Кіріспе

Sky Bandits, сонымен қатар Gunbus деп те аталады, 1986 жылғы британдық оқиғалық фильмі. Фильм Батыс жұртының екі заңнан тыс адамдары туралы, олар Бірінші дүниежүзілік соғыс майдандарына шақырылып, алғашқы соғыс ұшақтары – "ганбустармен" ұшатын жас Royal Flying Corps қатарына қосылады. Фильмді Зоран Перисич түсірген, ал ол 1978 жылғы "Супермен" фильмінің ұшу сахналары үшін өзі әзірлеген Zoptic техникасын кеңінен пайдаланған. Бұл туындыдағы түсірілім тобының саны (582 адам) ең көп болып тіркелген.

Сюжет

Ескі Батыстың соңғы күндерінде динамитпен жасалған банк тоналауларынан кейін ұсталған Барни (Скот МакГиннис) мен Люк (Джефф Остерхаг) Бірінші дүниежүзілік соғыстың ортасында Франциядағы окоптарға жіберілген АҚШ құрамына әскерге алынуға мәжбүр болады. Алдыңғы шептегі қақтығыста Барни мен Люк өздерінің мылтық ату шеберліктерін төмен ұшып келе жатқан неміс бомбалаушысының ұшқышын ату үшін пайдаланады. Олар осы жағдайды пайдаланып бөлімшелерінен қашып, екі британдық RFC офицерінің кейпін киіп, офицерлердің асханасына кіреді. Бір түнді ішіп өткеннен кейін, олардан Vickers F. B.5 (“Gunbus” деп белгілі) ұшағын ұшырып, өзін дәлелдеу талап етіледі. Олар ұшақты ұшыруға қол жеткізеді, жолдан адасып, бұлттардың арасында жасырылған алып неміс дирижаблін көреді. Кездейсоқ түрде RFC эскадрильясының базасына қонғаннан кейін, олардың дирижабльді көргені эскадрилья командирін оларды өз құрамына қабылдауға көндіреді. Соғыстан шығудың жолын іздеп жүрген Барни мен Люк жаңадан алған мүмкіндіктерін пайдаланып, Швейцарияға ұшу мақсатымен екі ұшақты қару қолданып ұрлайды. Жолда олар дирижабль ангарына тап болады, онда Люк атып түсіріліп, тұтқынға алынады. Барни өз эскадрильясының базасы дирижабльмен бірге жойылғанын, эскадрильяның барлық ұшақтарымен бірге қирағанын біледі. Тағы да бұйрыққа бағынбастан, ол “Gunbus” ұшағын қалпына келтіріп, ұшып кетеді және жасырын түрде ангарға қонады. Люк банкте тұтқын екенін анықтағаннан кейін, ол бұрынғы тәжірибесін пайдаланып, банк сейфін ашып Люкті босатады, содан кейін екеуі дирижабльді жоюға тырысады. Дирижабль көтеріледі, ал Барни мен Люк “Gunbus” ұшағымен олардың соңынан қуады. Оларға эскадрильяның қалған бөлігі қосылады, олар эскадрильяның еңбекқор инженері Фрицтің (Рональд Лейси) жасаған импровизациялық, ерекше ұшақтарда ұшады. Эскадрилья дирижабльмен әуе шайқасына түседі, ал Барни мен Люк дирижабльдің үстіне қонып, алты мылтығы мен динамитін пайдаланып, дирижабль капитанын қарсыласуға мәжбүрлейді. Батысқа оралған Барни мен Люк соғысқа дейін атпен шапқандай, тағы бір банкті жарып, ат үстінде кетеді. Оларды қуған топ олардың жоғалып кеткенін көріп, бастарынан “Gunbus” ұшағымен ұшып өтетініне таңғалады. Титрлер аяқталғанда Барни мен Люк Мексикаға ұшу керек пе, жоқ па деген мәселеде дауласып жатыр, өйткені Мексика өзінің соғысының ортасында болып жатыр.

Өндіріс

Фильмді 15 жасында Ұлыбританияға көшіп келген югославиялық Зоран Перисич режиссерлік етті. Ол арнайы эффекттер саласына ауысып, «Супермен» (1978) фильмінде ұшу эффекттерін жасады. Ол индустрияда «Суперменді ұшырған адам» деп танылды. Перисич ағылшын тілін Хаддерсфилдтегі кинотеатрда фильмдер көру арқылы үйренді және кейін «Болжам бойынша, «Гунбус» фильміндегі батыс көрінісін Хаддерсфилдке жасалған батыстық құрмет деп айтуға болады» деді. Фильмнің жалпы кірісі 2 295 500 АҚШ долларына жетті. «Чикаго Сан Таймс» газетінде Роджер Эберт фильмді Брюс Макколлдың «National Lampoon» журналында жариялаған ұшақтардың суреттерімен теңестірді: «Егер сізге Макколлдың туындылары ұнаса, «Sky Bandits» фильміндегі кейбір сахналар сізге де ұнайды. Әйтпесе, ұнамайды. Осы фильмдегі ұшақтардың дизайны – оның жалғыз, бірақ құтқаратын жақсы тұсы. Фильмнің түсіріліміне жұмсалған 17 миллион долларды ескерсек, қалған бөлігі таңғаларлықтай көңілсіз. Сюжет Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әуе шайқастарына арналған, бірақ диалог деңгейі мен қарқындылығы апта соңына жоспар құрып отырған студенттердің әңгімесімен салыстыруға болады». «The New York Times» газетінде Винсент Канби фильмді «шырынсыз комедия» деп сипаттап, «сценарийі, режиссурасы және актерлік ойыны нашар» екенін айтты және МакГиннис пен Остерхайдтың кейіпкерлері «Бутч Кэссиди мен Санденс Кидті еске түсіруге тырысқан (бірақ сәтті болмаған)» екенін атап өтті. Дегенмен, ол фильмнің өндіріс дизайнына жағымды баға берді:

Лос-Анджелес Таймс газетінің журналисі Патрик Голдштейн фильмде «жас көрермендерге ұнайтын бірнеше шабыттандырған комедиялық элементтер бар, бірақ кейіпкерлер өте жасанды, ал сюжеті баяу дамығандықтан, фильм ешқашан жоғары қарқынға көтерілмейді» деді.