Жан Тейснер: Музыкант, математик және жорамалшы

Кіріспе

Валониялық музыкант, математик және астролог Жан Тайсниер (немесе Тайснер) (лат. Johannes Taisnierius; 1508, Аф, Габсбург Нидерланды – 1562, Кёльн), Hannonius атымен белгілі (яғни, Эно облысынан), Валониялық музыкант, математик және астролог болды. Ол көптеген еңбектер жариялап, Еуропаның түрлі қалалары мен университеттерінде оқытумен айналысты. Кейбір дереккөздерде оның есімі Жан Фусьнье деп жаңылыс жазылған. Біраз уақыт бойы ол император V Карлдың сарайындағы капелла (Sacellanus) шәкірттерінің мұғалімі болды. 1559 жылы ол өзін "Поэзия лауреаты" (Қасиетті Рим империясының лауреаты) және "Екі құқық докторы" деп атады, бірақ бұл атаққа ие болу негізі белгісіз. Ол астрономия, геометрия, арифметика және музыканың төрт "өлшемі" арқылы математиканың жалпы теориясын ұсынды және олардың толық түсіндірмесін жариялауды жоспарлады. Алайда, ол астрология мен хиромантияға ден қойып, өзінің жариялауға ниеттенген "Музыка туралы трактатын" аяқтамай қалдырды, бұл трактат (оның тәжірибесін ескерсек) барлық еңбектерінен ең қызықтысы болуы мүмкін еді. Оның басқа авторлардың еңбектерін авторлық құқықты бұзып пайдаланғаны үшін плагиат жасады деген айып тағылды. Ол Дэвид Тениерс-ұлының атасы болды.

Шығуы және білімі

Джон немесе Джехан Тайсниер – Ат қаласындағы базар маңында түрлі мүліктерге ие болған, табысты валлон саудагері Томас Тайсниер мен оның әйелі, Катерина де Л’Иссудың балалары еді. Олардың отбасылары бұл жерде ұзақ жылдар бойы қоныстанған. Оның Франсуа деген қарындасы және Жоахим (Тайньер) мен Пьершон деген ағалары болды. Бұл туыстық қатынастар Ат архивіндегі бірқатар құжаттарда көрсетілген: олар Томас әкесінің 1522 жылдың 4 қазанына дейін қайтыс болғанын көрсетеді, сол кезде үлкен ұлы Жоахим оның орнына Сент-Жулиен шіркеуінің тіркеушісі, яғни "matricularius" (шарт бойынша тағайындалған шіркеудің кеңсе қызметкері) болып істеген. Жоахим – суретші Давид Тениерс-ұлының әкесі. Жан Аттағы колледжде оқып, Лувен университетінде заң білімін алды, одан 1531 жылдан бері "Maître" (Мастер) атағымен танылды. Ол 1558 жылы ғана өзін "екі заңның докторы" деп атады. «Ата-бабаларым мені өсірген дана қала, Ат, даңқты Эноның шекарасын қадағалайды; оның оңтүстік сұлулығын қатал галлдар жиі жарып, әскери лагерлерін құрған. Содан солтүстікке қарай Фландрия жағалауына бұрылады, көбінесе мұхиттың жағалауымен шектеледі. Құдай күннің алғашқы сәулелерін төгіп тұрған жерде, шығыс Еурдан Брабант жатыр. Солтүстік-батыс Корус тәтті демімен Артуаны сергітеді: осы үшін бельгиялық армия жиі құлады».

