Кіріспе

Пенсильвания штатындағы мемлекетаралық тас жолдың бөлігі, АҚШ
АҚШ-тағы бұрынғы Interstate 80S бағыты

АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Interstate 80 (I 80) жолы штаттың орталық бөлігінен 501 км (311,12 миль) қашықтыққа дейін созылады. Ол "Keystone Shortway" деп аталады және ресми түрде Z. H. Confair ескерткіш тас жолы деп танылады. Бұл бағыт негізінен бұрынғы АҚШ тас жолдарымен қатар жүрмейтін, жаңа бағыт бойынша салынды. Ол оңтүстікке қарай Пенсильвания ақылы автожолына және солтүстікке қарай Нью-Йорк штатының магистраліне қысқа жол ретінде құрылған. I 80 Пенсильвания штатының ірі қалаларына тікелей қызмет көрсетпейді және негізінен Огайо – Нью-Йорк қаласы дәлізіндегі транзиттік жол болып табылады. I 80 жолының көп бөлігі штаттың төбелі және таулы аймақтарынан өтеді, ал бағыттың штаттың батыс бөлігіне қарай салыстырмалы түрде тегіс жерлермен жалғасады. I 80 Пенсильванияның орталық және солтүстік бөлігіндегі Шарон, Кларион, Дюбои, Беллефонт, Лок-Хейвен, Милтон, Блумсбург, Хазлтон және Страудсбург сияқты көптеген шағын қалаларға қызмет көрсетеді. Сонымен қатар, ол Мемлекеттік колледж, Уильямспорт, Уилкс-Барр және Скрантон сияқты төрт ірі қаланың жанынан өтеді, бірақ ешқайсысына кірмейді. Алайда, Уильямспорт және Скрантон I 180 және I 380 қосымша бағыттары арқылы I 80 жолымен байланысты.

Батыс Пенсильвания

Огайо штатынан I 80 Мерсер, Венанго, Батлер, Кларион, Джефферсон және Клерфилд округтерін қамтитын Батыс Пенсильвания аймағына кіреді. Бұл бөлік Аллегейни үстірті арқылы өтеді. Мерсер округінде I 80 Шененго қалашығында I 376 (Питтсбург халықаралық әуежайына және Питтсбург қаласының орталығына) және Финдли қалашығында I 79 (солтүстікке Эриге және оңтүстікке Питтсбургке) трассаларын қиылыстырады. I 80 Батлер округінде 5 километрден аз ғана уақыт өткізеді және онда түйіскен жолдар жоқ. Ол Эмлентон қаласының жанындағы Эмлентон көпірі арқылы Аллегейни өзенін кесіп өтеді. Джефферсон округіндегі 73-ші километрлік белгіде орналасқан Панксатони қаласы, әйгілі марқұм Панксатони Филдің мекені, ол Марқұм күні ауа райын болжайды. Клерфилд округінде I 80 Дубоис қаласының 101-ші километрлік белгісінен өтеді және Дубоистен шығысқа қарайғы төмен қыраттан Шығыс континенттік бөліністі кесіп өтеді. 111-ші шығудан шығысқа қарай, Мошаннон мемлекеттік орман ішінде I 80 Миссисипи өзенінің шығысындағы ең биік нүктесіне жетеді – 2250 фут (686 метр). Бұл факт трассаның тақтасында жазылған. Содан кейін ол Сускехана өзенінің Батыс саласын кесіп өтеді.

Солтүстік-Орталық Пенсильвания

I 80 138-ші шақырымдық белгіде Орталық округке кіреді. I 80 Allegheny тауынан Ниттани аңғарына төмен түседі және Future I 99/U.S. Route 220 (US 220) жолымен 161-ші шығу арқылы қиылысады, бұл Пенсильвания автожолына (I 70/I 76), Пенсильвания мемлекеттік университетіне және Мемлекеттік колледжге бағытталатын негізгі байланыс нүктесі. US 220 161-ші және 178-ші шығулар арасында бірге жүреді, ол Пенсильванияның Лок-Хейвен университетінің орналасқан Лок-Хейвен қаласына қарай бағытталған. I 80 содан кейін Sugar Valley тауына көтеріліп, White Deer Creek арнасымен Батыс тармағы Susquehanna өзеніне дейін төмен ағып, оны I 80 екінші рет кесіп өтеді. 191-ші шақырымдық белгінің маңында Пенсильванияның 880-ші тас жолы (PA 880) шығыс және батыс бағытындағы қатарлар арасындағы ортаңғы жолақта жарты мильге (0.5 миль (1 км)) қатар жүреді, бұл Пенсильванияда сирек кездесетін құрылым. Жақын маңдағы амиш қауымдарының атпен жүргізілетін көліктерін осы тас жолда кездестіру жиі кездеседі. 199-шы шақырымдық белгіде I 80 Ликоминг округындағы Уильямспорт аймағына жақындап келеді, онда Юнион округы арқылы өтетін Кішкентай лиганың Әлемдік сериясы өткізіледі. I 80 210-шы шығу арқылы US 15 тас жолымен қиылысады.

Солтүстік-шығыс Пенсильвания

I 80 Солтүстік-Шығыс Пенсильванияға кіреді және батыста Нортумберленд округінен шығыста Пенсильвания мен Нью-Джерси шекарасына дейін жалғасады. I-80 212-ші шығудан PA 147 жолымен қиылысады. Монтур округінде 224-ші шақырымда ол Блумсбург ауданына, Пенсильванияның Блумсбург университетінің орналасқан жеріне жақындап келеді, онда ол Солтүстік тармақ Сускехана өзенін кесіп өтеді. 260-шы шығудан I 81 арқылы оңтүстікке Харрисбургке және солтүстікке Уилкс-Барре мен Сиракузға, Нью-Йорк штатына қарай байланыс жасауға болады. Автомобиль жолы шығысқа қарай Поконо таулары аймағына жалғасады, онда шаңғы курорттары орналасқан. I 80, I 476 жолымен, Пенсильвания автожолының Солтүстік-Шығыс тармағымен Карбон округіндегі 277-ші шығуда қиылысады, Аллентаун мен Филадельфияға оңтүстікке қарай қосылу үшін. 277-ші шығу сонымен қатар PA 940 және Hickory Run мемлекеттік паркіне қызмет көрсетеді. I 476 автожолының шығысында I 80 Монро округіне өтеді. 284-ші шығу Блейксли мен Гармония көліне жақын PA 115 жолымен жалғасады. 293-ші шығу Поконо Пайнс маңындағы I 380 жолымен алмасу болып табылады, ол I 84 арқылы Жаңа Англияға және Скрантонға солтүстікке қарай жалғасады. 293-ші және 298-ші шығулар арасында шығысқа қарай бағытталған демалыс алаңы бар, онда қоғамдық дәретханалар мен пикник үстелдері орналасқан, бірақ тамақ пен жанармай жоқ. 298-ші шығу маңында I 80 шығыс Поконо тауларындағы Стродсбург және Шығыс Стродсбург аудандарына жақындайды, бұл қала маңындағы және халық тығыз қоныстанған аймақ, онда Пенсильванияның Шығыс Стродсбург университеті орналасқан. Стродсбург – Монро округінің орталығы. PA 611 жолы 298-ші және 310-шы шығулар арасындағы аймақта I 80-ге жақын жүреді, жергілікті балама жол ретінде қызмет етеді. 298-ші шығу тек батысқа қарай шығуға және шығысқа қарай кіруге арналған, ол Скотрұндағы PA 611 жолымен жалғасады. 299-шы шығу Таннерсвиллдегі PA 715 жолына және жергілікті сауда орталығына қызмет көрсетеді. Шығыс жағындағы 302-ші шығу және батыс жағындағы 304-ші шығу PA 33 және US 209 жолдарымен жалғасады, олар оңтүстікке қарай Истон мен Аллентаунға қарай барады. Екі бағыттағы 302-ші шығу да Бартонсвиллдегі PA 611 жолына қызмет көрсетеді. I 80 және US 209 жолдары 304-ші және 309-шы шығулар арасындағы Стродсбург және Шығыс Стродсбургтың көп бөлігінде бірге жүреді. 303-ші шығу – шығысқа қарай шығуға және батысқа қарай кіруге арналған жалғыз шығу, ол PA 611 (Тоғызыншы көше деп белгіленген) арқылы Арлингтон Хайтсқа қызмет көрсетеді. 305-ші, 306-шы және 307-ші шығулар Стродсбург қаласының орталығына қызмет көрсетеді, 305-ші шығу US 209 Business және 307-ші шығу PA 611 және PA 191 жолдарымен Стродсбург арқылы өтетін үш негізгі жергілікті бағыттарды қамтамасыз етеді. 308-ші шығу Шығыс Стродсбург және Пенсильванияның Шығыс Стродсбург университетінің орталығына қызмет көрсетеді. I 80, 309-шы шығуда US 209 жолынан бөлінеді, ол сонымен қатар PA 447 жолына қызмет көрсетеді. Бірден кейін 310-шы шығуда (Пенсильваниядағы ең шығыс айрылыс) PA 611 жолы I 80-ді соңғы рет қиып өтеді, содан кейін Делавэр өзені бойымен оңтүстікке қарай бағытталды, біртіндеп I 80-ден алыстайды. I 80 шығысқа қарай Делавэр су айдынына жалғасады, Нью-Джерси штатына Делавэр су айдыны төлемдік көпірі арқылы кіреді, шығысқа қарай Нью-Йорк қаласына бағытталған белгілер орнатылған.

