Қаңғыбас Кид Карри: Батыс жұлдыздарының қаһарманы және құлқыны

Кіріспе

Американдық заңгер және қарулы адам (1867–1904)

Харви Александр Логан (1867 – 17 маусым, 1904), сонымен қатар Кид Карри деп белгілі, 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Буч Кэссиди мен Санденс Кидтің әйгілі «Жабайы топ» тобымен бірге жүрген американдық заңгер және қарулы адам еді. Өзінің топтас мүшелерінен кем танымал болғанына қарамастан, ол «Жабайы топтың ең қатыгез мүшесі» деп еске алынады, ол бес атыста кем дегенде тоғыз құқық қорғау қызметкерін және басқа да жағдайларда тағы екі адамды өлтіргені айтылады. Ол полиция және азаматтармен көптеген атыс-шабыстарға қатысып, қарақшылықпен айналысқан күндері әртүрлі топтармен бірге бірнеше банк және пойыз тонауларына қатысқан.

Ерте өмір

Логан 1867 жылы Айова штатының Тама округіне қарасты Ричленд қалашығында дүниеге келді. Оның анасы 1876 жылы қайтыс болды, ал ағалары Хэнк, Джонни және Лонни Миссури штатының Додсон қаласына барып, әпкесі Ли Логанмен бірге тұрды. Кем дегенде 1883 жылға дейін Харви Техас штатының Ризинг Стар маңындағы Крос Л ранчосында жылқыны жаратып, өмір сүрді. Сол жерде ол "Flat Nose" George Curry деген кісімен танысып, дос болып, одан өзінің жаңа тегін алды. Көп ұзамай ағалары да сол тегін қабылдады. Логан ағайындары еңбегі үшін ақы алғанға дейін еңбекқор болды. Ақша олардың қалтасында ұзақ тұрмады. Олардың барлығы ішімдік пен әйелдерге құмар еді. Кид Карри көбінесе пойыз немесе банк тонауынан оралғаннан кейін мас болып, ақшасы біткенше жезөкшелермен бірге жатып қалатын. Кид Карри танымал болғаннан кейін, жүкті болған жезөкшелер оны баланың әкесі деп айту жиі кездесетін. Балаларды "Карри балалары" деп атады; оның нақты әке болған балаларының саны бес шамасында болған болуы мүмкін. 1883 жылы Карри Колорадо штатының Пуэбло қаласына мал айдау кезінде ковбой ретінде аттанды. Пуэблода ол салон төбелесіне қатысты. Тұтқындалудан қашу үшін ол Вайоминг штатының оңтүстігіне қашып, "Circle Diamond" ранчосында жұмыс істей бастады. Барша мәлімет бойынша, мас болмағанда Карри жайлы мінезді, сүйкімді және достары мен бауырларына адал болған.

Заңсыз өмір

Оның өмірін өзгерткен оқиғалар ағасы Хэнк пен досы Джим Торнхилл Монтана штатының сол кездегі Шоуто округіне (қазіргі Филлипс округіне) Рок Крикке ранчо сатып алғаннан кейін басталды. Ранчо жергілікті шахтер және заңгер Пауэлл "Пайк" Ландускидің шахтерлер ереуілі жасаған жерге жақын болды. Күндердің біріндегі хабарламаларға сәйкес, Ландуски Карримен кездесіп, оған шабуыл жасады, Карридің қызы Эльфимен романда екенін ойлады. Содан кейін Ландуски Карриге қарсы шабуыл жасады деген айып тақты, ол тұтқындалып, ұрып-соқты. Карридің екі досы, А. С. Ломан мен Фрэнк Планкетт, Карриді босату үшін 500 долларлық кепіл төледі. Ландускидің қызы Эльфи кейінірек ол Карридің ағасы Лоннимен қарым-қатынаста болғанын айтты. Бірақ, бұл мойындау тым кеш болды. 1894 жылдың 27 желтоқсанында Карри Ландускиді жергілікті салоннан ұстап алып, оны соққыға жығып, есінен айырды. Карри, төбелес аяқталды деп ойлап, кете бастады. Ландуски тапаншасын шығарып, қарусыз Карриге қастандық жасауға көшті. Карридің досы және оның інісінің серіктесі Джим Торнхилл Карриге өзінің тапаншасын берді. Ландускидің тапаншасы істемеді, ал Карри оны атқылап өлтірді. Карри тұтқындалды, бірақ өзін-өзі қорғау үшін әрекет еткені анықталған тергеуден кейін босатылды. Дегенмен, ресми сот процесі тағайындалды. Карри судья Ландускимен жақын дос болғандықтан, әділ сотқа үміттенбеді. Осы себепті Карри қаладан кетіп қалды.

