Жыныс көбеюдің түрі – оогамия: ұрық жасушалардың мөлшері мен пішінінің айырмашылығы, аналық жасушаның (жұмыртқа) қозғалмауы, аталық (сперматозоид) жасушаның қозғалмалылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жыныстық көбеюдің түрі
Form of sexual reproduction
Оогамия – гаметалардың мөлшері мен пішіні ерекшеленетін анизогамияның бір түрі. Оогамияда ірі әйел гаметасы (жұмыртқа клеткасы деп те аталады) қозғалмайды, ал кіші еркек гаметасы (сперматозоид деп те аталады) қозғалмалы болады. Оогамия – анизогамияның кең таралған түрі, дерлік барлық жануарлар мен құрлықта өсетін өсімдіктер оогамиялық. Оогамия жыныстық жолмен көбейетін көптеген түрлерде кездеседі, оның ішінде барлық омыртқалы жануарлар, құрлықта өсетін өсімдіктер және кейбір балдырлар бар. Жыныстық көбеюдің бастапқы түрі изогамия деп саналады, ал оогамия анизогамия арқылы пайда болған. Оогамия қалыптасқаннан кейін, әдетте еркектер мен әйелдердің арасында түрлі айырмашылықтар пайда болады. Ішкі ұрықтандыру оогамиядан туындаған болуы мүмкін, бірақ кейбір зерттеулер оогамияның кейбір түрлерде сыртқы ұрықтандырудан ішкі ұрықтандыруға өтуге дейін пайда болғанын көрсетеді. Стрептофиттерде оогамия жасыл балдырлардан бөлінуге дейін пайда болған.
Oogamy is a form of anisogamy where the gametes differ in both size and form. In oogamy the large female gamete (also known as ovum) is immotile, while the small male gamete (also known as sperm) is mobile. Oogamy is a common form of anisogamy, with almost all animals and land plants being oogamous. Oogamy is found in most sexually reproducing species, including all vertebrates, land plants, and some algae. The ancestral state of sexual reproduction is believed to be isogamy, with oogamy evolving through anisogamy. Once oogamy evolves, males and females typically differ in various aspects. Internal fertilization may have originated from oogamy, although some studies suggest that oogamy in certain species may have evolved before the transition from external to internal fertilization. In streptophytes, oogamy occurred before the split from green algae.
Пайда болуы
Оогамия жыныстық көбейту арқылы көбейетін жануарлардың дерлік барлық түрлерінде кездеседі. Оогамия барлық құрлық өсімдіктерінде, сондай-ақ кейбір қызыл, қоңыр және жасыл балдырларда таралған. Оогамия құрлық өсімдіктері үшін тиімді, себебі тек бір гамета ғана өсімдіктің сыртындағы қиын жағдайларда қозғалуы керек. Оогамия оомицеттерде де байқалады.
Oogamy is found in almost all animal species that reproduce sexually. Oogamy is found in all land plants, and in some red algae, brown algae and green algae. Oogamy is favored in land plants because only one gamete has to travel through harsh environments outside the plant. Oogamy is also present in oomycetes.
Этимология
Оогамия термині алғаш рет 1888 жылы қолданылған.
The term oogamy was first used in the year 1888.
Эволюция
Жалпы қабылданғандай, изогамия – бұл бастапқы жағдай, ал огомия изогамиядан анизогамия арқылы дамиды. Огомия дамыған кезде, әдетте еркектер мен әйелдер көптеген жағынан өзгеше болады. Огомия сыртқы ұрықтандырудан ішкі ұрықтандыруға өтуге дейін пайда болған. Стрептофиттерде огомия жасыл балдырлардан бөлінуге дейін болған.
It is generally accepted that isogamy is the ancestral state and that oogamy evolves from isogamy through anisogamy. When oogamy has evolved, males and females typically differ in many aspects. Oogamy evolved before the transition from external to internal fertilization. In streptophytes, oogamy occurred before the split from green algae.