Кіріспе

Америкалық саясаткер

Джон О. Мюзебах (1812 жылғы 26 мамыр – 1897 жылғы 27 мамыр), туған кезде Отфрид Ханс Фрайхерр фон Мюзебах, бастапқыда пруссиялық бюрократ, кейін американдық фермер және Техас Сенатының 22-округында қызмет еткен саясаткер болған.

Алғашқы жылдар

Джон О. Мюзебах 1812 жылдың 26 мамырында Нассау герцогтығының Диленбург қаласында судья-солиситор Карл Хартвиг Грегор фон Мюзебах пен Эрнестин фон Мюзебахтың (құрметіне) отбасында дүниеге келді. Ол жас кезінде қайтыс болған ағасы Орфрид Исадордың (1806–1808) есімін алған. Оның екі үлкен әпкесі – Людовина мен Каролина, және кіші інісі Карл Бернхард болды. Балалар музыкаға толы үйде өсті. Анасы Эрнестин пианинода ойнайтын, ал отбасы қонақтарды өлеңдер оқып, халық әндерімен және гимндермен қуантуды ұнататын. Ересек Мюзебах өзі де ақын болғандықтан, неміс халық музыкасын және әдебиетін жинауға құштарлық танытқан. Есейген шағында Мюзебахтың бойы 6 фут 2 дюйм (шамамен 188 см) болып, қызғылт сары шашы болған. Жаңа Браунфельс маңындағы Вако тайпасы оны Ма бе кво си то му (басындағы отты шашты басшы) деп атаған. Пенатека команчтерінің басшысы Кетемочи (Катеми) оған Эль Сол Колорадо (Қызыл Күн) деген есім берген.

Білім және мансап

1828 жылы Мюзебах ұлдары Росслебендегі шіркеу мектебіне және Харц тауларындағы Клаусталь-Зелерфельдтегі Тау-кен және орман академиясына геология және табиғаттану ғылымдарын оқуға түсті. Осы кезеңде Вокштедттегі әдесі Кристиан Карл фон Мюзебах жас жігіттерді сыртқы экскурсияларға алып шығып, олардың ботаникаға ортақ қызығушылықтарымен бөлісті. Ол 1832 жылы Бонн университетіне заң, камерализм және қаржы мамандықтары бойынша оқуға түсті. Кейін Галле университетіне ауысып, табиғат ғылымдарын оқыды. 1836 жылы Наумбургте адвокаттық емтиханды тапсырды. 1836 жылы Мюзебах Трир қаласының әкімшісі болып тағайындалды. 1838 жылы Берлин және Потсдамда судьяның көмекшісі қызметін атқарды. Мюзебах үйі жеке бас бостандығы және үкіметтің ықпалының азаюы, сондай-ақ ұлтшыл мемлекет туралы интеллектуалдық және саяси пікірталастар үшін жиналатын орынға айналды. Ол кейбір неміс зиялыларының Америка Құрама Штаттарына эмиграция жасағанына қызығушылық танытты, бірақ АҚШ еркіндік туралы жариялап, бірқатарда құлдық институтын сақтап отыруы өзіне-өзі қайшылық тудыратынын айтты. 1841 жылы Мюзебах Штеттинде заңгерлік қызмет атқарды. Стеттин мен Анклам арасындағы дауды реттеудегі тәжірибесінің арқасында ол көп ұзамай Анклам қаласының бургомистрі болып тағайындалды.

Техас жер гранты

Адельсверен Германияның Бибрих қаласында 1842 жылғы 20 сәуірде Техаста неміс отарлауын ілгерілету үшін ақсүйектер тобымен құрылды. Құрылтайшыларының бірі Лейнинген графы Виктор Август Вестербург Альт Лейнинген қоғамның президенті болды, ал Кастель графы Карл Кастель вице-президент және іскерлік директор болып тағайындалды. Техас Республикасы жалпы көлемі 4,494,806 акр болатын отарлау жерлерін берді. Бұл гранттар жеке тұлғаларға берілді және олардың Техастың белгілі бір географиялық аймағында қоныстар құру шартымен байланысты болды, сондай-ақ отарлау жүзеге асырылуы тиіс белгілі бір мерзімде шектелді. 1842 жылғы 7 маусымда Генри Фрэнсис Фишер мен Бурчард Миллер неміс, голланд, швейцариялық, даниялық, швед және норвегиялық текті 1,000 иммигрант отбасын қоныстандыру үшін отарлау жер грантын алды, ол Фишер-Миллер жер гранты деп аталды. Келісімшарт 1843 жылғы 1 қыркүйекте Техас Республикасының Өкілдер палатасымен жаңартылды. 1844 жылғы 26 маусымда Фишер гранттың үлесін Адельсверенге сатты. 1845 жылғы 30 желтоқсанда Фишер мен Миллер өздерінің грант құқықтарын Адельсверенге сатты, шарты бойынша Фишер Верейннің отарлау комитетіне кіруі керек болды. 1844 жылғы 7 сәуірде Верейн алған екінші жер гранты – Буржуа герцогының гранты болды, ол іс жүзінде 1843 жылғы 3 желтоқсанда мерзімі бітті. Верейн гранттың иесі Александр Буржуа д'Орваннді отарлау директоры етіп тағайындады, ол грант мерзімін ұзартуға уәде берді. Нәтижесінде, Буржуа герцогының гранты ұзартылмады.