Блэк Джек Кетчум тобының мүшесі

Керри заңсыз Том "Блэк Джек" Кетчуммен бірге жүруге кірісті. Пинкертон детективтері Керри Монтанадан кеткеннен кейін көп ұзамай оның ізіне түсті. 1896 жылдың қаңтар айында Керри Ландускидің ескі досы, шаруа Джеймс Винтерстің оны тұтқындау үшін жарияланған сыйақы үшін бақылап отырғанын білді. Керри мен оның екі інісі, Джонни мен Лонни, онымен сөйлесу үшін Винтерстің ранчосына барды. Бірақ атыс шықты. Джонни қаза тапты, ал Керри мен Лонни қашып құтылды. Одан кейін Керри мен Лонни пойыз тонаудан алынған олжа үшін Блэк Джек Кетчеммен дауласты. Екі бауырлас топтан кетіп, циркке қосылды.

Өз тобын құру

Кейін бауырластар Боб Лидің ұйымдастыруымен Колорадо штатының Сэнд Галч жанындағы мал фермасында жұмысқа орналасты. Пинкертон агенттері Карридің ізін қысқа мерзімге тоқтатты. Карри, Лонни, Уолт Путнам және Джордж Карри осы шамада өздерінің тобын құрды. Карри ұрыларға қолайлы нысаналарды іздеу мақсатымен Колорадодан уақытша кетіп қалды. 1897 жылдың 15 сәуірінде Карри Вайоминг штатының Паудер-Ривер қаласындағы шериф орынбасары Уильям Динды өлтіруге қатысқан деген хабар тарады, себебі ол және оның тобы Паудер-Ривер алқабындағы ранчода жаңа жылқы жинап жатқан. Осыдан кейін ол жұмыс істеген Колорадодағы фермаға оралды. 1897 жылдың маусым айында ковбойлық жұмыс аяқталды, және Карри қалған топпен бірге солтүстікке бет бұрды. Олар Оңтүстік Дакота штатының Белл-Фурше қаласындағы банкты тонады, ал банктың сыртында қала тұрғындары қарсылық көрсетті. Олардың достарының бірі Том О'Дэй атының қорқуынан қашып кеткен кезде қолға түсті. Қалғандары қашып құтылды, бірақ екінші тонауды жоспарлап жатқанда, қалалық жасақ оларды Монтана штатының Фергус округінде ұстады. Атыс кезінде Карридің білегіне оқ тиді, сондай-ақ атының астынан оқ өткендіктен ол қолға түсті. Джордж Карри мен Уолт Путнам да қолға түсті. Үшеуі де Оңтүстік Дакота штатының Дедвуд түрмесіне қамалды, бірақ ұзаққа тоқталмады; олар түрме күзетшісін жеңіп, қашып кетті. Олар Монтанаға қайта оралып, екі пошта бөлімшесін тонады.

