Кіріспе

Бір жыл бойы теңіздегі қызметтен кейін, диплом алған соң, ол дивизия офицері ретінде алты дюймдік зеңбіректермен жабдықталған "Калифорния" крейсерінің атыс дағдысын жақсартуға зор үлес қосты. 1909 жылы Хунсакер Құрылыс корпусына қабылданды және MIT-де кеме құрылысы бойынша аспирантураға жіберілді. Үш жылдық оқу бағдарламасына механика, металлургия, электр инженериясы және кеме жобалау курстары кірді. Қызмет барысында Хунсакер 1910 жылы кіші лейтенант шеніне көтерілді, ал келесі жылы Коннектикуттан келген суретші Элис Портер Эвериге үйленді. Олардың бірінші баласы Сара Портер 1912 жылдың қазан айында дүниеге келді. Хунсакер 1912 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды, жоғары жылдамдықпен жүретін кеменің рулінің бұрылу моменттері туралы диссертациясын қорғады, ол кейін Теңіз архитекторлары және теңіз инженерлері қоғамының еңбектерінде жарияланды.

Аэронавтика

ХХ ғасырдың басындағы кез келген басқа тұлғалардан гөрі Хунсакер АҚШ-та аэродинамиканың теориялық және ғылыми зерттеуін қалыптастыруға жауапты болды. MIT-тің жаңа президенті Ричард К. Маклаурин жаңа технологиялардың алдыңғы шебінде болатын, авиациялық инженерлік курстар мен авиациялық инженерлік зертхананы қаржыландыруды қамтитын заманауи политехникалық университет құруға ұмтылды. Жаңа зерттеу саласына қызығушылық танытқан Хунсакер Гюстав Эйфельдің «Ауаның қарсылығы және авиация» (1910) еңбегін аударды. 1913 жылы жарық көрген Хунсакердің аудармасын инженерлік студенттер, ұшақ конструкторлары және өндірушілер кеңінен оқыды. Содан кейін Маклаурин Хунсакерді MIT-де аэродинамика оқу бағдарламасын және оған байланысты зерттеу бағдарламасын бастауға шақырды. Әскери-теңіз күштерінен уақытша міндетке тағайындалған Хунсакер, пионер-аэронавтикалық инженер Альберт Ф. Заммен бірге британдық, француздық және неміс аэродинамикалық зерттеу орталықтарын аралады, Эйфельмен Париждің сыртындағы зертханасында уақыт өткізді, Геттинген университетіндегі Людвиг Прандтльмен, сондай-ақ Англиядағы Теддингтондағы Ұлттық физикалық зертхананың зерттеушілерімен жұмыс істеді. 1913 жылдың соңында ол MIT-ге еуропалық эксперименттерден алынған деректермен және Маклаурин қалаған, Кембридждегі MIT-тің жаңа кампусында орналасқан аэродинамикалық зерттеу зертханасын құруға жеткілікті ақпаратпен оралды. 1914 жылдың желтоқсан айында ашылған зертханада Ұлттық физикалық зертханада қолданылатын жел туннеліне ұқсас жел туннелі болды. Келесі жылы Хунсакер MIT-де елдің алғашқы авиациялық инженерлік бағдарламасын құрды. Осы уақытта ол өзінің жұмысын әуе кемесінің тұрақтылығын теориялық тұрғыдан зерттеуге шоғырландырды, нәтижесінде 1916 жылдың маусымында докторлық диссертациясын қорғады, ал оның нәтижелері Смитсонов институтының беделді «Әртүрлі жинақтарында» және Ұлттық аэронавтика жөніндегі консультативтік комитет (NACA) есебінің бірінші жылдық баяндамасында ғылыми еңбек ретінде жарияланды.