Тарих

Қазіргі кезде I 80 қызмет ететін дәліз бастапқыда Пенсильвания автожолының Шароннан Страудсбургке дейінгі тармағы болуы тиіс еді. Жоспарлау 1956 жылы Ұлттық мемлекетаралық және қорғаныс автомобиль жолдары туралы заң қабылдануымен Пенсильвания автомобиль жолдары департаментіне ауыстырылды. Штаттар аралық автомобиль жолдары жүйесінің алғашқы жоспарларында Солтүстік Пенсильвания арқылы өтетін байланыс US 6N және US 6 жолдарымен параллель болды, бұл I 90-ға жақын Батыс Спрингфилдтен шығысқа қарай Скрантонға дейін созылған. Скрантонның шығысында I 84 автожолы US 6 жолына параллель салынды. Скрантоннан бір маршрут US 611 жолымен оңтүстік-шығысқа қарай Строудсбург аймағына, содан кейін US 46 жолымен шығысқа қарай Нью-Йорк қаласына дейін жалғасты. 1957 жылдың 22 мамырында Пенсильванияның дәлізді оңтүстікке жылжыту туралы өтініші Федералды тас жолдар басқармасымен (FHWA) мақұлданды. (Скрантон-Страудсбург байланысы сақталды, ал жаңа бағыт осымен Страудсбургтен батысқа қарай бірікті. Алайда, сол жылдың соңында бастапқы нөмірлер тағайындалғанда, олар 1947 жылғы картаға сүйенді, сондықтан Солтүстік Пенсильваниядағы дәліз I 84-тің бөлігіне айналды, ал Скрантон-Нью-Йорк маршруты I 82 болды. I 80 Пенсильвания автожолымен Харрисбургке дейін созылды, онда ол I 80S (Филадельфияға) және I 80N (Нью-Йоркке) деп екіге бөлінді. Келесі жылы, «Кейнстон қысқа жолы» I 80-нің бөлігі болғанда, Харрисбургтен батысқа қарайғы бөлік I 80S (кейін I 76), ал I 80N I 78 болды. I 84 Скрантонға дейін қысқартылды, ал Скрантон-Строудсбург байланысы I 81E (кейін I 380 болып қайта нөмірленді) болды. Қазіргі I 80-нің ашылған алғашқы бөлігі – 1953 жылдың 16 желтоқсанында ашылған Делавэр су айрығындағы төлемдік көпір. Ол US 611 жолының бөлігі ретінде салынды және Пенсильванияға өткеннен кейін көп ұзамай бұрынғы бағытына қосылды. I-80 жолының қалған бөлігінің құрылысы 1959 жылы басталды және 1970 жылы аяқталды. 1993 жылы Поконо Raceway-ге қызмет ететін I 80-нің 43-шы шығуы (қазіргі 284-шы шығуы) 43-ші нөмірі бар NASCAR жүргізушісі Ричард Петтидің құрметіне «Ричард Петти алмасуы» деп аталды. 2011 жылдың 7 наурызында Танерсвиллдегі Салливан Стрейлден шығысқа қарай I 80 көпірінің тірегі қар мен жаңбырдан құлады. Нәтижесінде шығысқа қарай I 80 бір қатарға дейін тарылды және Салливан Стрейл жабылды. 2014 жылдың 10 шілдесінде Юнион округінде I 80-ге тас лақтыру оқиғасы болды, нәтижесінде жолаушы ауыр жарақат алды және мүгедек болды. Бұл оқиғаға жергілікті төрт жас жауапты болды. 2020 жылдың 18 желтоқсанында қарлы дауыл осы тас жолда апатқа себеп болды, нәтижесінде 66 көлік (көбінесе жүк көліктері) қатысты. Оқиға орнында бір адам қаза тауып, кем дегенде 43 адам жарақат алды. Тағы бір адам кейіннен жарақаттан қайтыс болды. Апаттан кейін Клинтон округіндегі шығысқа қарайтын бағыт жабылды, ал губернатор Том Вольф және Пенсильвания көлік департаменті (PennDOT) оқиға туралы баспасөз мәслихатын өткізді.