Бутч Кэссиди мен Жабайы топпен бірге

Осы уақыт аралығында Карри Буч Кэссидидің "Жабайы топ" тобымен бірге жүруге кірісті. 1899 жылдың 2 маусымында топ Уилкокс, Вайоминг қаласының жанында Юнион Пасифик темір жолының жолаушылар пойызын тонады, бұл тонау кеңінен танымал болды. Көптеген белгілі заңгерлер тонаушыларды ұстауға қатысты, бірақ олар қолға түспеді. Осы тонаудан кейін заң қызметкерлерімен болған атыста Кид Карри мен Джордж Карри Конверс округінің шерифі Джо Хейзенді атып өлтірді. Том Хорн, Пинкертон агенттігінің жалдамалы кісі өлтірушісі және келісімшарт бойынша жұмыс істейтін қызметкер, жарылғыш заттар жөніндегі сарапшы Билл Спектен ақпарат алды, ол Джордж Карри мен Кид Карриді Хейзенді өлтіргендер ретінде көрсетті. Хорн бұл ақпаратты Пинкертон детективі Чарли Сирингоға жеткізді. Топ "Қабырғадағы тесік" деп аталатын жасырынған жеріне қашып кетті. Сирингоға заңсыз топты ұстап алу міндеті жүктелді. Ол Эльфи Ландускимен дос болып, Лонни Карри оны жүкті қылғанын айтты. Сиринго оны арқылы бандиттерді іздестіруді жоспарлады. Сиринго өзін Чарльз Л. Картер деп таныстырып, қашқан қарулы адам болып көрінді және Каррилерді білетін адамдармен араласа бастады, Джим Торнхиллмен дос болды. Бірақ Кид Карри Юта штатының шалғайдағы каньондық аймағындағы "Жабайы топтың" тағы бір жасырынған жері - "Қорқытқыштар үйі" деп аталатын жерде жасырынған. Содан кейін Карри Кассиди және басқалармен бірге жасырыну үшін Альма, Нью-Мексикоға кетті. 1899 жылдың 11 шілдесінде Карри Нью-Мексикодағы Фолсом қаласының жанында Колорадо және Оңтүстік темір жолының пойызын тонады, оған Эльзи Лей және Сэм Кетчем қатысты, ол Том "Қара Жек" Кетчемнің інісі болды. Хюрфано округінің шерифі Эда Фарр бастаған жасақ топты "Түркия ағыны" деген жерге жақын қоршап алды, нәтижесінде төрт күнге созылған екі атыс-шайқас болды. Лей мен Кетчем екеуі де жараланды және кейін ұсталды, Лей шерифті өлтірді және Колфакс округінің орынбасары Генри Лавты қаза қалдырды. Кетчем тұтқында болғанда бірнеше күннен кейін жараларынан қайтыс болды, ал Лей кісі өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Карри қашып кетті, бірақ ол, Кассиди және топтың басқа мүшелері Нью-Мексикодан кетуге мәжбүр болды. Карри Сан-Антониоға барып, онда қысқа уақытқа қалды. Сол жерде ол жезөкше Дела Мурмен (сонымен қатар Энни Роджерс немесе Мод Уильямс деп те белгілі) танысып, оған ғашық болды. Олар кездескен кезде ол Фанни Портер ханымның жезөкшеханасында жұмыс істеді, ол "Жабайы топтың" тобы үшін үнемі жасырыну орны болған.

During this time Curry began riding with Butch Cassidy's Wild Bunch gang. On June 2, 1899, the gang robbed the Union Pacific Railroad Overland Flyer passenger train near Wilcox, Wyoming, a robbery that became famous. Many notable lawmen of the day took part in the hunt for the robbers, but they were not captured. During one shootout with lawmen following that robbery, Kid Curry and George Curry shot and killed Converse County Sheriff Joe Hazen. Tom Horn, a noted killer for hire and contract employee of the Pinkerton Agency, obtained information from explosives expert Bill Speck that identified George Curry and Kid Curry as Hazen's murderers, which Horn passed on to Pinkerton detective Charlie Siringo. The gang escaped into its hideout at the Hole in the Wall. Siringo had been assigned the task of bringing in the outlaw gang. He became friends with Elfie Landusky. Elfie was using the last name of Curry, alleging that Lonny Curry had got her pregnant. Through her, Siringo intended to locate the gang. Siringo changed his name to Charles L. Carter, disguised himself as an on the run gunman, and began mingling with people who might know the Currys, becoming friends with Jim Thornhill. However, Kid Curry was hiding in Robbers Roost, another hideout used by the Wild Bunch in the remote canyon country of Utah. Curry then went to Alma, New Mexico, with Cassidy and others, intending to hide for a while. On July 11, 1899, while working at the W. S. Ranch, Curry robbed a Colorado and Southern Railroad train near Folsom, New Mexico with gang members Elzy Lay and Sam Ketchum, the brother of Tom "Black Jack" Ketchum. A posse led by Huerfano County, Colorado Sheriff Ed Farr cornered the gang near an area called Turkey Creek, which resulted in two gun battles over a period of four days. Lay and Ketchum were both wounded and later captured, with Lay killing the sheriff and mortally wounding Colfax County Deputy Henry Love in the process. Ketchum died from his wounds days later while in custody, and Lay received a life sentence for the murders. Curry escaped, but he, Cassidy, and other members of the gang were forced to leave New Mexico. Curry traveled to San Antonio, where he stayed briefly. While there he met prostitute Della Moore (also known as Annie Rogers or Maude Williams), with whom he became romantically involved. At the time of their meeting, she was working in Madame Fannie Porter's brothel, which was a regular hideout for the Wild Bunch gang.