Императорлық шіркеу

1542 жылы Тайнье император Карл V-нің императорлық капелласының балаларына арналған мектептің меңгерушісі болды: оған үні бұрынғыдай жарамсыз болған бес баланы тапсырды және оларды Лувенге жоғары білім алуға алып кетті. Ол сондай-ақ Нидерландтың губернаторы Марий Венгрияға хат жазып, император оған берген Лейзе-ан-Эно пребендісін беруді сұрады. Пребенд – діни лауазым болғанымен, Тайньеге оның қызметі үшін төленген жалақының әдеттегі түрі ретінде берілгені болжанады, сондықтан оның діни шенде болғанына нақты дәлел жоқ. ("бір кезде император Карл V-нің үй шапалының нұсқаушысы және әншісі, сондай-ақ капелла жігіттерінің мұғалімі"). Зерттеушілер Де Ла Сернаның (1809) мәлімдемесіне сүйенеді, онда Тайнье музыкалық жағынан императордың Тунисті (1535) бағындыру жорығына қатысқандығы айтылады, бұл мәлімет Джакомо Филиппо Томазиниден (1630) немесе Исаак Булларттан (1682) алынған. Тайнье 1562 жылы жарық көрген "Хиромантияларының" бірінде 1538 жылы Испанияның Толедо қаласында Императорлық капелла әншілерімен бірге болғанын жазды. Ол сондай-ақ император мен көптеген адамдардың алдында Тагус өзенінің суы астында жанып тұрған шамды алып жүзген суасты кемесі көрсетілгенін айтты, ал шам су бетіне қайтып келгенде де жанып тұрды. 1541 жылы Тайнье Вальядолидтегі Императорлық капеллада болды, онда ол тағы бір қолбалалық көрсетілім кезінде шәкірті Исбранд Бустың қайтысын тіркеді. Бус, құстың дауысымен әнші болған және Императорлық капелладағы 60 әншінің басында тұрған, бірақ ішімдікке және тойымға берілді. Императорлық елшінің құлағын тістеген төбелес кезінде Бус басқа әншілермен бірге саяхаттаудан бас тартты, қызбаға шалдығып, теңізге тасталды ("piscibus in escam proiectus est"). Бұл оқиға 1541 жылдың соңында император флоты Алжирге бағыт алған кезде болды, және Тайнье Императорлық капелла әншілерімен бірге оған ілесіп жүрді.

In 1542, Taisnier was Master of the school for the children of the Imperial Chapel of Emperor Charles V: he was given charge of five children whose voices were no longer suitable, whom he took back to Louvain to pursue their higher studies. In the same capacity he addressed himself in a letter to Mary of Hungary (governor of the Netherlands), requesting possession of the prebend of Leuze en Hainaut, which had been granted to him by the Emperor. Although the prebendary was an ecclesiastical officer, it is supposed that this was granted to Taisnier as a layman, as a customary means of paying him for his service: there is no certain evidence that he was in holy orders. ("sometime household chapel instructor and singer of his most puissant imperial majesty Charles V, and teacher of the boys of the chapel"). Authorities trace the assertion by De La Serna (1809) that, in a musical capacity, Taisnier accompanied the Emperor's expedition to the conquest of Tunis (1535): this derives from Giacomo Filippo Tomasini (1630), or from Isaac Bullart (1682), Taisnier noted, in one of his "Chyromantiae" published in 1562, that in 1538, at Toledo, Spain, he was with singers of the Imperial Chapel to celebrate the Low German festival of the Three Kings (i. e. Epiphany 1538/39), though he did not say whether his connection with the court was then formal. There also he claimed to have witnessed the demonstration, before the Emperor and many others, of a submersible vessel in which a lighted candle was carried under the waves of the river Tagus and returned to the surface still burning. In 1541 Taisnier was with the Imperial Chapel at Valladolid, where in another demonstration of palmistry he recorded the death of his pupil Ysbrande Bus, who had the voice of a nightingale and was at the head of 60 singers in the Imperial Chapel, but devoted himself to drink and gluttony. Having got into a fight in which he bit off the ear of an imperial messenger, Bus disdained to travel with the other singers, succumbed to a fever, and was cast into the sea ("piscibus in escam proiectus est"). This incident occurred as the Emperor's fleet was making his ill fated expedition to Algiers, late in 1541, in which Taisnier with the singers of the Imperial Chapel accompanied him.