Кейінгі қызмет

Хунсакер 1916 жылы Әскери-теңіз флотына қайта оралды, және Вашингтондағы Құрылыс және жөндеу бюросындағы Ұшақтар бөлімінің басшысы болып қызметке түсті. Бюро басшысы – гидродинамика саласындағы маман, адмирал Дэвид Тейлор, қазіргі лейтенант Хунсакерге ұшақтардың жобалауы, техникалық талаптары, сатып алу және тексеру жөніндегі жауапкершілікті жүктеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде Хунсакер жаңа оқу және барлау ұшақтарын, сондай-ақ әуе кемелерінен жеңіл аппараттарды, алюминий сияқты жаңа материалдарды енгізуді қадағалады. 1917 жылы Әскери-теңіз флоты Филадельфияда Еуропадағы суасты кемелеріне қарсы күресте пайдалану үшін үлкен ұшақтарды шығаратын Әскери-теңіз ұшақ зауытын құрды. Коммандер Джордж Вестервелтпен бірге Хунсакер Атлантика мұхитын басып өте алатын төрт қозғалтқышты ұшу қайығының жобасын жасау және құрылысын жүргізуде Curtiss Engineering Corporation компаниясымен ынтымақтастық етті. 1919 жылдың мамыр айында Әскери-теңіз флотының Curtiss NC ұшағының бірі (NC 4) алғашқы трансатлантикалық рейсті сәтті орындады. 1918 жылы лейтенант-коммандер шеніне көтерілген Хунсакер, қарашадағы келісімге қол қойылғаннан кейін, британдық, француздық, итальяндық және неміс әскери авиациясының дамуы туралы ақпарат жинау үшін Еуропаға сапар шекті. Оралғаннан кейін, ол Әскери-теңіз флотының Бас кеңесіне авиация саласына жауапты жеке бюро құруды ұсынды, бұл шетелдік дамумен қадамдастыруға және барлық әскери және теңіз авиациясын біріктірілген әуе күшіне шоғырландыру әрекеттерін болдырмауға бағытталған шара болды. Нәтижесінде 1921 жылы Аэронавтика бюросы құрылды, оның алғашқы басшысы контр-адмирал Уильям А. Моффетт тағайындалды. Жаңа бюрода Хунсакер Материалдық бөлімшедегі Жобалау бөлімінің басшысы болды. Жаңа лауазымында және командир шеніне көтерілген Хунсакер инновациялық TS 1 кемелік истребителін жобалады және Curtiss компаниясымен жоғары өнімділікке есептелген жарыс ұшақтарын жасауда ынтымақтастық етті. Ол сонымен қатар Ұлыбритания мен Германиядан ірі қатты дирижабльдерді сатып алуды және 1923 жылы «Шенандоа» деп аталған ZR 1 дирижаблінің Диңгездік ұшақ зауытында жобалануын және құрылысын бақылады. 1922-1923 жылдары ол NACA-ның Бас комитетінде Әскери-теңіз флотының өкілі болып қызмет етті, бұл қарым-қатынас оның мансабы бойында үзіліспен жалғасты. 1923 жылы Хунсакер Лондондағы Американ елшілігінде әуе жөніндегі әскери-теңіз атташесінің көмекшісі қызметіне тағайындалу үшін Аэронавтика бюросынан кетті. Келесі үш жылда ол Еуропаның авиациялық дамуын зерттеп, оның нәтижелері туралы есептер дайындады.

Белл телефон зертханалары

Еуропада қызмет еткенде, Хунсакер «ұшақтар мен қозғалтқыштар коммерциялық тұрғыдан жетілген, бірақ оларды пайдалану әдістемесін одан әрі дамыту қажет» деген қорытындыға келді. Осыған байланысты ол Әскери-теңіз күштерінен кетіп, Нью-Йорктегі Bell Telephone Laboratories компаниясында авиациялық зерттеулер жөніндегі вице-президент болып жұмыс істеуге бекінді. Ауа райы қызметі және Сауда департаментімен бірлесіп, Хунсакер AT&T-нің Long Lines телефон желісі мен радио телетайп желісін қолдана отырып, ауа райы туралы ақпарат беру және әуе қадамдарының навигациялық жүйесін әзірлеуге көмектесті. 1928-1929 жылдары Western Air Express компаниясы Лос-Анджелес – Сан-Франциско жолаушылар және почта бағытында Bell жүйесінің прототипін сынақтан өткізді.

