Кіріспе

Қара еврей израильдіктердің басшысы

Уильям Сондерс Крауди (11 тамыз 1847 – 4 тамыз 1908) – американдық солдат, уағызшы, кәсіпкер және пастор болған. Ол АҚШ-тағы ең ерте белгілі қара еврей израильдіктердің бірі болды және 1896 жылы "Құдай және Мәсіхтің қасиеттілері" шіркеуін құрды, себебі ол "қаралар Израильдің жоғалған он екі тайпасының ұрпақтары" деген көріністер көргенін мәлімдеді. Оның әкесі – Базил Крауди, дінге берілген адам, ал плантацияның кірпіш пеші үшін саз кептіруді қадағалаған. Оның анасы Сара Энн аспаз болған, құл болғанына қарамастан, "үлкен үйге" жиі кіретін. Краудиді бастапқыда оның қадағалаушысы "Уилсон" деп атаған. Крауди Патуксент өзенінің жанындағы бір бөлмелі құл үйінде, қатты дауылды түндің ортасында дүниеге келді. Крауди өмірінің басында құлдықта өтті, алдымен плантация иесінің сиырларын сауды. Ол өскен сайын, құл қадағалаушысы оны плантациядағы қарбыз егісін күтуге, содан кейін қорада жұмыс істеуге және темекі кептіруге жіберді. 19 ғасырдағы плантация өмірі қиын болды, Краудидің қадағалаушысы құлдарды қатыгездікпен жазалаған. Құлдарға оқуға рұқсат болмаса да, Крауди жас кезінен бастап діншіл және мейірімді адам болды және еврей пайғамбарлары, әсіресе Илия туралы білді. Ауызша тарих бойынша, Крауди 7 жасында әпкесіне беру үшін рациондық аспаздың қолынан тым көп жүгері алғаны үшін құл иесімен ұрысқан. Ол жазалау үшін бір түнді амбарда қамалып өткізді, бірақ тұтқындағыштарының құлдығынан босатуды сұрап, Мұсаға дұға етті. Он жыл өткен соң, 1863 жылы, 17 жасында Крауди иесінен қашып кетті. Крауди "Уилсон" есімін құл есімі деп есептеп, "Уильям" деп өзгертті және осы есіммен Одақ армиясына қатысты. Ол бірден квартирмейстердің аспазы болып жұмысқа орналасты. Ол өзінің жартылай бауыры Даниэльмен бірге Мэриленд штатының 19-шы полкіне қосылды.

Әскери мансап

Краудидің бөлімі 1863 жылдың 19 желтоқсанында Мэриленд штатының Бенедикт қаласында құрылды, сол кезде АҚШ үкіметі оның бостандық үшін күресуі үшін оның құл иелеріне өтемақы төледі. Азамат соғысы кезінде 19-шы USCT полкі 1864 жылы Дала шайқасына қатысты. Крауди жұмысшы және жабдық сақтаушы болып қызмет етті, сондай-ақ Ричмонд қамалы кезінде Вирджиния штатының Петерсбург қаласына тығылған конфедерациялық ұн вагонын қолға түсіруге қатысты. Крауди соғыстан кейін де әскерде қызмет етіп, "Буффало сарбазы" атанды. 1867 жылы 5-ші атқыштар полкінде кіріспе сержант болып тағайындалды және 1872 жылы запасқа шығарылды. Кейіннен ол Санта-Фе теміржолында аспаз болып жұмыс істеді.

Діндарлық өмірі

Крауди теміржолдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Оклахома штатының Гатри қаласында қоныстанды. Ол жергілікті баптист шіркеуінің дьяконы және Фримасонның Принс-Холл бөлімшесінің белсенді мүшесі болды. 1893 жылы Краудидің мінез-құлқы "ерекше" болып кетті; мысалы, ол адамдармен сөйлескенде әрдайым хабардар емес еді, бірақ ұзақ уақыт бойы көздеріне қадалып отыратын. Ол Гатриде уағыздай бастады, содан кейін 1896 жылы Канзастағы Эмпория мен Лоуренсте киелі шатырлар құрды. Осы алғашқы жылдары ол 22 рет тұтқындалды. Топекада тағы бір киелі шатыр құрғаннан кейін, ол өзінің сенімдерін Седалияда (Миссури), Чикагода және Нью-Йорктің бірнеше қалаларында таратты, әрбір қалаға басшы ақсақал тағайындап, кейін келесі қалаға көшті. 1903 жылы Вирджиния штатының Саффолк қаласында жер сатып алып, оны "Канаан жері" деп атады. Кейіннен епископ Уильям Х. Пламмер одан да көп жер сатып алды, және қазір бұл діни ұйымның халықаралық штаб-пәтері болып табылады. 1905 жылы ол Оңтүстік Африкаға миссионерлер жіберді, ал 1906 жылы бас Джозеф В. Крауди, епископ Уильям Х. Пламмер және ақсақал Кальвин С. Скиннерді өзінің қауымының болашақ басшылары деп жариялады. Шейс Ришон, қара православиелік еврей жазушысы және белсенді, Краудиді "Оңтүстік баптисі, ол ешқашан яһуди дінінің ешбір саласына жатпаған және оған өтпеген" деп мәлімдеді.

Өлім

Уильям Сондерс Крауди 1908 жылдың 4 тамызында Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында қайтыс болды және сонда жерленді. Оның денесі кейіннен эксгумацияланып, Вирджиния штатының Беллвилл қаласына қайта жерленді.