Италия мен Сицилияда тәлім беру

1542 жылы Лейзе пребенділігін алғаннан кейін, ол келесі жылдарды Италия мен Сицилияда өткізді. 1546-1547 жылдары Римдегі мемлекеттік академияларда математикадан сабақ берді, ал 1548 жылы Феррарада оқытты. Болонья мен Павияда да сабақ бергенін айтты және 1559 жылы жиырма жыл бойы Еуропа, Азия және Африканы үздіксіз аралап келгенін мәлімдеді. Ол итальян тілінде "Сфералық сақиналар туралы нұсқаулық" (астрономиялық сақиналар) – тригонометриялық өлшемдерді есептеуге мүмкіндік беретін үш қиылысатын сақинадан тұратын астрономиялық құрал туралы еңбек жазды. (Бұл 1548 жылы Антверпенде шыққан, бірақ 1534 жылы арналған Джемма Фризиус жазған астрономиялық сақиналарды қолдану туралы латынша нұсқаулықпен үндес болды, онда бірнеше ұқсас суреттер бар). 1549 жылы Римге оралды, содан кейін Палермоға барып, 1544 жылдан бері Палермо архиепископы Пьетро Тальявия д'Арагонияның қызметіне кірді. Архиепископ оны Трентода кездестіріп, Фландриядан 10 хоршы және екі сопрано әншісін әкелуді тапсырды. Екі жыл бойы Тайнье Палермо соборында "фонаскас", яғни дауыс сабақтарын беретін ұстаз ретінде математикадан сабақ берді. 1550 жылы Палермода латын тілінде "Сфералық сақиналар туралы" De Usu Annuli Sphaerici атты еңбегін жариялады, оны барон Антонино Оддо мен Просперо Минарбеттке, сондай-ақ цензор, доминикан Сальваторе Мангиаваккаға арнады. Осы жерде ол астрономиялық құралдар жасады, оның ішінде материалдық сфераның планисферасы, астрономиялық компастар және сфералық сақиналар жасады. Бірақ испан дәрігері, кейіннен иезуит болған Жером Принс оған олардың құнына төлемеді. Содан кейін ол Семинара арқылы Неапольге қайтып келді. Тайнье енді музыкалық пәндерге берілмеуге шешім қабылдады: бірақ оған қарамастан, ол Римде кардинал Франсиско Мендоса де Бобадилланың музыканттарына жетекші болды. (Ол жылдары Орландо ди Лассус пен Пьерлуиджи да Палестрина да Римде белсенді болды.) Кардинал Фландриядағы императорды көруді жоспарлап, Тайсньені осы жұмысты атқаруға шақырды. Осылайша ол кардиналмен бірге Венеция мен Флоренцияға барды, онда бірнеше ай болды, содан кейін Трентоға, онда карнавалды тойлады. Одан кейін олар Мехлинге (Малин) барды, онда олардың тобының өте талантты жас әншісі Фабиус Газелла дизентериядан қайтыс болды. Туған жеріне оралғаннан кейін Тайнье кем дегенде 1555 жылға дейін, император Нидерландтағы билігін тапсырғанға дейін Императорлық капелласында қызмет еткен деп есептеледі: мерзімі көрсетілмеген бір жазбада оның Брюссельдегі Императорлық капелланың сопрано әншілеріне жетекшілік еткені айтылады.

Having obtained the prebend of Leuze in 1542, he spent the next years in Italy and Sicily. In 1546 47 he was teaching Mathematics in the public academies in Rome, and in 1548 was teaching at Ferrara. He mentioned also teaching in Bologna and Pavia, and in 1559 claimed to have been travelling in Europe, Asia and Africa continually for twenty years. He followed with the Italian language Manual on the Spherical Rings (astronomical rings), a surveying instrument comprising three intersecting rings by which trigonometric measurements could be calculated. (This coincided with the Latin manual by Gemma Frisius on the use of the astronomical rings, containing some similar illustrations, published at Antwerp in 1548 but with dedication dated 1534). He returned to Rome in 1549, then proceeded to Palermo and entered the service of Pietro Tagliavia d'Aragonia, from 1544 Archbishop of Palermo. The archbishop had met him at Trent, and instructed him to bring 10 chanters and two sopranists from Flanders. For two years Taisnier served as "phonascus", or vocal mentor, at the cathedral of Palermo, giving lessons in mathematics. At Palermo in 1550 he published his work on the Spherical Rings, De Usu Annuli Sphaerici, in Latin, with dedications to the Barone Antonino Oddo and Prospero Minarbett, and to the censor, the dominican Salvatore Mangiavacca: and here, it appears, he manufactured astronomical instruments, including a Planisphere of the material sphere, Astronomic compasses, and spherical rings, for which the Spanish physician turned Jesuit attending Jerome Prince failed to pay him. afterwards returning to Naples via Seminara. Taisnier resolved to devote himself no longer to musical disciplines: but despite this, he now became Director of Musicians to Cardinal Francisco Mendoza de Bobadilla, Bishop of Burgos, in Rome. (In those years Orlando di Lassus and Pierluigi da Palestrina were both active in Rome.) The Cardinal planned to visit the Emperor in Flanders, and asked Taisnier to undertake the work. In this way he accompanied the Cardinal to Venice and Florence, where they remained for some months, then to Trent, where they celebrated the Carnevale. From there they went to Mechlin (Malines), where a very excellent young singer of their company, Fabius Gazella, died of dysentery. Having returned to his homeland, it is assumed that Taisnier remained in the employment of the Imperial Chapel at least until 1555, when the Emperor surrendered his power in the Netherlands: an undated comment refers to his having directed the sopranists of the Imperial Chapel at Brussels.