Гудэйр-зеппелин

Хансакер 1928 жылғы қыркүйекте Bell Labs компаниясынан шығып, Goodyear Zeppelin корпорациясының вице-президенті болды. Goodyear Zeppelin – бұл Goodyear Tire and Rubber және неміс Luftschiffbau Zeppelin компаниясы арасындағы ынтымақтастық, мақсаты – қатаң дирижабльдердің патенттері мен технологияларын бөлісу еді. Хунсакер Goodyear Zeppelin компаниясының үлкен жүк көтергіштігімен және ұзақ қашықтығымен коммерциялық трансокеандық әуе тасымалының негізін құра алатынына сенді. Бірақ компанияға дирижабльдерді әзірлеуде көмек қажет болды, ол Әскери-теңіз күштерімен (Navy) Акрона және Мейкон дирижабльдерін жобалау және құрылысын жүзеге асыру бойынша шарт жасасу арқылы келді, бұл, әдетте, коммерциялық дирижабльдердің прототиптері еді. Хунсакер трансатлантикалық және транстихоокеандық бағыттармен халықаралық коммерциялық дирижабль желілерін құру ұсыныстарына да қатысты. 1932 жылы Огайо штатының Акрона қаласында ашылған Даниэль Гуггенхаймнің дирижабль институты Хунсакердің «бірнеше алдыңғы қатарлы ойшылдарды әуеден жеңіл технология өнерін дамытуға жұмыс істеуге мүмкіндік беру» идеясының нәтижесі болды. 1933 жылдың көктемінде Конгресс халықаралық дирижабль бағыттарын субсидиялау туралы маңызды заң жобасын қарастырып жатқанда, «Акрон» дирижаблі Нью-Джерси жағалауындағы дауылда құлап, 74 адам қаза тапты, олардың ішінде Әскери-теңіз күштері Бас басқармасының (BuAer) бастығы Уильям Моффетт те болды. 1925 жылғы «Шенноада» және 1930 жылғы британдық «R.101» дирижабльдеріндегі апаттармен бірге «Акронның» жоғалуы Әскери-теңіз күштерінің үлкен қатаң дирижабльдермен жасаған тәжірибесіне нүкте қойды және Goodyear Zeppelin компаниясының коммерциялық дирижабль жобаларын тоқтатуға әкелді.

