Кіріспе
Қуатты пентодты вакуумдық түтік
EL84 – қуатты пентодты түріндегі вакуумдық түтік. Ол аудио күшейткіштердің қуат шығару сатыларында қолданылады, көбінесе қазіргі гитара күшейткіштерінде, бірақ бастапқыда радиоларда қолданылған. EL84, 1960 жылға дейін әлемде кеңінен қолданылған окталды 6V6 түтігінен кіші және сезімтал. Солтүстік Америкада алмастыратын тип – 6BQ5 (EL84 түтігі үшін RETMA белгілеуі). EL84 радиоларда драйверлік түтік қажеттілігін жою үшін жасалған, сондықтан ол қуатты пентодқа қарағанда жоғары күшейтуге ие. Радиолардағы алдын ала күшейткіш триодын жою оларды арзандатты. Өндірушілер оны кеңінен пайдалануға жылдам көшті, сондықтан ол көптеген ескі еуропалық түтік радиоларында және басқа да аудио жабдықтарында кездеседі. Арзан құрылғыларда бір EL84 түтігі, ал төмен бұрмалау және жоғары қуат үшін итермелеу-тарту жұбы қолданылды. Барлық "E" префиксті түтіктер сияқты, Mullard-Philips түтік белгілеуінде, оның қыздырғыш кернеуі 6,3 В құрайды. Ол итермелеу-тарту конфигурациясында AB1 класында 17 Вт қуатты шығара алады. Көптеген гитара күшейткіштерінде EL84 түтіктер 400 В-тан астам кернеуде жұмыс істейді, ал Traynor Guitarmate 2 EL84 түтігімен итермелеу-тарту конфигурациясында және 400-420 В B+ кернеуінде 25 Вт RMS қуатты береді деп хабарланады. 1953 жылы Philips компаниясы жасаған және британдық Mullard 5-10 күшейткіш схемасында қолданылған EL84, 1960-шы жылдардағы британдық музыкалық жарылысының көптеген топтары ұнатқан Watkins (кейін Vox) күшейткіштерінде қолданылған кезде танымал болды.
N709, 6BQ5/EL84/6P15 және басқа да дәл эквиваленттері
1959 жылғы Philips компаниясының "Miniwatt" техникалық деректер кітабында 6BQ5, EL84 түтігінің (американдық) R.E.T.M.A. атауы ретінде тізімделген, демек, толыққанды алмастырғыш. Америкалық және жапондық өндірушілер EL84 түтігінің нұсқаларын "EL84/6BQ5", "6BQ5/EL84" немесе жай ғана "6BQ5" деп белгілеуі мүмкін. Басқа өндірушілер де өз нұсқаларын ұсынды, мысалы, Англияның General Electric Co. Ltd. компаниясының N709 және Ұлыбританияның Mazda брендінің 6P15 түтіктері, олар тікелей орнына қойылатын түтіктер ретінде жасалған. CV2975 – EL84 түтігінің әскери белгісі (жалпы түтік). Басқа да эквивалентті түтіктер – 7189 және 7189A, бұл өнеркәсіптік қолдануға арналған түтіктің кеңейтілген мүмкіндіктері бар нұсқасы, E84L (7320) – ұзақ қызмет ету мерзімі бар, 10000 сағаттан астам қызмет ететін кәсіби нұсқасы, сондай-ақ тікелей эквивалентті 6P14P (кириллицада: 6П14П), ол КСРО-да "Рефлектор" зауытында өндірілген. 2012 жылдан бастап 6P14P түтігінің сәл өзгертілген нұсқасы Ресейде Sovtek үшін өндірілді. 6P14P түтігінің кеңейтілген мүмкіндіктері бар нұсқасы – 6P14P EV (кириллицада: 6П14П ЕВ), ол АҚШ-тағы гитарашылар арасында "EL84M" немесе "Ресейлік әскери EL84" деп белгілі. Бұл түтік, әрине, түтіктің нағыз "әскери нұсқасы" емес (оны 7189 түтігімен салыстыруға болады), бірақ 6P14P EV төмен шу деңгейімен және беріктігімен танымал. Түтіктің үлкен көлемдегі NOS (жаңа, ескі қоры) бар. 6GK6 түтігінің жұмыс сипаттамалары шамамен бірдей, бірақ қосылымдары басқа. 2022 жылдан бастап түтіктер Ресейде (Sovtek, Electro Harmonix, Tung Sol, Mullard және Genalex Gold Lion брендтері), Словакияда (Čadca, JJ Electronic) және Қытайда (Hengyang Electronics компаниясы жасаған Psvane бренді) өндірілді. Sovtek EL84 түтігі көбінесе Fender немесе Mesa Boogie сияқты басқа танымал электр гитаралар мен гитара күшейткіштерін өндірушілер өз брендтерімен сатады. Сондай-ақ 6P1P түтігін қараңыз.
