Кіріспе
Fine Cotton (1976 жылғы 29 қараша, 2009 жылғы 20 ақпан) – австралиялық таза тұқымды бәйге атты айғыр. Ол 1984 жылғы 18 тамызда Квинсленд штатының Брисбен қаласындағы Eagle Farm Racecourse-де өткен Commerce Novice (2-ші дивизион) Handicap-те (1500 метр қашықтықта) болған алмастыру алаяқтығының (немесе "ринг-ин" деп аталатын) ортасында болды. Австралияда көптеген "ринг-ин" және басқа да заңсыз алаяқтықтар болғанымен, Fine Cotton скандалы жарыс әлемінің белгілі тұлғаларының қатысуына байланысты Австралияда кеңінен танымал. Fine Cotton 1976 жылғы 29 қарашада Aureo-дан және Delta-дан Cottonpicker-ден туған. Ол марқұм Г.А. Дарк мен В.Д. Хейннің мүлігінде өсірілді, Жаңа Оңтүстік Уэльс.
Fine Cotton (29 November 1976 20 February 2009) was a brown Australian Thoroughbred gelding which was at the centre of a substitution scam (also known as a ring in) which occurred on 18 August 1984, in the Commerce Novice (2nd division) Handicap over 1,500 metres at Eagle Farm Racecourse, Brisbane, Queensland. Although there have been many ring ins and other illegal scams in Australian racing, the Fine Cotton scandal is infamous in Australia due to the involvement of some of racing's elite. Fine Cotton was foaled on 29 November 1976, by Aureo from Cottonpicker by Delta. He was bred by the estate of the late G A Darke and W D Hayne, New South Wales.
Жарыстан бұрын
Файн Коттон – Квинслендтің оңтүстік аймақтарында жарысқа шыққан, қабілеті шектеулі жылқы еді. Бұл жылғы қатыса алатын жарыстар – шектеулі жарыстар (белгілі бір мөлшерде жеңіске жетпеген аттар үшін) болған, тіпті содан кейін де ауыстыруға дейін нашар нәтижелер көрсеткен. Рингке кірмес бұрын, Файн Коттонның соңғы жарысы 1984 жылғы 8 тамыздағы Думбенде өткен 1200 метрлік мүгедектік жарысы болды, онда ол 53,5 кг салмақ көтеріп, 20:1 коэффициентпен стартқа шықты. 12 аттың ішінде 10-шы орынды иеленді. Алаяқтыққа бұрынғы қандық агент Джон Гиллеспи басқаратын синдикат қатысты, олар Файн Коттонға өте ұқсас және одан жақсырақ ат сатып алды. Бірақ синдикат үшін өкінішке орай, бұл жылқы (Dashing Soltaire) жарақат алып, рингке кірген кезде жарыса алмады. Бұған дейін ақша салғаннан кейін, синдикат басқа жылқы іздеуге бел буды. Уақыт тарлып бара жатқанда, олар Файн Коттоннан бірнеше санат жоғары тұратын ашық сыныптағы "Bold Personality" атты жылқыны сатып алды. Синдикат аттардың түсі әртүрлі болғандықтан қиындыққа тап болды. Файн Коттон сегіз жастағы қоңыр түсті, артқы аяқтарында ақ дақтары бар еді, ал Bold Personality жеті жастағы құлын, дақтары жоқ. Бұл мәселені шешу үшін олар Bold Personality-ге Clairol шаш бояуын қолданды, бірақ нәтижесі шамалы болды. Жарыс күні Bold Personality-нің аяқтарын ақтарту үшін пероксидті ұмытып, оның орнына ақ бояуды қолданды. Екі аттың сыртқы түріндегі айырмашылықты жоюға жасалған бұл ойсыз әрекеттер кейіннен алаяқтықтың әуесқойлық деңгейін көрсетті.
Жарыс күні
Синдикат 1984 жылғы 18 тамызда "Игл Фарм" жарыс жолында өткен жарысқа "Файн Коттон" атты жылқысын тіркеді. Таңдалған жарыс – бұрын белгілі бір санынан кем жарыс жеңген жылқыларға арналған жаңадан бастаушылар арасындағы бәсеке болды. "Батыл Тұлғаның" қабілеттеріне ие жылқы, ашық сыныптағы жылқы саналғандықтан, шектеулі жаңадан бастаушылар жарысына қатысуға құқылы емес еді. Тіпті шектеулі сыныпты ескерсек те, "Файн Коттонның" жағдайы нашар болғандықтан, жеңіске жету мүмкіндігі төмен деп саналды және тікелей ставкалар 33/1 коэффициентпен ашылды. Ставкалар жалғасқанда, "Файн Коттонға" ақша салу Eagle Farm және елдің басқа да жарыс жолдарындағы, сондай-ақ ТАБ-тарда басталды. Ақшаның күрт өсуіне байланысты, "Файн Коттон" / "Болд Персоналити" ақырында 7/2 ($4.50) коэффициентімен басталды. Егер бұл әрекет сәтті аяқталғанда, құдай-құдайлар 1,5 миллион доллардан астам пайда табар еді. Мұндай үлкен ставкалар өте сирек кездесетін болғандықтан, жарыс төрешілері жарысқа дейін күдікпен қарады. Сиднейдегі букмекерлер де бұл ерекше өзгерісті байқап, алаңдаушылықтарын білдірді. "Ринг ин" деген сөз айтылды, бірақ төрешілерге ешқандай мәлімдеме жасалмады. Жылқылар тосқауылға жеткен кезде, әңгімелер күшейіп, кеңірек таралды.