Бас комиссар

24 қазан күні 1844 жылы Мюзебах граф Кастеллге хат жазып, геология, ботаника және бау-бақша өнеріне деген құмарлығын қанағаттандыру мақсатында Техас Республикасына көшуге ниетті екенін білдірді. Ол Техасқа қызығып, аймақ туралы барлық ақпаратты оқып шықты. Ағасы Карлдың кеңесімен, ол Уильям Кеннедидің "Техас: Техас Республикасының өркендеуі, дамуы және келешегі" атты кітабын оқыды және "Сылулы тас" деп аталатын бір орынға қызығушылық танытты. Осы кітап Сольмс-Браунфельс князі Карлға да әсер еткен еді, ол Верейннің колонизация комиссары болып тағайындалған. Техасқа келгеннен кейін, князь Сольмс неміс колонияларын құрудың қаржылық және логистикалық қиындықтарына көңіл көшірді. Фишер өзіне сеніп тапсырылған қаражатты тиімсіз басқарды, ал князь Сольмс экспедицияға қосымша қаржы бөлді. 1844 жылы князь Сольмс Верейндерден оны генерал-комиссарлық қызметтен босатуды және ізбасар тағайындауды сұрады. Граф Кастелл Мюзебахтың 24 қазандағы хатына жауап ретінде, ол Верейн акцияларын 2000 долларға сатып алып, Техаста генерал-комиссар болу мүмкіндігіне ие болатынын мәлімдеді. Екеуі генерал-комиссарлыққа келісімшарт жасасты: Мюзебах жабдықтар мен кітаптарға 2000 доллар көмек алатын, жылдық жалақысы 790 доллар және Верейннің таза табысының 2% және Техаста 500 акр жерге ие болатын. Сапарға шығар алдында, ол Пруссияның Фридрих ханзадасына барып, оның бұл іске қолдау көрсетуін өтінді. Мюзебах 1845 жылдың 24 ақпанында келісімшартқа қол қойып, мүшелік жарнасын 2000 доллар төледі. Граф Кастелл Мюзебахтың отарлау жобасының егжей-тегжейі туралы сұрақтарына нақты жауап бермеді, бірақ Мюзебахқа 10 000 долларлық аккредитив берді. Мюзебах "Texas Forever" сөздерін отбасылық гербіндегі "Tenax Propositi" (Мақсатқа берілгендік) деген ұранына қосты. 32 жастағы Мюзебах Бостонға бару үшін Англияның Ливерпуль қаласына сапар шекті, онда "Камбрия" бу кемесіне отырды. Кеме жолға шыққанда, ол жаңа жердегі жаңа өмірінің символы ретінде барондық атағынан бас тартты. 1845 жылдың 14 наурызында Бостонға келген соң, ол Питтсбургке беттеп, Огайо және Миссисипи өзендерімен саяхат жасады. 1845 жылдың 10 сәуірінде ол Нью-Орлеанға жетті. Нью-Орлеаннан ол кемемен 1845 жылдың 1 мамырында Техас штатының Галвестон қаласына келді. Верейннің өкілі Д. Х. Клайнер Мюзебахты Галвестонда қарсы алып, отаршылардың қиын жағдайы туралы дереу хабардар етті. Қаржылық жағдай князь Сольмс-тың бизнес тәжірибесінің болмауы және қаржылық есептерді жүргізуден бас тартуы салдарынан шатаққа түсті. Көбінесе қаржылық қиындықтардың себебі Адельсвереннің бизнесті жүргізуде тәжірибесі жоқ дворяндардан құралған ұйым болды. Олар әлемнің екінші жағында болғандықтан, князь Сольмс пен Мюзебахтың тап болған жағдайды көре алмады. Генри Фишер Верейн оған берген көлік және жабдықтарды ұсынбады. Фишер 1845 жылдың ақпанында доктор Ф. Шуббертпен бірге келіп түскен иммигранттарды Верейнмен байланыстарын үзуге және Милам округіндегі Шубберт колониясына қосылуға мәжбүрлеу үшін сөз байласты. Мюзебах Карлсхафенді (Индианола) кіру порты ретінде жеткіліксіз деп тапты, ал Нью-Бранфелске жол оқшауланды. Оған князь Сольмс немістерді американдықтармен араласпауға тырысқанын айтты. Мюзебах князь Сольмсты Галвестонда Германияға қайтуға тырысып жатқанда тапты, оны төлемеген есептері үшін ұстап алған. Мюзебах жағдайды толыққанды баяндап, Верейннің Генри Фишер мен Бурчард Миллермен байланысын қысқартқан сайын жағдай жақсаратынын мәлімдеді. 1846 жылдың мамырында Мюзебах граф Кастеллден 4 304 эмигранттың Техасқа келе жатқанын хабарлаған хат алды, бірақ Верейн қосымша қаржы сұрауға жауап бермеді. Клайнердің жариялаған хабарынан ұялған Верейн 60 000 долларлық аккредитив ашты. Бұл сома Техастағы барлық неміс эмигранттарын қамтамасыз етуге жеткіліксіз болды, бірақ Кастелл жағдайды бақылау үшін арнайы комиссар ретінде Филип Каппесті жіберді. Кастелл Каппеске Мюзебахты бақылап, барлық егжей-тегжейлі ақпаратты құпия түрде жеткізуді тапсырды. Каппес 1847 жылдың наурызында кеткен кезде тағы 200 000 доллар аванс беруді ұсынды.