Сипаттамалары
EL84, PL84 және UL84 түтікшелерінің сипаттамалары Philips компаниясынан алынған; RCA және Sylvania xCW5 сериясы үшін Va және Vkf кернеулерін сәл жоғары, ал Vg2 кернеуін төмен көрсеткен. Бұл 6CW5/EL86, 8CW5/XL86, 10CW5/LL86, 15CW5/PL84 және 30CW5/HL84 түтікшелеріне қатысты. Сипаттамалық мәндер: EL84/6BQ5, N709; 8BQ5/XL84; 10BQ5/LL84; EL86/6CW5; 10CW5/LL86; PL84/15CW5; UL84/45B5. Негіздік схема (9CV): (1-түйір:ішкі қосылым, 2-түйір:g1, 3-түйір:k+g3, 4-түйір:h, 5-түйір:h, 6-түйір:ішкі қосылым, 7-түйір:анод, 8-түйір:ішкі қосылым, 9-түйір:g2). Ішкі қосылымдар: 6.3 В/760 мА, 8.0 В/600 мА немесе 8.5 В/600 мА, 10.6 В/450 мА (Sylvania), 10.5 В/450 мА (RCA), 6.3 В/760 мА, 10.6 В/450 мА, 15 В/300 мА, 45 В/100 мА. Максималды кернеулік шектері: 300 Ва, 300 Вg2, 100 Vkf, 250 Ва (Philips) немесе 275 Ва (RCA, Sylvania), 250 Вg2 (Philips) немесе 220 Вg2 (RCA, Sylvania), 200 Vkf (Philips) немесе 220 Vkf (RCA, Sylvania), 250 Ва, 200 Вg2, 200 Vkf. Максималды қуат шектері: 12 Ва, 1.75 Вg2 (Philips) немесе 2 Вg2 (RCA, Sylvania), 12 Ва (Philips) немесе 14 Ва (RCA), 1.75 Вg2 (Philips) немесе 2.1 Вg2 (RCA, Sylvania). Максималды катод тогы, Ik: 65 мА, 100 мА. Транспроводимость: 11.3 мА/В, 11.0 мА/В. Ішкі (пластиналық) кедеріс, Ri: 38 кОм, 26 кОм. Тест жағдайлары: 250 Ва, 250 Вg2, Ia = 48 мА, Rk = 135 Ом; 170 Ва, 170 Вg2, Ia = 70 мА, 12.5 Вg1. Максималды шығыс қуаты (бір түтікшелі A класы): 5.7 Вт @10% THD, 5200 Ом кедеріс, 250 В қуат көзі, 4.3 Вrms кіріс; 5.3 Вт @10% THD, 2500 Ом кедеріс, 200 В қуат көзі, 7.0 Вrms кіріс. Максималды шығыс қуаты (2 түтікше, AB класы, параллель қосылым): 17 Вт @4% THD, 4+4 кОм кедеріс, 300 В қуат көзі, 10 Вrms кіріс; 17.5 Вт @5.4% THD, 2+2 кОм кедеріс, 230 В қуат көзі, 14.6 Вrms кіріс; 14.3 Вт @3.8% THD, 1.5+1.5 кОм кедеріс, 200 В қуат көзі, 14.3 Вrms кіріс.