Жол ақысын төлеу туралы ұсыныс

Пенсильвания автокөлік жолдары комиссиясы (PTC) PennDOT-қа көлік жобаларын қаржыландыруды талап ететін 44-ші заңға жауап ретінде 2007 жылдың маусым айында I-80 жолынан кіріс алу мақсатында жол ақысын енгізуді ұсынды. PTC үш штатқа қалалық магистральдарда жол ақысын алуға рұқсат беретін FHWA пилоттық бағдарламасы арқылы рұқсат сұрады. Миссури және Вирджиния екі орынды алған еді. Жоспарға сәйкес, PTC I-80 жолындағы барлық техникалық қызмет көрсету және жол ақысын қабылдау операцияларын өз міндетіне алатын болды. Жоспарда Пенсильваниядағы I-80 бойында 10-ға дейін жол ақысы төленетін орын қарастырылған, бұл жол ақысы болжамды жол ақысын арттырудан кейін Пенсильвания автожолындағы бағамен салыстырылатын болар еді. Қазіргі уақытта Пенсильваниядағы I-80 жолындағы жалғыз жол ақысы – Пенсильвания мен Нью-Джерси арасындағы Делавэр су айрығындағы батысқа қарайғы жол ақысы. 2007 жылдың 15 қазанында PTC I-80 жолынан жол ақысын алуға арналған келісімге қол қойылды.