Карлсхафен (Индианола)

Карлсхафен (Индианола) принц Солмстың таңдаған кіреберіс порты болды.

Жаңа Браунфелс

Жаңа Браунфельс қаласы 1845 жылдың 21 наурызында Солмс-Браунфельс князі Карл тарапынан негізі салынды. 1845 жылдың 15 мамырында князь Солмс Германияға қайтып, елді мекеннің басшылығын Мюзебахқа жүктеді.

Фредериксбург

Мюзебах 1846 жылы Адельсверен үшін Техас штатындағы Фредериксбург қаласын құруды жоспарлады.

Пенетека команчилері бейбіт келісімін

Фишер Миллер жер грантын шешу үшін Мьюсбах 1847 жылы Пенатека команчилерімен үкіметтік емес бейбіт шар жасасты.

Дармштадт қырық қоғамы

Мюзебах және Герман Шписс Дармштадт қырық қоғамының өкілдері 1847 жылы Бетина коммунасының орнын Льяно өзенінің жағасында таңдады. Коммуна Меузебах отбасының жақын досы Беттина фон Арнимнің құрметіне аталды.

Нассау плантациясы

1843 жылы Vereins Файет округінде 4,428 акр плантация сатып алып, оны Нассау әміршаһының құрметіне атады. Платацияда жұмыс істеу үшін 25 құл сатып алынды. 1844 жылы принц Солмс плантацияны тексергенде, Vereins құлдықпен байланысты болмауы үшін мүліктен бас тартуды ұсынды. Vereins бес жыл бойы осы плантацияны басқарды.

Адельсвереннен кету

Мюзебах 1845 жылдың қараша айында Техастан кетуді ойластырып, граф Кастеллге хат жазып, Германияға қайту ниетімен бөлісті. Мюзебахтың пікірінше, «Адельсверен» өз мақсаттарына жету үшін жеткілікті түрде ұйымдастырылмаған. Ол 1846 жылдың 31 желтоқсанында Нью-Бранфелсте үйінің алдындағы наразылық толқынынан аман қалды. Бұл оқиғаны Генри Фрэнсис Фишер Мюзебахтың билігін тартып алу мақсатымен тудырған. Мюзебах граф Кастеллдің құпия әрекеттерінің құрбаны болды, граф өзінің досы Филипп Каппесті Техасқа арнайы комиссар ретінде, қосымша қаржы беру үшін жіберді, бірақ іс жүзінде Мюзебахты жасырын бақылап, оны қызметтен шеттетуге себеп табуды көздеді. 1847 жылдың қаңтар айында Фредериксбургте Мюзебах тағы да төңкеріс талпынысына ұшырады, осы жолы доктор Фридрих Шубберт бастама көтерді. Ол 1847 жылдың 23 қаңтарында Кастеллге қаржылық есептің қатарласып, отставкаға кетті. Оның отставкасы 1847 жылдың 20 шілдесінен күшіне енді. Герман Шписс оның орнына тағайындалды.

Техас штатының сенаторы

1851 жылы Мюзебах Германияға қайтып, қалған отбасымен уақыт өткізді. Оның әкесі 1847 жылы қайтыс болған еді. Сапар барысында ол «Адельсверенмен» барлық байланысын толығымен үзіп тастады. Германияда болғанда Мюзебах Техас штатының сенатында Бексар, Медина және Комал округтерін өкілдік етуге сайланды. Мюзебах 1851 жылдың 7 қарашасында қызметке кірісті. Техас сенаторы ретіндегі алғашқы қадамы – губернатор Питер Хансборо Беллдің іс-қимыл баяндамасын ағылшын, испан және неміс тілдерінде жариялау туралы өтініш жасау болды. Ол Мемлекеттік істер комитеті мен Білім комитетінде жұмыс істеді.