MIT және NACA

Карьерасының шешімді тұсында Хунсакер 1933 жылы МТИ-ге механикалық инженерия кафедрасының меңгерушісі болып қайта келді. МТИ президенті Карл Т. Комптон және инженерлік факультет деканы Ванневар Буш Хунсакерді оның зерттеулері мен әкімшілік тәжірибесі үшін жоғары бағалады және ол термодинамика, гидродинамика және материалдар саласындағы жас ғалымдарды тарта алады деп сенді. Хунсакер бакалавриат және магистратураның оқу бағдарламаларын жаңартып, аэродинамикадағы соңғы жаңалықтарға көбірек назар аударды. Ол 1938 жылдың қыркүйегінде ашылған Райт ағайлылардың ескерткіш жел туннеліне қаражат жинауда және 1939 жылы жаңа Аэронавтикалық инженерия факультетін құруда маңызды рөл атқарды. 1938 жылы Хунсакер НАКА-ға Аэродинамика жөніндегі комитет мүшесі ретінде оралды. НАКА федералдық бюрократияда ерекше мәртебеге ие болды. Ол (1915 жылы құрылған) тәуелсіз болды, зерттеу салаларын анықтау, жалпы саясатты белгілеу және үкімет пен жеке сектор және университеттер арасында делдалдық қызмет атқарумен міндеттелген комитет ретінде жұмыс істеді. 1917 жылы НАКА аэродинамиканың негізгі және қолданбалы зерттеулерін жүргізу үшін Вирджиния штатының Хэмптон қаласында Лэнгли аэронавтикалық зертханасын құрды. НАКА-мен бірге Хунсакер аэродинамикалық зерттеулердің жай-күйі туралы есеп берді және барлық НАКА, өнеркәсіп және университет зерттеулерін үйлестіру үшін зерттеу координаторын құруды ұсынды. Ол 1939 жылы Калифорния штатының Саннивейл қаласында орналасқан екінші НАКА зертханасының және 1940 жылы Кливлендтегі үшінші зертхананың орналасқан жерін таңдауда маңызды рөл атқарды. 1941 жылдың шілдесінде ол Ванневар Бушты НАКА төрағасы ретінде алмастырды және 1956 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хунсакер мен НАКА алдында дилемма тұрды: өнеркәсіп пен әскерилердің соғыс уақытындағы қажеттіліктеріне қарағанда, негізгі, ұзақ мерзімді зерттеулерді қалай үйлестіру керек? Хунсакер мен НАКА соғыс кезінде және одан кейін НАКА зерттеулерінің бағыты үшін, әсіресе Германия мен Ұлыбританияның турбореактивті қозғалтқыштарды дамытуда қалып қоюы үшін, баллистикалық және басқарылатын зымырандардың маңыздылығын түсінбегені үшін сынға ұшырады. Кейбір тарихшылар, әсіресе Алекс Роланд өз НАКА тарихында Хунсакерді әскери және ірі бизнес үшін қолданбалы зерттеулерді бағалау үшін негізгі зерттеулерді қасақана тастағаны үшін айыптады. Алайда, шындығында Хунсакер негізгі зерттеулерге адал болды және АҚШ-тың күші мен қауіпсіздігі үшін ұзақ мерзімді, негізгі зерттеулердің қажеттілігін түсінді. Ол Геттингендегі Людвиг Прандтль сияқты талантты профессордың жетекшілігімен ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан студенттердің негізгі аэродинамикалық зерттеулердегі табысын ұнатты. Дегенмен ол әскерилер мен өнеркәсіптің соғыс уақытындағы қажеттіліктерін қанағаттандыру қажеттігін мойындады. Соның салдарынан НАКА қолданыстағы ұшақтардың аэродинамикасын жақсарту, ұшақтардың өнімділігін жылдам жақсарту, қолданыстағы қозғалтқыштардан көбірек қуат алу және жалпы өнеркәсіп пен әскерилер үшін сынақтар мен дамыту жұмыстарын жүргізу сияқты бағдарламаларға көшті. Бірақ ол болашақты елемеді, ал болашақ – реактивтік ұшақтар. 1947 жылы ол реактивтік итергішке арналған газ турбинасы зертханасын, МТИ-дегі зертхананы салу үшін қаржы жинаған американдық өнеркәсіптер тобын біріктірді. Соғыстан кейін Хунсакер «бірлік» әскери-азаматтық жел туннелі бағдарламасының (1949 жылы Конгресс бекіткен) негізгі жақтаушысы болды, нәтижесінде НАКА, Әскери-теңіз күштері және жаңа АҚШ Әуе күштері басқаратын трансоникалық және үстіртоңқы жел туннельдері құрылды. Ол 1949 және 1953 жылдардағы қаржы жылдарында НАКА бюджетін қысқартуға және НАКА-ны таратуға және оның жауапкершіліктері мен активтерін жекешелендіруге бағытталған Конгрестің әрекеттерін сәтті тоқтатты. Жеке байланыстар арқылы Хунсакер НАКА-ны Орталық барлау агенттігімен (ОБА) ынтымақтастыққа жеткізді. 1956 жылы ОБА өзінің жоғалтылған U-2 барлау ұшағына сылтау іздегенде, Хунсакер ұшақтың құпия рейстері НАКА-ның метеорологиялық зерттеулерінің бөлігі екенін мәлімдеді. Алайда, Хунсакер және басқалар кейде Majestic 12 деп аталатын көлеңкелі топтың мүшелері болды деген кең таралған теорияны қолдайтын ешқандай дәлел жоқ, олар шетелдік ғарыш кемелерінің болуын жасыру немесе шетелдік технологияны әскери қажеттіліктерге бейімдеу үшін құрылған.

