Кіріспе

Калифорния штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы, АҚШ.

Сан-Диего епархиясы (Dioecesis Sancti Didaci) – АҚШ-тың Оңтүстік Калифорниясындағы Католик шіркеуінің латын шіркеуінің шіркеулік аумағы немесе епархиясы. Оның шіркеулік аумағына Сан-Диего және Империя округтерінің барлық аудандары кіреді. Епархия Лос-Анджелес архиепископтығының шіркеулік провинциясындағы суфрагандық епархия болып табылады. Оның бас шіркеуі – Сан-Диегодағы Сент-Джозеф соборы.

1840 жылдан 1936 жылға дейін

1840 жылы папа Григорий XVI Калифорния епархиясын құрды. Жаңа епархияға Жоғарғы Калифорния (Альта-Калифорния) және Төменгі Калифорния (Баха-Калифорния) кірді. Григорий XVI епископтық орынды Жоғарғы Калифорниядағы Сан-Диего қаласына орнатты. Жаңа епархияның алғашқы епископы Франсиско Гарсия Диего и Морено болды. Морено Санта-Барбара қаласындағы Санта-Барбара миссиясын өзінің про-кафедралық шіркеуі ретінде белгіледі. 1848 жылы Мексика-Америка соғысы аяқталғанда Жоғарғы Калифорнияны АҚШ-қа өткізгеннен кейін, Мексика үкіметі Сан-Диего қаласының (қазір АҚШ-та орналасқан) мексикалық приходтарға билік етуіне қарсылық білдірді. Оған жауап ретінде 1849 жылы Ватикан Калифорния епархиясын американдық және мексикалық бөлімдерге бөлді. Американдық бөлімі Монтерей епархиясы болды; орталық орналасқандықтан епископтық орын Монтерейге көшірілді. Монтерейдегі Корольдік Президио шіркеуі жаңа американдық епархияның соборына айналды.

1936 жылдан 1969 жылға дейін

Сан-Диего епархиясы 1936 жылғы 11 шілдеде Папа Пий X-тің жарлығымен құрылды, бұл үшін Лос-Анджелес архиепархиясынан Сан-Диего, Империал, Риверсайд және Сан-Бернардино округтері бөлініп алынды. Бадди 1949 жылы Сан-Диего университетін құрды және 1950 жылдан 1966 жылға дейін оның алғашқы президенті болды. 1963 жылы Папа Пауыл VI Баддиге көмек ретінде Филадельфия архиепархиясының көмекші епископы Фрэнсис Фьюриді Сан-Диегоның көмекші епископы етіп тағайындады. Бадди 1966 жылы қайтыс болғаннан кейін Фьюри автоматты түрде Сан-Диего епископы лауазымына ие болды. Үш жыл өткен соң, 1969 жылы Фьюри Сан-Антонио архиепархиясының архиепископы болды.

1969 жылдан 1990 жылға дейін

Махер келген кезде епархияның қарызы шамамен 15 миллион долларға жетеді, ол 1980 жылға дейін Махер толыққанды төледі. Ол 1973-1976 жылдары екінші епархиялық синодты басқарды, Екінші Ватикан кеңесінің реформаларын іске асыру үшін епархияның уставтары мен ережелерін жаңартты. 1976 жылы Махер бірінші Епархиялық пасторлық кеңесін құрды. Ол сондай-ақ жұмысшылардың кәсіподақтар құру құқығын қолдады, бірақ 1971 жылы шаруалар еңбегіне қатысты дауларда ресми бейтараптық сақтауға уәде берді. Сол жылы ол Сан-Диегодағы дін қызметкері және еңбек ұйымдастырушысы Сесар Чавес жақтасы Виктор Саландиниді, тиісті киімдердің орнына Біріккен шаруалар қозғалысының қара бүркіт символы бар серпе кигені үшін және әдеттегі қасиетті нанның орнына жүгері тортилласын қолданғаны үшін қызметтен шеттетті. 1978 жылы Папа Иоанн Павел II Сан-Бернардино епархиясын құрды, Риверсайд және Сан-Бернардино округтерін Сан-Диего епархиясының құрамынан шығарды. Ол дін қызметкерлеріне ЛГБТҚ+ жақтас католик ұйымы Dignity үшін мисса өткізуге тыйым салды, бірақ бір рет Сент-Джозеф соборында ВИЧ/ЖИТС қызбалымен ауыратын науқастар үшін мисса өткізді.