Өкініш үшін адам өлтіру

1900 жылдың 28 ақпанында заң қызметкерлері Лонни Карриді Монтана штатының Додсон қаласындағы әпкесі үйінде тұтқындауға тырысты, бірақ одан кейінгі атыста қаза тапты. Оның інісі Боб Ли сол күні Колорадо штатының Криппл-Крик қаласында мал ұрлығы үшін тұтқындалып, Вайоминг штатының Шайен қаласында түрмеге жабылды. Кид Карри Логанның соңғы тірі қалған ағасы болды. Осы уақытта Карри Аризона штатының Сент-Джонс қаласында Вилкокс тонауынан алынған деген күдікпен жазбаларды таратып жүрген кезде анықталды. Жергілікті Апач округінің шерифі Эдвард Билер топ жинап, Карридің ізімен қозды, онымен бірге Билл "Ньюс" Карвер де болды. 28 наурызда Карри мен Карвермен атыс болды. Карри мен Карвер полиция қызметкерлері Эндрю Гиббонс пен Фрэнк ЛеСюрді өлтірді. 26 мамыр күні Кид Карри Юта штатына аттанғаннан кейін Моаб қаласындағы атыста Гранд округінің шерифі Джесси Тайлер мен оның орынбасары Сэм Дженкинсті өлтірді. Бұл екі кісінің де өлімі Тайлер мен Дженкинстің Джордж Карри мен оның інісі Лонниді өлтіргеніне кек қайтару болды. Содан кейін Карри "Жабайы топқа" қайта қосылды. 1900 жылдың 29 тамызында олар Вайоминг штатының Типтон қаласының жанындағы №3 Union Pacific пойызын тонады, газеттерде топ 55 мың доллардан астам ақша алғанын жазды. Топ тағы да бөлініп кетті, Кид Карри мен Бен Килпатрик оңтүстікке, Техас штатының Форт-Уорт қаласына бет алды, ал Кассиди, Санденс Кид және Билл Карвер дереу Невада штатының Виннемукка қаласында тағы бір тонау жасады. Сиринго әлі де Пинкертон агенттігі үшін жұмыс істеп, Буч Кэссидидің өскен жері – Юта штатының Circleville қаласында болды. Карри топқа қайта қосылды, олар 3 шілдеде Монтана штатының Вагнер қаласының жанындағы Great Northern пойызын тонады. Бұл жолы олар 60 мың доллардан астам ақшаны алып кетті. Тонаудан кейін Техас штатының Сонора қаласында полиция қызметкері Элиджа Бриант бандит Билл Карверді қуалап жетелеп өлтірді. Топ тағы да бөлініп кетті. 1901 жылдың қазан айында Делла Мур Карри қатысқан бұрынғы тонаумен байланысты ақшаны өткізгені үшін Теннесси штатының Нэшвилл қаласында тұтқындалды. 5 және 6 қарашада топ мүшелері Бен Килпатрик пен Лора Буллион Миссури штатының Сент-Луис қаласында тұтқындалды. 13 желтоқсанда Кид Карри Теннесси штатының Ноксвилл қаласында полиция қызметкерлері Уильям Динвидл мен Роберт Сейлорды атып өлтірді және қашып кетті. Пинкертон агенттері мен басқа да құқық қорғау органдарының қуғынына қарамастан, Карри Монтанаға оралды, онда ол бірнеше жыл бұрын өзінің інісі Джонниді өлтірген фермер Джеймс Винтерсті атып өлтірді. Гарднер қолданған мылтық әлі күнге дейін отбасында сақталып тұр. Карри Парашутта өлтірілмеген және оның кім екені жаңылысқан, ол шын мәнінде Буч Кэссиди мен Санденс Кидпен бірге Оңтүстік Америкаға кеткен деген қауесеттер бар. Чарли Сиринго Пинкертон агенттігінен кетіп қалды, себебі олар қате адамды ұстады деп ойлады. Карри Колорадо штатының Гленвуд-Спрингс қаласын көріп тұрған Пионер (Линвуд) зиратында жерленген, ол Док Холлидейдің ескерткішінен көп алшақтамай орналасқан.