Лессиналар

Мүмкін, осы өзгерістің нәтижесінде 1555 жылы Тайнье Эно облысындағы Лессин қаласына көшіп барды, онда екі жыл бойы бес кіші ұстазбен жоғары мектептің директоры ретінде сабақ берді. Оқушылардың көп бөлігі ақсүйектердің балалары болды, олардың саны төрт жүзден асып, грек, латын, испан, француз тілдерін және музыканы оқыды. 1556 жылы Лессинде оның тағы бір шәкірті қайтыс болды. Джеймс де Сабело Тайнье оны бала кезінде Энодан әкелген, екі жыл Палермода оныңмен бірге болған, Неапольден Римге, Италия арқылы және туған жеріне оның ілесіп келген.

Кельн, 1558-1562 жылдар

Тайнье 1558 жылы Кельнге көшіп келді, онда ол мектептерде және университетте оқытумен айналысты, Кельн архиепископы Ян Гебхардтың (1562 жылы қайтыс болды) капельмейстері қызметін атқарды, және оның жарияланған еңбектерінің көп бөлігі осы бес жылдың ішінде баспадан шықты. Бұл еңбектер музыкалық болмаса да, оның екі маңызды баспагері музыка басылымымен байланысы бар Батен және Биркман отбасыларынан шыққан. Тайсниер өзін "пресвитер" деп тек Гебхардқа арналған "Opusculum De Natura Magnetis" еңбегінің "Epistola Dedicatoria" соңында ғана атады: Suae Celsitudinis Humillimus Orator et mancipium, Ioannes Taisnier Hannonius Presbyter. Бұл атақ оған капельмейстер қызметін атқару кезінде, дінге бейім емес адам ретінде де берілген болуы мүмкін.

"Материалдық сфера", 1558 ж., 1559 ж.

Олардың біріншісі, De Sphaerae Materialis Fabrica et Usu 128 Canonum Tituli ("Материалдық сфераның құрылысы мен қолданылуы туралы 128 ереже атаулары"), Иоганн Бафениус 1558 жылы Кельн қаласында жариялаған, авторды екі заң докторы ("utriusque Iuris D."), лауреат ақын (Poeta laureatus) және математик деп атайды. Бұл сегіз кітаптан немесе бөлімнен тұратын жобаланған еңбектің тарауларының 24 беттік тізімі және ол Турнайлық Жером де Корде, Антверпендік Гаспар Споетц және Брюссельдік Генри Миддельбург – үш студентіне арналған. Онда Джемма Фризиус сияқты бірнеше замандастарының еңбегі де мойындалады. Осылайша, бұл "Материалдық сфера" деп аталады. Гроннингендік Гуфкенске арнаған еңбегінің кіріспесінде ол өзінің саяхаттары туралы толыққанды мәлімет береді және Иоганн де Сакробосконың еңбегін, әсіресе Трактатус де Сфера Мундиді (шамамен 1230 жылы жазылған және Птолемейлік космографияны сипаттайтын еңбек) өзінің басты авторитеті деп көрсетеді. Тайньенің 46 парақтан тұратын еңбегі аспапты астрономиялық мақсатта қолданумен шектеледі, бірақ арнауда астрологиялық тақырыпқа тоқталады және болашақта пайдалану саласын кеңейтуге уәде береді. Мақсаты – армиллярлық сфераны белгілі бір түзетулер арқылы жетілдіруді және астрономия, физиогномия және хиромантия салаларында қолдану үшін оған сақиналар қосуды сипаттау.