Діни қызметкерлер тарапынан жыныстық зорлық-зомбылық оқиғалары

1977 жылы 16 жасар бала Холтвилл полициясына дін қызметкері Джон Дейлиге қатысты жыныстық зорлық-зомбылық туралы шағым берді. Бала Дэйлидің оны және жолдасын автостоппен алып, оларды түнде Сент-Жозеф шіркеуінде тұруға ұсынғанын айтты. Бала түн ортасында оянып, Дейлидің оған оральдық жыныстық қатынас жасағанын көрді. Дейли тұтқындалғаннан үш күн өткен соң жергілікті прокурор полицияға епархия Дейлиді емдеуге жібереді және айыптаудан бас тартады деп мәлімдеді. 2002 жылы 1977 жылғы шағымданушы епархияны сотқа берді. 1979 жылы Эдвард Родриг ақсақал 11 жасар балаға жыныстық қатынас жасағанын мойындаған жоқ. Епархия оны қызметінен алып тастап, Азузадағы орталыққа 11 айға емделуге жіберді. 1992 жылы ол лайықталды. 1997 жылы балаларды зорлаған деп тұтқындалған Родриге діни қызметкер болған кезінде ондаған балаларды жыныстық жағынан қорлағандығын мойындады. Родриге 1998 жылы балаларды қорлағаны үшін 10 жылға бас бостандығынан айырылды. 2004 жылдың соңына қарай 15 ер адам Родригтің жыныстық зорлық-зомбылығын айтып, епархияға шағым түсірді. 2003 жылы бес әйел епархияға шағымданып, 1950 жылдары Франц Робиер діни қызметкердің кәмелетке толмаған кезінде жыныстық қатынасқа түскенін мәлімдеді. Құрбандар арасында епархияның бір үйінде тұратын төрт еуропалық жетім бала бар. Жазбалардан білгендей, епископ Бадди Robier-ді шағымдар келіп түскеннен кейін емдеуге жіберді, содан кейін оған қызметке қайта оралуға рұқсат берді. 2007 жылдың ақпан айында епархияның көптеген талапкерлерімен келіссөзге келе алмағанынан кейін епархия банкроттықтан қорғауға өтініш берді. 2007 жылдың қыркүйегінде епархия дін қызметкерлерінің балаларды жыныстық қатынаста қорлауына қатысты 144 талапты реттеу үшін 198,1 миллион доллар төлеуге келісті, бұл АҚШ тарихында Рим католик епархиясы жасаған ең үлкен екінші төлем. Олардың арасында 48 діни қызметкер және бір мәжілісхана қызметкері бар еді. 2018 жылдың қыркүйегінде епархия өзінің рухани қызметкерлерінің тізіміне тағы сегіз діни қызметкерді қосып, оларды зорлау туралы сенімді айыптармен айыптады. 2018 жылдың желтоқсан айында Карлсбадтың Сент-Патрик шіркеуінің преподобныйы Хуан Гарсия Кастильо жыныстық зорлық-зомбылық үшін сотталды. Бір ересек семинарист Кастильоны басқа семинаристпен бірге мейрамханада тамақтанып жатқанда оған жыныстық қатынаста болғаны үшін айыптапты. Қылмыскер ерлер бөлмесінде болғанда, Кастильо оның жыныс мүшелерін ұстады. Кастильо 60 жылға бас бостандығынан айырылып, үш жылға шартпен босатылды. 2019 жылдың 11 желтоқсанында сотталған, қазір қайтыс болған, жыныстық зорлаушы Энтони Эдвард Родригтің төрт құрбаны Сан-Диего епархиясын сотқа берері хабарланды. Олардың сот ісі 2020 жылдың 2 қаңтарында басталды, сонымен бірге балаларды қорлау мен зорлауда айыпталған тағы 5 діни қызметкерге қатысты 5 сот ісі қозғалды.

Статистика

2023 жылға қарай Сан-Диего епархиясы 96 приход және 14 миссияны қамтыды, олар Сан-Диего және Империал округтеріндегі 1 386 368 католик тұрғынына қызмет көрсетті. Епархияда 130 жұмыс істейтін дін қызметкері және 60 зейнеткер дін қызметкері, сондай-ақ 122 тұрақты дьякон, 163 діни әйел және 29 діни ер бауырлас бар.

Білім

2023 жылы Сан-Диего епархиясында 43 бастауыш мектепте және алты жоғары мектепте шамамен 15 000 оқушы оқыды.