет шығындарын төмендету үшін біріктіруді ұсынды, және бірқатар муниципалитеттер оны зерттеді, бірақ соңғы кезде бірігудің аз ғана жағдайлары болды, соның бірі – 2012 жылы Принстон борондық және Принстон ауданының бірігуі. Карчер спикер болған кезде де, кейін де біріктіруді қолдады, бірақ ол жергілікті басқаруды жақтаушылардың құрбаны болды. Ол борондық аурудың ұзақ мерзімді әсерлерін талқылады: