Кіріспе
Жаңа Зеландиялық крикетші Джон Коуи (30 наурыз 1912 – 3 маусым 1994) – 1937 жылдан 1949 жылға дейін тоғыз тестілік матчта ойнаған Жаңа Зеландия крикетшісі. Жаңа Зеландияның шектеулі ойын кестесі оның тестілік матчтардағы мүмкіндіктерін шектеді, ал оның крикет мансабы 1939 жылдан 1945 жылға дейінгі Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде тоқтап қалды. 1937 жылы Англияға жасаған турынан кейін «Уизден» журналы: «Ол австралиялық болғанда, оны осы заманның кереметі деп атауға болар еді» деп жазды.
John Cowie (30 March 1912 – 3 June 1994) was a New Zealand cricketer who played in nine Tests from 1937 to 1949. His Test opportunities were restricted by New Zealand's limited programme, and his cricket career was interrupted by World War II from 1939 to 1945. Following the 1937 tour of England, Wisden commented: "Had he been an Australian, he might have been termed a wonder of the age."
Криккеттің алғашқы жылдары
Төменгі реттік оңқол соққышы және орташа-жылдам оңқол боулер Коуи 1932–33 маусымында Окленд үшін бірінші сыныпты крикет ойнады және 1934–1935 жылдардан бастап Планкет Шилд матчтарында тұрақты түрде өнер көрсетті. 1995 жылы Wisden журналындағы некрологында айтылғандай, ол бастапқыда соққышы болған, бірақ Окленд командасында оған орын берілуіне кепілдік жоқ болғандықтан боулерге айналды. Боулер ретінде ол дәлдікке және доп соғылғаннан кейін оны жылжыту қабілетіне сүйенді, ал Wisden оны Жаңа Зеландияның кейінгі боулері Ричард Хэдлимен салыстырды. Осы жетістіктерінің арқасында ол 1937 жылы Керли Пейджтің капитаны ретінде Англияға сапар шеккен Жаңа Зеландия құрамасына ілікті.
1937 жылғы Англия гастролі
Коуи, Висденнің баяндамасында айтылғандай, 1937 жылғы турнедегі «команданың үздік ойыншысы» болды. Оксфорд университетіне қарсы алғашқы иннингте алты викетке 50 ұпай жинағаны – мансабындағы ең жақсы көрсеткіш. Бірінші тест маусым соңында Коуи 32 бірінші сыныптық викет алды. Оның алғашқы тесттік матчы Лордс стадионында өтті. Онда Англия құрамасының дебют жасаған ашушылары Леонард Хаттон мен Джим Паркс, ағасы екі иннингте де оның добынан құлады. Хаттон екі иннингте де бір ғана ұпай жинады. Коуи бірінші иннингте Чарльз Барнетт пен Билл Восэнің викетін алып, 118 ұпайға 4 викет алды; екінші иннингте Англия жариялағанға дейін төрт викет жоғалтқанда, ол 49 ұпайға 2 викет алды. Матч тең аяқталды. Лордс стадионындағы тесттен кейін Коуи 8 викет алды, оның ішінде екінші иннингте 60 ұпайға 5 викет. Бірақ маусым ортасында басқа матчтарда сәттілікке жете алмады, сондықтан «Уисден» журналы оны шілдедегі Шотландияға сапар кезінде «жақсы демалысқа» жіберді. Алайда, бұл матч Коуи үшін жеңіс әкелді, ол бірінші иннингте 73 ұпайға 4, екінші иннингте 67 ұпайға 6 викет алып, матчты 140 ұпайға 10 викетпен аяқтады. Бұл – жаңа зеландиялық боулердің тест матчында 10 викет алған алғашқы реті болды және бұл көрсеткіш 38 жыл бойы ешкімге басып отырмады. «Уисден» жазды: «Ол әрқашан викетке бағытталған добын тастады және кейде баяу питч пен ылғалды доптың кедергісіне қарамастан, оның өнері шеберлікпен орындалды». Ол Эссекспен матчқа оралды және 56 ұпайға 3, 66 ұпайға 5 викет алды, бірақ оны Джек Даннинг көлеңкелеп тастады, ол ойын кезінде 10 викет алды. Соңынан өткен екі күндік бірінші сыныптық емес матчта сэр Джулиен Кэнаның XI командасына қарсы Коуи әр иннингте 5 викеттен алып, барлығы 10 викет алды. Овалдағы үшінші тест матчы жаңбырдың салдарынан нашар өтті және Коуи үшін жазғы маусымдағы ең сәтсіз матч болды. Дегенмен, ол бірінші иннингте құлаған Англияның жеті викетінің үшеуін алды және серияны 20.78 ұпайға 19 викетпен аяқтады. Жаңа Зеландия құрамасынан ең табысты боулер – Гифф Вивиан, ол тек сегіз викет алды, бұл сериядағы Англия құрамасынан ең көп викет алған ойыншылардың көрсеткішіне тең болды. Коуи турдың қалған бірінші сыныптық матчтарында жақсы формасын сақтап келді. Ол матчта сегіз викет алды, оның ішінде екінші иннингте Комбинеттік қызметтерге қарсы 36 ұпайға 5 викет, содан кейін Хэмпширмен ойында 5, Кент пен Сассекс матчтарында 7 викет алды. Фолкстоун фестивалінде «Англия XI» командасына қарсы тағы жеті викет алды, оның біріншісі Коуидің маусымдағы 100-ші викеті болды. Англиядағы соңғы ойында Скарбороу қаласында Х.Д.Г. Левесон Гоуэрдің XI командасына қарсы Том Лоуримен 9-шы викетке 74 ұпай жинап, 36 ұпай алды, бұл оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіші болды. Жаңа Зеландия құрамасының Англияға сапарына (өте) қысқа қосымша болды: Дублинде Ирландияға қарсы бірінші сыныптық матч. Бұл матч бір күн ғана жалғасты, бұл 12 жылдан бері бірінші сыныптық ойындағы алғашқы күндік жеңіс болды. Коуи Ирландияның бірінші иннингінде викет алмады, үйдегі команда 79 ұпайға құлады; Жаңа Зеландиялықтар тек 64 ұпаймен жауап берді. Ирландияның екінші иннингі апатты болды: тек үш ойыншы ғана ұпай жинады, ал 30 ұпайдың 10-ы қосымша ұпайлар еді. Коуи сегіз овер тастады, оларда тек үш рет бір ұпай берді және 3 ұпайға 6 викет алып, бұл оның бірінші сыныптық мансабындағы ең жақсы көрсеткіші болды. «Уисден» айтуынша, «оның доптарын ойнау мүмкін емес еді».
Жаңа Зеландияға оралу
Жаңа Зеландия құрамасы 1937 жылы Англиядағы турнеден кейін Австралияда үш матч өткізді. Оңтүстік Австралияға қарсы матчта Коуи екінші күні ойын басталғанда Дон Брэдманды қақпа артында ұстады; Брэдманның сыртта қалғанын естіген адамдар матчқа бармауға шешім қабылдады, бұл билет сатудан түскен табысқа елеулі зиян келтірді. Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы матчта Коуи Стен МакКейбті екі рет арзанға шығарды. Содан кейін Коуидің крикеті Екінші дүниежүзілік соғыс және өте шектеулі Тест кестесіне байланысты келесі 12 жыл бойы Жаңа Зеландиямен шектелді. 1940 жылы Жаңа Зеландияда бірінші сыныптық крикет тоқтатылғанға дейін ол үш отандық маусымда тұрақты түрде викеттер алды, бірақ Жаңа Зеландия бұл кезеңде Тест матчтарын өткізбеді. Жаңа Зеландияда 1945–46 жылдары бірінші сыныптық крикет қайта басталғанда, австралиялықтар (Дон Брэдмансыз) бес бірінші сыныптық матчты ойнауға күшті команда жіберді, ал Жаңа Зеландияға қарсы матч Тест матчы ретінде мойындалды. Бұл ойын Австралияның екі күн ішінде жеңіске жеткен, нәтижесі төмен болған матчы болды. Жаңа Зеландиялықтар бірінші иннингте 42, екіншіде 54 ұпай жинады; арасында Австралия сегіз викетке 199 ұпай жинап, ойынды доғарып жіберді, ал Коуи 40 ұпайға сегіз викеттен алтауын алды. Бұл оның мансабындағы ең жақсы Тест боулинг көрсеткіші болды. Келесі маусымда, 1946–47 жылдары, Жаңа Зеландияда тағы бір Тест матчы өтті: бұл жолы қонақтар – Австралияда турнеде болған және The Ashes сериясын ұтысқан Англия құрамасы болды. Жаңбыр салдарынан қысқартылған матчта Жаңа Зеландия өз деңгейін сақтап, Коуи доппен де, сирек болса да, соққымен де көзге түсті. Жаңа Зеландияның жалғыз иннингінде ол 45 ұпай жинады, бұл оның ең жоғары Тест көрсеткіші болды, және Том Бёрттпен тоғызыншы викетке 64 ұпай қосты. Ол бірінші оверде Сирил Уошбруктан бастап, Англияның жеті викетінен алтауын 83 ұпайға иеленді. 1947–48 және 1948–49 маусымдарындағы шектеулі отандық матчтар Коуи үшін әдеттегіден жоғары шығынмен бірге қосымша викеттер әкелді. Бірақ ол 1949 жылы Уолтер Хэдли басқарған командамен Англияға екінші турнесіне автоматты түрде іріктелді.
1949 жылғы Англия гастролі
1937 жылы Коуи 1949 жылғы Англия турнесіндегі маңызды ойыншылардың бірі болды, бірақ жасы – 37-де болғандықтан – және жылы әрі құрғақ жаз оның көрсеткіштеріне көмектеспеді. Wisden журналы оның көрсеткіштеріне «толық әділдік жасамады» деді. Журналда былай делінген: «Оның қарқынындай боулингші үшін оның тұрақтылығы таңғажайсып еді. Ол сол көрсеткішпен тағы 25-30 викет алғанда, оның нәтижесі оның құндылығына сәйкес келер еді». Турдегі ең жақсы көрсеткішін ол Лестерширге қарсы өткен матчта 54 ұпайға 6 викет алып көрсетті. Коуи сол жазғы төрт Тест матчының барлығында ойнады, барлық төрт матч тең аяқталды. Бірінші ойында ол матчтың бірінші күні 36 овер тастады және Wisden журналының пікірінше, ол «Англияға қандай да бір қиындық тудырған жалғыз боулингші» болды. Ол Англияның бірінші иннингсінде 127 ұпайға 5 викет алды, бірақ аяғында бұлшық еті тартылып, соққы беру кезінде жүгірушінің көмегіне мұқтаж болды және Англияның екінші иннингсінде тастай алмады. Екінші Тестке қайтадан дайын болған Коуи, арадағы бірінші сыныптық матчтардың ешқайсысында ойнамады. Ол ұзақ уақыт бойы «жоғары қарқынмен тұрақты ұзындықты сақтап, бірнеше рет допты қауіпті түрде көтерді». Дегенмен, ол ыстықтан шаршап, 64 ұпайға 2 ғана викет алды. Үшінші матчта ол Англияны ұпай алу үшін күрескен дәл Жаңа Зеландия шабуылының бір бөлігі болды және 98 ұпайға 3 викет алды. Төртінші және соңғы Тестте, тағы да ыстық ауа райында ойнаған ол Англия викеттерін Фен Крессвеллмен бөлісті, бірақ оның алған төрт викетіне 123 ұпай жұмсалды және ол ең тиімді болды. Коуи Тест сериясын орташа есеп бойынша Жаңа Зеландия боулингшілерінің қатарында көшбасшы болып аяқтады, оның алған 14 Тест викетіне 32,21 ұпай жұмсалды. Сол жақтан тастайтын баяу боулингші Том Бёртт 17 викет алды, бірақ олардың әрқайсысы 33 ұпайдан асып кетті. Турдің соңында Коуи Миддлсекске қарсы матчта тағы бір бес викеттік иннингті өткізді. Бұл оның бірінші сыныптық крикеттегі соңғы маңызды жетістігі болды. Англиядан оралғаннан кейін ол сақтандыру жұмысы бойынша Веллингтонға көшіп барды және 1949-50 жылғы Жаңа Зеландияның ішкі маусымында Окленд үшін тек бір матчта, Тест статусына ие емес Австралия құрамасына қарсы ойнады, содан кейін карьерасын аяқтады. Ол 1930 жылдардан бастап қыста футбол ойнады, 14 маусым бойы Окленд клубының қақпашысы болды. Кейін ол Жаңа Зеландия футбол қауымдастығында қазынашы, төраға және ФИФА-ның өкілі болып қызмет етті. 1972 жылдан 1978 жылға дейін Океания футбол конфедерациясының президенті болды. 1972 жылғы Королеваның туған күніне орай, ол крикетке қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды.
Жеке өмір
Коуи 1936 жылы Нири Валленге үйленді; олардың екі қызы болды. Ол 47 жыл бойы Австралия және Жаңа Зеландия сақтандыру тобы "T & G Mutual Life Assurance Society" компаниясында жұмыс істеді, 1967 жылдан 1974 жылға дейін басшы қызметін атқарды.