Еуропарламент сайлауларының екінші деңгейлі сайлау ретіндегі табиғаты, маңыздылығы, ұлттық сайлаулардан айырмашылығы туралы мақала. Саяси талдау, Еуропалық сайлаулар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Екінші реттік сайлау термині алғаш рет Карльхайнц Райф пен Герман Шмиттің 1980 жылы жарияланған «Еуропалық сайлау нәтижелерін талдау үшін тұжырымдамалық негіз – тоғыз екінші реттік ұлттық сайлау» атты мақаласында пайда болды. Бұл термин 1979 жылы Еуропалық экономикалық қауымдастықтың тоғыз мүше мемлекетінде өткен алғашқы Еуропалық парламент сайлауын талдау үшін қолданылды. «Екінші реттік сайлау» тәсіліне сәйкес, Еуропалық парламент сайлауы сайлаушылар, партиялар және БАҚ үшін ұлттық сайлауларға қарағанда маңыздырақ емес деп есептелгендіктен «екінші реттік» болып саналды. Ұлттық сайлаулар – бұл саяси жүйеде үкіметті және/немесе атқарушы билікті анықтайтын сайлаулар, яғни, бірінші реттік сайлаулар. Олар партиялар, сайлаушылар және БАҚ үшін маңыздырақ болып саналады. Жергілікті және аймақтық сайлаулар да екінші реттік сайлаулар болып есептеледі. Екінші реттік сайлаулардың ерекшеліктері: сайлауға қатысу деңгейі ұлттық сайлауларға қарағанда төмен болуы күтіледі, сайлаушылар ұлттық сайлауда әдетте қолдайтын басты партиялардың орнына наразылық білдіретін партияларға немесе саяси жүйенің шетіндегі партияларға дауыс беруге бейім. Осының салдарынан сайлаушылар екінші реттік сайлауды биліктегі партияларды жазалау немесе марапаттау үшін жиі пайдаланады. Еуропарламент сайлауларына қатысты эмпирикалық деректерге сәйкес, бүгінгі күнге дейін өткен барлық Еуропарламент сайлаулары (1979, 1985, 1989, 1994, 1999, 2004, 2009, 2014, 2019) екінші реттік сайлаулар болып табылды. Дегенмен, екінші реттік сайлау тәсілі Еуропалық Одаққа жаңадан қосылған он екі елде (Болгария, Чехия, Кипр, Эстония, Венгрия, Латвия, Литва, Мальта, Польша, Румыния, Словакия, Словения) расталмады.
Second order election is a term that appeared for the first time in Karlheinz Reif and Hermann Schmitt's "Nine second order national elections – A conceptual framework for the analysis of European election results" article for the [European Journal of Political Research, in 1980]. It was used to analyze the first European Parliament elections, held in 1979 in the, then, nine member states of the European Economic Community. According to the "second order elections" approach, European Parliament elections were "second order" in that they were viewed as less important by voters, parties and the media than first order elections. First order elections are those that determine the government and/or executive power in a political system, i. e., national elections. They are first order in that they are seen as more important by parties, voters and the media. Local and regional elections are also considered second order elections. Second order elections present the following characteristics: turnout is expected to be lower than in national elections, voters are more prone to vote for protest parties, or parties in the periphery of the political system, rather than the usual mainstream parties they would vote for in a national election. As a result, second order elections are often used by voters to punish or reward the current governing parties. Regarding EP elections, empirical evidence has shown that all EP elections thus far (1979, 1985, 1989, 1994, 1999, 2004, 2009, 2014, 2019) have been second order elections. However, the second order elections approach has not been confirmed for the twelve new member states of the European Union (Bulgaria, Czech Republic, Cyprus, Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Poland, Romania, Slovakia, Slovenia).