Сот астрологиясы, 1559 ж.

Таисниердің шамамен 200 фолиодан тұратын, «Соттық астрологияға кіріспелік контексттік зерттеуі және бүкіл болжау өнерінің мадақтауы» деген «Astrologiae Iudiciariae Ysagogica, et Totius Divinatricis Artis Encomia» атты маңызды астрологиялық еңбегі де 1559 жылы Кёльн қаласында Арнольд Биркман басып шығарды. Бұл кітап Юлих, Клевс-Берг герцогі, де ла Марк графы, Равенсберг графы және Равенштейннің иесі Вильгельмге (1516-1592) арналған, және Таисниер өзін оның қызметкері деп жариялайды. Арнау хаты автордың төрт «математикалық шаманы» – астрономияны, геометрияны, арифметиканы және музыканы – кеңінен баяндауы үшін маңызды, «олардың әрқайсысы екіншісіз толық емес». Бұл тұжырымдама (Босмансқа сәйкес, бұл мәтін алғашқыда жеке «Табула Универсалис» түрінде ұсынылған болуы мүмкін), сақталмаған музыкалық трактаттың жобаланған немесе аяқталған нұсқасының қысқаша мазмұны ең құндысы болып табылады, ол музыкалық теорияның терминологиясы мен аспаптардың сипаттамасы тұрғысынан ерекше қызығушылық тудыруы керек еді. Оның «Музика резервата» туралы пікірлері ерекше назар тартты.

"Сфералық сақиналар" (жаңа басылым), 1560 жыл

1560 жылы оның Сфералық сақиналарды қолдану туралы еңбегінің жаңа басылымы, De Annuli Sphaerici Fabrica et Usu Libri Tres Geometrici, 1550 жылғы Палермо басылымынан қайта жаңартылды. Оның схемасының геометриялық бөлігіне жасаған осы үлесі Антверпендегі Иоганн Рикард баспасынан жарық көрді. Алдыңғы басылымдағы иллюстрациялар, олардың көпшілігі 1549 жылы жасалған, қайта пайдаланылды, ал мәтін үш бөлімге бөлінді: бірінші бөлімде құрылыстардың биіктігі мен арақашықтығын өлшеу туралы мәліметтер келтірілген; екінші бөлімде жұлдыздық сағат бұрышын бақылау арқылы күндізгі сағаттарды өлшеу сипатталған; үшінші бөлімде артиллериямен атқылау траекториясының бұрыштары және баспалдақтар мен уақытша шабуыл көпірлерін салуға қажетті өлшемдер туралы ақпараттар берілген.

"Широмантия" ("Математикалық шығарма"), 1562

1562 жылы оның маңызды еңбегі "Opus Mathematicum octo libros complectens" жарық көрді. Астрологиялық жұмыс, сегіз бөлімінің алтауы қолдың сызықтары мен аспектілерін түсіндіріп, олар арқылы болжау жасауға арналған; жетінші бөлім физиономияға, ал сегізінші бөлім Astrologiae Iudiciariae Ysagogica және Encomia еңбектерін қайталайды. Алтыншы бөлім, 387-449 беттерде, Тайнье 1530 жылдардан бастап өмірі туралы көптеген мәліметтер беретін 61 толық қол оқуын қамтиды. Жұмыстың барлығын Иоганнес Биркманн мен Вернер Ричвин Кельн қаласында жасаған, ал Тайнье оны өнер мен ғылымның көрнекті меценаты Иоганн Якоб Фуггерге (1516-1575) арнады. Кітаптың басында 1562 жылы жасалған Тайнье суреті орналасқан. Екінші басылымы 1583 жылы Теодор Баумиус Кёльн қаласында шығарылды. "Opus Mathematicum" еңбегінде Тайнье Америкада саяхаттағанын мәлімдеді: "Potiorem aetatis meae partem LIII. annos nunc natus, in diversis studiorum generibus versatus, totam fere Europam, magnam Africae, Asiae, Ameriaeque partem perlustravi, expertissimorum virorum ubique varias in diversis facultatibus opiniones colligens, collectas (ut par erat) in publicis Scholis et Academijs auditoribus communicavi, praesertim Romae, Ferrariae, Venetijs, Paduae, Florentiae, Panhormi, publice legendi provinciam suscipiendi" (53 жасқа толған қазіргі уақытта, түрлі ғылымдармен айналысып, Еуропаның көп бөлігін, Африканың үлкен бөлігін, Азияны және Американы араладым, әр жердегі сарапшылардың пікірлерін жинадым, жиналғандарды (әділеттілік бойынша) публично мектептер мен академияларда тыңдаушыларға жеткіздім, әсіресе Римде, Феррарада, Венецияда, Падуада, Флоренцияда және Палермода публично оқуды қабылдадым).