Жарыс
2-ші жаңабаздық бәйгесі, егер ауыстыру болмағанда, әдетте еске түспес оқиға болар еді. Бәйгеге қатысқан жылқылар перспективті немесе ескі, қабілеті шектеулі, мысалы, Fine Cotton сияқты аттар еді. Одан кейін синдикат жарысты күтті. Бәсеке баяу басталды, бірақ жылдамдықпен өрбуге асықты. Жокей аттың жарысқа қаншалықты оңай кіргеніне таң қалды. Олар бұрышқа жеткен кезде, бәсеке екі ат арасында шешілді. Бастапқы фаворит Harbour Gold, бөлшек коэффициенттен 5–1-ге төмендеген, рельске жабысып, ал Bold Personality, Fine Cotton ретінде қатысып, шәкірт Гас Филпоттың басқаруымен, оны сырттан оқшаулады. Осы сәттен бастап бәсеке қызып кетті. Бір ат алға шықты, содан кейін екіншісі, соңғы сызыққа дейін, онда бәсекелес басын шығарып, Harbour Gold-тан жарты басқа ғана жеңіске жетті. Егер ол жеңіліп қалса да, күдік туып, алаяқтық ашылар еді. Шындығында, бәсекеден кейін тергеу жұмыстары басталды, осыған байланысты жүлдегерлер тарту салмағына қайта оралды.
Жарыстан кейінгі
Жарысқа жасалған үлкен ставкалардың күрт өзгеруіне және Fine Cotton аттың күрт жақсаруына күмәнданып, жарыс төрешілері дереу тергеу бастады. "Құрметті Тұлға" өлшемге келгенде, оның аяғындағы бояу ағып жатқаны жақын тұрғандарға көрінді. Көптеген көрермендер "алмастырылған!" деп шу көтеріп бастады. Төрешілер Fine Cotton аттың жаттықтырушысы Хейден Хаитанамен сөйлескен кезде жарысқа жасалған ставкалардың төлемін тоқтатты. Олар жарыстың жеңімпазының сәйкестігін растау үшін Fine Cotton аттың тіркеу құжаттарын сұрады; бірақ Хаитана бұл талапты орындамай, жарыс жолынан қашып кетті, соның салдарынан алаяқтық әшкере болды. "Құрметті Тұлға" – Fine Cotton аттың есімдік алмасы – жарыстан шеттетілді, және ресми тергеу ашылды. Шеттетілгеннен кейін, екінші орын алған "Харбор Голд" жарыс жеңімпазы деп жарияланды, ал Fine Cotton атқа ставка жасаған көптеген ойыншылар ақшаларын қайтармады.
Салдары
Ресми тергеу нәтижесінде штаттың басты жарыс клубы – Квинсленд Терф клубы алты адамды өмір бойына жарыстардан шеттетуге (тыйым салуға) қатысты ескертпе жасады. Олар ұйымдастырушы Джон Гиллеспи, ат жаттықтырушы Хейден Хаитана, кәсіпкер Роберт Норт, электр техникасы бойынша шебер Томмазо Ди Луцио және сатушы Джон Диксон болды. Гиллеспи мен Хаитана да түрмеде жазасын өтеді. 1998 жылы Билл мен Робби Уотерхаус 14 жылдық тыйымнан кейін Австралия жарыс алаңдарына қайта оралуға рұқсат алды. 2013 жылдың қараша айында Квинслендтің барлық кодтары бойынша жарыс индустриясы кеңесі Хейден Хаитанаға Австралиядағы кез келген жарыс алаңына өмір бойы кірмеу туралы тыйымды алып тастады, бұл кеңес стюардтар мен Квинсленд таза тұқымды жарыс кеңесінің ұсыныстарымен келісім тапқан болатын. Оқиғаға қатысқан жокей Гас Филпот жарыс алаңдарының басқарушылары тарапынан ақталып, Шығыс Австралиядағы жарыстарда өнер көрсетуін жалғастырды. 2014 жылдың желтоқсанына дейін ол Викторияның ауылдық аймақтарында аттарды жаттықтырумен айналысты. Файн Коттон 2009 жылдың 20 ақпанында 32 жасында қайтыс болды.