Бұл жоспар Солтүстік-Шығыс Пенсильвания саясаткерлерінен қарсылық көріп, олар жол ақысы аймақтың экономикасына зиян келтіреді деп қорқып, сондай-ақ жол ақысынан түсетін қаражаттың қоғамдық көлік жүйесін қаржыландыруға жұмсалуын қаламады. Өкілдер Джон Э. Питерсон мен Фил Инглиш I-80 автожолынан жол ақысын алуға тыйым салатын федералдық көлік заң жобасын ұсынды. PTC бас директоры жол ақысынан түсетін қаражаттың Пенсильваниядағы автомобиль жолдары жобаларына, емес, қоғамдық көлікке жұмсалатынын уәделеді. 2007 жылдың 12 желтоқсанында FHWA жоспарды мақұлдамады және Пенсильванияның I-80 жолынан жол ақысын алу туралы өтінішін "FHWA жеткіліксіз деп таныған он төрт пунктімен" қайтарды, оның ішінде I-80 жолынан түсетін кірістер FHWA бағдарламасының талаптарына қайшы келетін I-80 жолын күтіп ұстаудан басқа мақсаттарда пайдаланылуы мүмкін деген мәлімдеме бар еді. 2008 жылдың 11 қыркүйегінде FHWA Пенсильванияның I-80 жолынан жол ақысын алу туралы өтінішін екінші рет қабылдамады, "Турнпайк басқармасының жалға төлемдері нысанды сатып алудың нақты құнымен байланысты екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ" деді. 2010 жылдың 6 сәуірінде FHWA үшінші рет өтінішті қабылдамады, былай деп мәлімдеді: "Біз бүгінгі шешімді федералды заңмен рұқсат етілген нәрсеге негіздедік. Қалалық магистральдарды қайта құру және жаңарту пилоттық бағдарламасы жол ақысынан түсетін кірістерді тек жол ақысы алынатын нысанды жақсартуға, яғни осы жағдайда I-80 жолын жақсартуға жұмсауды талап етеді және Пенсильвания өтінішіндегідей штаттың басқа қаржылық қажеттіліктеріне немесе басқа көлік жобаларына бағытталмауы керек".

I-99 алмасу орны

PennDOT Беллефонт маңында I 99-дан I 80-ге дейін жоғары жылдамдықты алмасу желісін салуды жоспарлап отыр. Жаңа алмасу PA 26 (Джексонвилл жолы) мен I 80 арасындағы жергілікті кіруді жояды, оның орнына шығысқа қарай 2 миль (3 км) қашықтықта жаңа шығу орны салынады. Жобаның бірінші кезеңінде PA 26 мен I 80 арасындағы жергілікті қатынас алмасуы салынды. Осы жергілікті қатынас алмасуының құрылысы 2020 жылдың 27 шілдесінде басталды. Жергілікті қатынас алмасу орны 2022 жылдың 10 қарашасында қозғалысқа ашылды, сонымен қатар лента қию рәсімі де өткізілді. PA 26 мен I 80 арасындағы жергілікті қатынас алмасуының құны 35 миллион долларлық федералдық грант есебінен қаржыландырылды, жобаның жалпы сметалық құны 52 миллион долларды құрады. Жобаның екінші кезеңі жаңа алмасу мен I-80 арасындағы Джексонвилл жолын жақсартуды, ал үшінші кезеңі I-80 мен I99 арасындағы жоғары жылдамдықты алмасуды салуды қамтиды. Екінші және үшінші кезеңдер бойынша тендерлерді 2022 жылдың наурызында жариялау жоспарланған, Джексонвилл жолының жақсарту жұмыстары 2023 жылдың желтоқсанына дейін, ал жоғары жылдамдықты алмасу 2025 жылдың желтоқсанына дейін аяқталуы тиіс. Алайда, 2023 жылдың мамыр айына дейін басқа кезеңдер бойынша тендерлік ұсыныстар жарияланбады. Батыс бағыттағы 304 және 305 шығулары арасындағы қашықтық, автожол стандарттарына сәйкес, талап етілетін ұзындықтың жартысына ғана жетеді. 298, 303 және 306 шығулары толыққанды қолжетімділікті қамтамасыз етпейді. I 80 – белгіленген бағыт болғандықтан, құрылыс кезінде қалыпты қозғалыс сақталуы керек. Бұған қоса, аталған автожол учаскесінде жергілікті тұрғындардың жолақысы жоғары, 307-ші шығу орнынан кіретін жүргізушілердің 48 пайызы 306, 305 немесе 304-ші шығу орнында түсіп жатыр, сондықтан жергілікті халықтың наразылығын болдырмау үшін қазіргі байланыстардың көпшілігі сақталған болуы керек.