Кіріспе

Споралар түзілетін орта бактериялар туралы ақпарат

Спорангий (кейінгі латын тілінен, ; : спорангиялар) – споралар түзілетін орта. Ол бір жасушадан немесе көпжасушалы болуы мүмкін. Көбінесе барлық өсімдіктер, саңырауқұлақтар және көптеген басқа да топтар өмірлік циклінің белгілі бір кезеңінде спорангиялар құрайды. Спорангиялар митоз арқылы спораларды жасай алады, бірақ құрлықтағы өсімдіктер мен көптеген саңырауқұлақтарда спорангиялар мейоз арқылы генетикалық ерекше гаплоидты спораларды жасайды.

Саңырауқұлақтар

Саңырауқұлақтың кейбір типтерінде спорангиум жыныссыз көбеюде маңызды рөл атқарады, ал жыныстық көбеюде жанама рөл атқаруы мүмкін. Спорангиум спорангиофорда түзіледі және гаплоидты ядролар мен цитоплазмадан тұрады. Споралар спорангиофорда әрбір гаплоидты ядроны және цитоплазманы берік сыртқы қабықшамен қаптау арқылы пайда болады. Жыныссыз көбею кезінде бұл споралар желдің көмегімен таралып, гаплоидты гифтерге өсіп жетіледі. Саңырауқұлақтардағы жыныстық көбею типтерге қарай әртүрлі болғанымен, кейбір саңырауқұлақтар үшін спорангиум жыныстық көбеюде жанама рөл атқарады. Зигомикоталарда жыныстық көбею екі жеке саңырауқұлақтың гаплоидты гифтері қолайсыз жағдайларда зигоспорангиумды құру үшін біріккен кезде жүзеге асады. Зигоспорангиум ішіндегі гаплоидты ядролар диплоидты ядроларға бірігеді. Жағдай жақсарғанда, зигоспорангиум өне бастайды, мейозға ұшырайды және спораларды шығаратын спорангиумды түзеді.

Жердегі өсімдіктер

Мохтарда, бауырлылар мен мүйізділерде бұтақталмаған спорофит бір спорангий шығарады, ол морфологиялық жағынан өте күрделі болуы мүмкін. Көптеген тамырсыз өсімдіктер, сондай-ақ көптеген ликофиттер мен көптеген папоротниктер гомоспоралы (тек бір типтегі споралар түзіледі). Кейбір ликофиттер, мысалы Selaginellaceae және Isoetaceae, жойылған Lepidodendrales, сондай-ақ Marsileaceae және Salviniaceae сияқты папоротниктер гетероспоралы (екі типтегі споралар түзіледі).