Кіріспе

НАСА-ның тоқтатылған «Констелляция» жобасының жоспарланған қондырғыш ғарыш кемесі – «Altair» ғарыш кемесі, бұрын «Ай бетіне қолжетімділік модулі» немесе LSAM деп аталған. Астронавттар бұл ғарыш кемесін Айға қону үшін пайдалануға жоспарланған еді, ол шамамен 2019 жылдан басталуы тиіс болған. «Altair» ғарыш кемесі Айға экспедициялық және Айға тұрақты база құру миссиялары үшін де қолданылатын болды. 2010 жылдың 1 ақпанында АҚШ Президенті Барак Обама «Констелляция» бағдарламасын (тек «Орион» ғарыш кемесінен басқа) тоқтату туралы ұсыныс жасады, оның орнына АҚШ-тың 2011 жылғы қаржы жылының бюджетімен қайта қарастырылған жаңа бағдарлама енгізілуі керек болды.

Атауы

2007 жылдың 13 желтоқсанында НАСА-ның Айға қатынау модулі «Альтаир» деп қайта аталды, бұл солтүстік жарты шардағы түнгі аспандағы ең жарқын 12-ші жұлдыздың – Аққу шоқжұлдызындағы Альтаирдің атымен берілді. Латын тілінде «aquila» сөзі «бүркіт» дегенді білдіреді, бұл Аполлон 11 бағдарламасымен Айға алғаш рет қонған «Eagle» (Бүркіт) кемесімен байланыс орнатады; «Альтаир» атауы араб тіліндегі الطائر (al-ṭāʾir) сөзінің латыншасы болып табылады, ол «бүркіт», «құс» немесе «ұшқыш» деген мағынаны білдіреді. «Альтаир» атауын жариялауға дейін НАСА басқа атауларды қарастырғандығы туралы хабарлар тараған, бірақ «Альтаир» дизайн тобының дауыс беруі нәтижесінде «Пегас» атауынан басымдық алды.

Сипаттама

NASA Altair-дің тек қана концептуалды жобаларын жасады. Алтайр ғарыш кемесінің өзі жасалмады – жоспарлар бойынша алғашқы Айға қону 2018 жылға белгіленген. Аполлон Ай модулі (LM) сияқты, Altair да екі сатылы болуы көзделген. Түсіру модулі отын бактерілері, негізгі қозғалтқыш, қону шассисі және тірек құрылымынан, ал көтерілу модулі қысымды экипаж кабинасы, тіршілік етуді қамтамасыз ету жүйелері, түйістіру жүйелері, авиациялық электроника, отын бактерілері және Ай бетінен көтерілуге арналған қозғалтқыштан тұратын болды. Аполлон LM сияқты, Altair экипажының кабинасы цилиндр пішіндес болатын. Алғашқыда LM сияқты көлденең цилиндр (сырттан «қорапша» сияқты көрінгенімен), заманауи жобалар мен компьютерлік модельдеулер тік цилиндрдің қолданылуын көрсетті. Екі адамдық «Аполлоннан» айырмашылығы, Altair төрт адамдық экипаждың барлығын Ай бетіне жеткізуге арналған, ал уақытша бос қалған «Орион» экипаж модулі Ай орбитасында қалатын болды. Altair Жерден алыс (ғарышта және Ай бетінде) 210 Жер күніне дейін дербес жұмыс істей алуға қабілетті деп жоспарланған. Сондай-ақ, Altair экипажсыз миссияларды орындауға да қабілетті еді.

Танымал мәдениетте

"Барлық адамзат үшін" 2019 жылы шыққан телесериалда, Кеңес Одағы адамды Айға сәтті қондырған алғашқы ел болған балама жағдайда, NASA 1970-ші жылдардың басында Айда тұрақты база құрғаннан кейін "LM" ұшқышының ізбасары ретінде LSAM-ды әзірлейді. Дегенмен, LSAM Altair-ге қарағанда LM-ге көбірек ұқсайды.