Арнайы мемлекеттік комиссар

1854 жылы Мюзебах губернатор Элиша Пиз тарапынан 1845 және 1846 жылдар аралығында Верейн уәде еткен жерлерге отаршылдардың құқықтарын реттеу үшін арнайы комиссар болып тағайындалды. Техас Республикасы бастапқыда отаршылдарға үйленген әр жұпқа 640 акр, ал үйленбеген отаршылдарға 320 акр жер беруге уәде берген еді. Алғашқы отаршылар уәде етілген жерлеріне қоныстанғанда, Верейн жердің жартысын өзінде қалдырды. Мюзебахтың міндеті – жер иелігін дұрыстау болды. Ол 324 160 акр көлемінде 729 отаршыл жер құжатын шығарды. Техас Бас жер басқармасының тағы үш комиссары да отаршылдардың жер иелігіндегі жалпы көлемі 1 735 200 акр болатын құжаттар шығарды.

Команч Спринг, Фредериксбург және Нью-Бранфелс резиденциялары

Адельсвереннің бас комиссары лауазымынан кеткеннен кейін, Мюзебах Нью-Бранфелстен Бексар округінде 2600 долларға сатып алған 2577 акр жерге, Команч Спрингке көшіп барды. Бұл жердің қазіргі Булис лагерінің жанында орналасқандығы есептеледі. Нью-Бранфелсте ботаник Фердинанд Линдхаймер, ботаникаға бірдей құштарлық танытқан Мюзебахпен достық қарым-қатынас орнатты, ол оны Нью-Бранфелс ботаника бағының директоры етіп тағайындады. Линдхаймер мен Мюзебах Команч Спрингте ботаникалық жинақтар жасады, Линдхаймердің 1849 жылғы жинақтарында Команч Спринг белгісі болды. Америка Азамат соғысы кезінде Мюзебах Команч Спрингтегі мүлігін сатып, Фредериксбургке көшіп барды, онда ол отбасын асырау үшін саудамен айналысты. 1867 жылы Фредериксбургтегі иелігін сатқаннан кейін, отбасымен Нью-Бранфелстен солтүстікке қарай төрт шақырым жердегі Уэко Спрингске көшіп барды. 1869 жылдың 12 қыркүйегінде Нью-Бранфелстегі Мюзебахтардың үйіне торнадо соқты. Мюзебахтың аяғы ауыр сәуле астында қалды, ол отбасының арасында жарақат алған жалғыз мүшесі болды. Аяғындағы жарақат қалған өмірі бойы оны мазалады.

Жеке өмір және өлім

1842 жылы Мюзебах Елизавета фон Харденбергке кездесті. Олар үйлене алмай тұрып, ол Германияда, Нью-Бранфелс және Фредериксбургке қарасты мекемелерді басқарып жүргенде, тиф қызыл ауруынан қайтыс болды. 1852 жылдың 28 қыркүйегінде қырық жастағы Мюзебах, өзінің досы Эрнст Корреттің қызы, он жеті жастағы австриялық графиня Агнесса Корретке үйленді. Олардың он бір баласы болды, бірақ олардың тек жетісі ересек жасқа жетті. Мюзебах 1897 жылдың 27 мамырында Лоял-Вэллидегі өз мүлкінде қайтыс болды және Черри-Спрингтегі отбасылық зиратқа жерленді. Джон мен Агнес қызы Элизабет Лео Бурххардт Зешке үйленді және Леони (1882–1944) және Леота (1886–1979) есімді екі қызы болды. Отбасы Леота туғаннан кейін Калифорнияға көшіп, 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісі кезінде Сан-Францискода тұрды. Леони фон Мюзебах–Зеш Техас және Аризонада тұрып, әскери қызметкерлерге тіс емшісі қызметін көрсетті. Аризонада ол хопи тайпасына тіс емшісі қызметін көрсетті. Ол Аляскаға көшіп, штаттың шалғай аймақтарында жұмыс істейтін саяхатшы тіс емшісі болды. Анасы Елизавета өзіне қарай алмай қалғанда, доктор Зеш Калифорнияға оралып, қалған өмірін және мансабын сонда өткізді. 2012 жылы Аляска әйелдерінің Даңқ залы доктор Леони фон Мюзебах Зешті қабылдады. Техастың Фредериксбург қаласындағы Баронс-Крик аты Мюзебах баронының құрметіне берілген.