On February 28, 1900, lawmen attempted to arrest Lonny Curry at his aunt's home in Dodson, Montana but was killed in the shootout that followed, and his cousin Bob Lee was arrested the same day at Cripple Creek, Colorado, for rustling and sent to prison in Cheyenne, Wyoming, and sentenced on 28 May 1900 to ten years in the state penitentiary at Rawlins, Wyoming. Kid Curry was now the last surviving Logan brother. Meanwhile, Curry was identified in St. Johns, Arizona as he was passing notes suspected of being from the Wilcox robbery. Local Apache County Sheriff Edward Beeler gathered a posse and began tracking Curry, who was accompanied by Bill "News" Carver. The posse shot it out with Curry and Carver on March 28. Curry and Carver killed Deputy Andrew Gibbons and Deputy Frank LeSueur. On May 26, Kid Curry rode into Utah and killed Grand County Sheriff Jesse Tyler and Deputy Sam Jenkins in a brazen shootout in Moab. Both killings were in retaliation for Tyler and Jenkins having killed George Curry and his brother Lonny. Curry then returned to the Wild Bunch. On August 29, 1900, they robbed Union Pacific train No. 3 near Tipton, Wyoming, from which newspaper stories claimed the gang got more than $55,000. The gang again split up, with Kid Curry and Ben Kilpatrick heading south to Fort Worth, Texas, while Cassidy, the Sundance Kid, and Bill Carver immediately pulled off another robbery in Winnemucca, Nevada. Siringo, still working the case for the Pinkertons, was in Circleville, Utah, where Butch Cassidy had been raised. Curry rejoined the gang, and they hit a Great Northern train near Wagner, Montana, on July 3. This time, they took over $60,000 in cash. Gang member Bill Carver was killed in Sonora, Texas, by Sutton County, Sheriff Elijah Briant during the pursuit following that robbery. Again the gang split up. In October 1901, Della Moore was arrested in Nashville, Tennessee, for passing money tied to an earlier robbery involving Curry. On November 5 and 6, gang members Ben Kilpatrick and Laura Bullion were captured in St. Louis, Missouri. On December 13, Kid Curry shot Knoxville, Tennessee, policemen William Dinwiddle and Robert Saylor in a shootout and escaped. Despite being pursued by Pinkerton agents and other law enforcement officials, Curry returned to Montana, where he shot and killed rancher James Winters, who was responsible for the killing of his brother Johnny years before. The rifle Gardner used is still in the family today. Rumors persist that Curry was not killed in Parachute and was misidentified, having actually departed for South America with Butch Cassidy and the Sundance Kid. Charlie Siringo resigned from the Pinkertons, believing they got the wrong man. Curry is buried in Pioneer (Linwood) Cemetery overlooking Glenwood Springs, Colorado, a short distance from fellow gunfighter Doc Holliday's memorial.

Танымал мәдениетте

Карри Джордж Макдональд Фрейзердің «Мистер америкалық» романында кейіпкер ретінде бейнеленеді. 1909 жылы өтетін роман, Карридің өлімі төңірегіндегі дауды пайдаланып, оның Парашют маңындағы атыстан аман қалғанын және кейіннен романның басты кейіпкері Марк Франклинды Англияға іздеп келгенін көрсетеді, онда Карри Франклинды өлтіруге тырысады. Филип Пайн «Уэллс Фаргоның ертегілері» телесериалының «Кид Карри» эпизодында Кид Карри рөлін ойнады (1959). Тед Кэссиди 1969 жылғы «Бутч Кэссиди және Санденс Кид» фильмінде Карри рөлін сомдады. Бен Мерфи 1970-жылдардағы «Alias Smith and Jones» телешоуында фантастикалық Кид Карри рөлін ойнады. «Мифтерді жоюшылар» Карридің күміс долларды қолынан тастап, оның жерге тиісінен бұрын револьверінен бес оқ атып түсіре алатыны туралы мәлімдемені тексерді. Олар бұл мәлімдеме өте күмәнді екенін анықтады.