1630 жылы Джакомо Филиппо Томазини бұл еңбекте тым көп ақпарат болғандықтан, оны түсінуге ниеттенгендердің шыдамдылығын жоғалтып алатынын жазды. Томазини Тайснидің символын оң қолы тік тұрған медальон ретінде бейнеледі, оның ішінде үлкен үшбұрыш белгіленген және жоғарыда "In Manibus Sortes Ejus" деген сөздер жазылған. Оның шыршалы және физиогномикалық еңбектерінде Тайнье Бартоломео делла Рокканың (1467-1504) еңбектеріне, сондай-ақ Бартеломи Кокл деп те аталатын, қарыз екені анық. Оның "Chyromantie ac Physionomie Anastasis, cum approbatione magistri Alexandri Achillinis" еңбегі 1504 жылы Болоньяда жарық көрген, бірақ Тайньеге 1536 жылы Иоганнес Альберттің Страсбургте ("Argentorati") шығарған "Physiognomiae et Chiromantiae Compendium" еңбегінен көбірек таныс болған. Торндайк шейромантия, физиогномия және астрологияны бір еңбекте біріктіру жобасы Иоганн аб Индагиннің (1467-1537) мысалымен ұсынылғанын болжайды. Бұл плагиаттың атақты еңбегі. Ян Гебхардқа арнаған еңбегінде Тайнье авторлық құқығын "hoc meum parvulum opusculum" – "менің кішкентай еңбегім" деп атайды. Алайда, магниттің табиғаты туралы мәтін Питер Марикурттың "Epistola de magnete" (floruit 1269) еңбегінен мұқият бейімделген, ал мәңгілік қозғалыс туралы мәтін 1554 жылғы Джанбатиста Беннедеттидің (1530-1590) денелердің құлауы туралы трактатынан алынған. Ешбір автор аталмайды, бірақ 1562 жылғы Тайнье суреті қайтадан пайда болады. [[Файл:Jan Taisnier. Line engraving by N. de Larmessin, 1682. Wellcome V0005718. jpg|thumb|right|200px|N. de Larmessin, 1682 ж. салған Тайнье портреті]] Беннедетти өзінің "De Gnomonum Umbrarumque Solarium Usu Liber" (Турин 1574) еңбегінің алғы сөзінде Тайнье өзінің еңбегін ұрлағанына назар салды. Ол ұзақ және өте қатал айыптау арқылы Тайнье жазғанның қандай да бір беделіне күмән келтірді. Ол басқаларды сынап, олардың еңбегін ұрлағандар туралы айтады: "ut fecit impurissimus omnium Iohannes Taisnerus Hannonius. Qui opusculum nostrum ita integrum sibi desumpsit, ut nihil praeter authoris nomen immutaverit; quid enim mutavisset, qui nec percipere poterat quae in ea disputatione continerentur? Homo vanus ab omni mathematica facultate alienus, qui merito propter crassissimam ignorantiam verebatur, ne vel aliqua Syllaba sublata aut addita totius tractationis inficeretur substantia. Credidit (ut opinor) me iam vita functum qui furti nunquam argui posse confidit" ("Жохан Тайснер Ханноний сияқты, олардың бәрінен де ең зияндысы. Біздің кішкентай еңбегімізді өзіне толығымен алған, автордың атын өзгерткеннен басқа ештеңе өзгерте алмады, ол математикалық қабілетсіз, осы сөздің мазмұнын ұға алмаған бос адам не өзгерте алады? Ол өзінің үлкен білмей, бір ғана сөзді қосу немесе алып тастау арқылы бүкіл дәлелдің мәнін жояды деп қорқып жүрді. Менің ойымша, ол менің өліп қалғанымды және менің ешқашан оның ұрлығын айыптамайтынымды сендірді").