Марапаттар мен құрметтер

Доктор Хунсакер 1935 жылы Ұлттық ғылым академиясының (NAS) және 1967 жылы Ұлттық инженерлік академиясының (NAE) мүшесі болып сайланды. Лестер Гарднермен бірге 1932 жылы Американың Аэронавтика және Астронавтика институтын (AIAA) құрды (Американың Ракета қоғамымен біріккеннен кейін) және оның бірінші президенті (кейіннен Құрметті мүшесі) болды. Автомобиль инженерлері қоғамының, теңіз сәулетшілері қоғамының және американдық философиялық қоғамның мүшесі. Корольдік авиациялық қоғамның Құрметті мүшесі (1920, сол жылы «Аэронавтикадағы әскери-теңіз архитектурасы» тақырыбында ықпалды лекция оқыды) және Ұлыбританияның Императорлық ғылым және технология колледжінің Құрметті мүшесі. Американың механикалық инженерлер қоғамының және Ұлыбританияның механикалық инженерлер институтының мүшесі. 1919 жылы «Navy Cross» орденімен марапатталды; Дэниел Гуггенхайм медалі (1933, «Аэродинамика ғылымына, ұшақ дизайны ғылымы мен өнеріне, сондай-ақ қатаң дирижабльдерді практикалық тұрғыдан жасау мен пайдаланудағы үлесі үшін»); Франклин медалі (1942); Президенттік Еңбек медалі (1946); Британ империясы орденінің Құрметті қолбасшысы (1948); «Құрметті легион» ордені (1949); Райт Трофи (1951); Годфри Л. Кэбот Трофи (1953); Ұлттық Аэронавтика Ассоциациясының Авиациядағы аға мемлекет қайраткері (1955); Смитсоний институтының Лэнгли алтын медалі (1955); NACA ерекше қызметі үшін сыйлық (1957); Корольдік Аэронавтика қоғамының алтын медалі (1957); АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Ерекше қоғамдық қызметі үшін сыйлығы (1958); және Джулиус Адамс Стратон сыйлығы (1967). 2016 жылы Хунсакер Айова авиация музейінің Даңқ залына енгізілді. Аэроғарыш жүйелері саласындағы Жером С. Хунсакер атындағы қонақ профессоры 1954 жылы MIT-дің Аэронавтика және астронавтика факультетімен құрылған профессорлық лауазым. Ол JCH-нің авиациялық инженерлік саласындағы жетістіктерінің құрметіне аталған. Қонақ профессордың АҚШ-тың бірнеше қаласында «Минта Мартин» лекциясын оқуы күтілуде. MIT-де сондай-ақ Жером Хунсакер Аэронавтика және астронавтика профессоры бар.

Зейнеткерлік өмір

1951 жылы Хунсакер МТИ-нің Аэронавтикалық инженерлік бөлімінің меңгерушісі лауазымынан кетіп, келесі жылы тұрақты оқытушылық қызметін тоқтатты. Ол бөлімде лекция оқып, 1950-1960 жылдары институттың қаржы жинау шараларына көмектесе берді. 1956 жылдың қазан айында ол NACA төрағалығынан бас тартты, екі жылдан кейін ол жаңа Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасының негізіне айналды. Хунсакердің 1952 жылы жарық көрген «Аэронавтика орта ғасырда» атты кітабында аэродинамика, қозғалтқыш жүйелеріндегі жетістіктер және ғасыр басынан бергі әуе тасымалының эволюциясы туралы мәліметтер келтірілген. Ол Goodyear, Chrysler, Shell Oil, Sperry Rand және McGraw Hill компанияларында директорлық қызметтер атқарды және кеңесші кеңестеріне мүше болды. Зейнеткерлікке шыққан соң әйелі Элиспен бірге саяхаттап, көбінесе Адриондак тауындағы Сент-Хуберттегі отбасылық сарайда ұзақ отбасымен уақыт өткізді. Элис 1966 жылы 79 жасында дүние салды. Хунсакер денсаулығы нашарлап, бірақ Агата Кристидің романдарынан ләззат алып, 1984 жылдың 10 қыркүйегінде Бостонның Бикон-Хилл ауданындағы үйінде 98 жасында қайтыс болды. Оның қазасы туралы хабарлар АҚШ және басқа елдердегі, соның ішінде Лондонның «Таймс» газетінде жарияланды.