Taisnier's cheiromancy was strongly astrological in method. It was of this work that Giacomo Filippo Tomasini wrote, in 1630, that it contained such a mass of information that it merely wore out the patience of those whom it was intended to enlighten. Tomasini illustrated Taisnier's symbol as a medallion showing a right hand upright with the Great Triangle marked in the palm, and the words "In Manibus Sortes Ejus" above. It is clear that in his cheiromantic and physiognomic works, Taisnier owed a considerable debt to the works of Bartolomeo della Rocca (1467 1504), also called Barthélemy Cocles, whose Chyromantie ac Physionomie Anastasis, cum approbatione magistri Alexandri Achillinis was published at Bologna in 1504, but more probably known to Taisnier from the Physiognomiae et Chiromantiae Compendium produced by Iohannes Albertus at Strasbourg ("Argentorati") in 1536. Thorndike observed that the project of combining cheiromancy, physiognomy and astrology in a single work was presumably suggested by the example of Johannes ab Indagine (1467 1537). is a celebrated work of plagiarism. In his dedication to Jan Gebhardus, Taisnier claims the authorship as "hoc meum parvulum opusculum" this my little work. Yet the text on the nature of the magnet is closely adapted from the Epistola de magnete of Peter of Maricourt (floruit 1269), while that on perpetual motion was actually by a living author, a Treatise on the fall of bodies of 1554 by Gianbattista Benedetti (1530 1590). Neither author is acknowledged, but the 1562 author portrait of Taisnier reappears. [[File:Jan Taisnier. Line engraving by N. de Larmessin, 1682. Wellcome V0005718. jpg|thumb|right|200px|Portrait of Taisnier by N. de Larmessin, 1682, Benedetti himself drew attention to Taisnier's theft of his work, in the Preface Ad Lectorem of his De Gnomonum Umbrarumque Solarium Usu Liber (Turin 1574). In a long and extremely scathing condemnation, he cast doubts on Taisnier's claims to authority in anything he wrote. He speaks of those who criticize others while stealing their work, " ut fecit impurissimus omnium Iohannes Taisnerus Hannonius. Qui opusculum nostrum ita integrum sibi desumpsit, ut nihil praeter authoris nomen immutaverit; quid enim mutavisset, qui nec percipere poterat quae in ea disputatione continerentur? Homo vanus ab omni mathematica facultate alienus, qui merito propter crassissimam ignorantiam verebatur, ne vel aliqua Syllaba sublata aut addita totius tractationis inficeretur substantia. Credidit (ut opinor) me iam vita functum qui furti nunquam argui posse confidit " ("as John Taisnier Hannonius did, the most unwholesome of all of them. Who so completely took for himself our little work, that he altered nothing except the name of the author for what could he have changed, this vain man devoid of all mathematical capability, who was not able to grasp the things contained in that discourse? who justly feared, on account of his very gross ignorance, that by the addition or removal of a single syllable he might undo the meaning of the entire argument. I think he believed that I was already dead, and trusted that I would never be able to denounce his theft ")

Осыны (және одан да көп) айтқаннан кейін, Босманс Тайнье мұғалім ретінде білімді студенттерге және практикалық мақсаттар үшін білімді синтездеуге және таратуға тырысқанын айтады. Ол Тайнье кезінде авторлардың нақты мойындаусыз қолданыстағы мәтіндерді пайдалануы әдеттегідей емес екенін және кейінірек комментаторлар оған қарсы ерекше қарсылық танытқан көрінеді. Екінші жағынан, Босманс Тайнье өзінің арнау хаттарында және өзінің сенімхаттарын жиі оқып, өзін-өзі насихаттауға бейімделмейтін бейімділігін мойындайды және Тайнье осы саладағы күмәнсіз тәжірибесіне лайық музыкалық трактат қалдырмағанына өкініш білдіреді. 1562 жылғы ағаш кескіні Николас де Лармессиннің осы басылымға арналған жаңа оюының үлгісін құрады.