Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Емен ағашының түрі
Species of oak tree
Quercus lobata, көбінесе аңғар емені немесе робле деп аталады, Калифорния емендерінің ең ірісі болып табылады. Ол штатқа тән, Сискиюден Сан-Диего округтеріне дейінгі ішкі аңғарлар мен төбелерде өседі. Жапырақты, жыл бойы жер асты суы қажет және 600 жылға дейін өмір сүре алады. Оның қалың, жоңғарлы қабығы (аллигатор терісін еске түсіреді) және терең тілімделген жапырақтары ерекше белгілері болып табылады және оны анықтауға көмектеседі.
Quercus lobata, commonly called the valley oak or roble, is the largest of the California oaks. It is endemic to the state, growing in interior valleys and foothills from Siskiyou to San Diego counties. Deciduous, it requires year round groundwater, and may live up to 600 years. Its thick, ridged bark (resembling alligator hide) and deeply lobed leaves are characteristic, and assist in identification.
Сипаттама
Аңғар емені биіктігімен одан асып түсуі мүмкін, ал діңінің диаметрі одан қалың болуы мүмкін. Калифорния штатының Ковело қаласындағы "Хенли емені" – 47 метр биіктіктегі ең биік аңғар емені болып табылады. Бұтақтарының пішіні біркелкі емес, кеңінен жайылып, иіліп түсетіндей болады. Күзде жапырақтары сарыдан ақшыл қызғылт сарыға дейін өзгерсе, маусым соңында қоңыр түске айналады. Өсуімен бірге бұтақтары төмен қарай иіледі. Ағаштардың қабығы күміс түсті, толқынды келген. Жапырақтары әдетте ұзын, дөңгелек пішіндес және терең тілімделген болады. Жапырақтың ені ұзындығының шамамен жартысына тең. Әр жапырақ беті ашық жасыл, ал астыңғы жағы көгілдір жасыл түсті; үстіне жұмсақ, көптеген түктер жабылып, барқыттай сезім береді. Жас жапырақты сүрткенде немесе сындырғанда, орман хош иісін еске салатын хош аромат пайда болады. Ағашы сары түске жақын, көкшіл қоңыр түсті. Жемістері орташа қара қоңырдан қара қоңырға дейін болып, 1-2 см ұзындықта келеді. Жеміс қабықшалары терең нүктелі және көбінесе жеке-жеке кездеседі, бірақ кейде жұп болып та табылады. Жемістер қазан және қараша айларында піседі.
The valley oak may surpass in height, with a sturdy trunk possibly exceeding in diameter. The "Henley Oak", in Covelo, California, is the tallest known valley oak, at 153 feet (47 m). The branches have an irregular, spreading and arching appearance. During autumn, the leaves turn a yellow to light orange color but become brown later in the season. In advancing age, the branches droop. The trees have pewter colored rippled bark. Typically, the leaves are long and are roundly and deeply lobed. The leaf width is approximately one half its length. Each leaf is matte green with an underneath pale green appearance; moreover, the leaf is covered with abundant soft fuzz, yielding an almost velvety feeling. When a fresh leaf is rubbed or broken, an aromatic scent is exuded, evoking a forest odor. The wood is a dull brown approaching yellow. The acorns are medium to dark brown and range from in length. The caps have deep stippling and are found most often as singlets, but occasionally as doublets. The acorns ripen from October to November.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Өзендік емен салқын, ылғалды қыстарды және ыстық, құрғақ жаздарды көтереді, бірақ көп мөлшерде су қажет етеді. Ол 600 метрден төмен биіктіктегі аңғарлардың терең, құнарлы топырақтарында ең көп кездеседі. Өзендік емен өзен жағалауындағы тығыз орман, ашық жоталы орман және аңғар саванналарында табалады. Көбінесе жағалаулық тірі емен, ішкі тірі емен, көк емен, Калифорниялық қара жаңғақ, Калифорниялық сиқырлы шырша және сұр емен сияқты ағаштармен байланысты болады. Өзендік емен кеңінен таралған: Калифорнияның Орталық аңғары; Сан-Фернандо аңғары (емен саваннасынан шыққан түпнұсқа испандық атауы), Конехо аңғары және Санта-Инес аңғары сияқты көптеген кіші аңғарлар; Ил өзенінің оңтүстігіндегі Ішкі жағалау жоталары; және Техачапи тауларынан Сими тауларына, Санта-Сусана тауларына дейінгі Трансверс жоталары. Бұл өсімдік сонымен қатар Тынық мұхитындағы Санта-Круз аралында және Каталина аралында кездеседі. Ең көрнекті ормандар Сонома аңғарында, Мендосино округінің Дөңгелек аңғарында және Салинас өзенінің төменгі ағысындағы Салинас аңғарында орналасқан. Әртүрлі сүтқоректілер мен құстар, соның ішінде ағашқұс, Калифорниялық шөпше, сары тұмсықты қарға және Калифорниялық жер қасқырлары еменнің жаңғақтарын жейді. Ересек өзендік емендердің бұтақтарына бірнеше сантиметрге дейін диаметрі бар шар тәрізді ісіктер жиі жабысады. Бұл жерде Andricus quercuscalifornicus атты кішкентай жергілікті шеріптердің дербес сатысы орналасқан. Туысқан шеріп түрі, A. kingi, жапырақ бетінде Hershey's kiss тәрізді кішкентай ісіктер жасайды. Өзендік емен Chionodes petalumensis гусеницаларының жалғыз белгілі тамақ өсімдігі болып табылады.
Valley oak tolerates cool wet winters and hot dry summers, but requires abundant water. It is most abundant in rich deep soils of valley floors below 600 meters (2000 feet) in elevation. Valley oak is found in dense riparian forests, open foothill woodlands and valley savannas. Commonly associated trees are coast live oak, interior live oak, blue oak, California black walnut, California sycamore and gray pine. The valley oak is widely distributed in: the California Central Valley; many smaller valleys such as the San Fernando Valley (original Spanish place name from oak savannah), Conejo Valley, and Santa Ynez Valley; the Inner Coast Ranges south of the Eel River; and the Transverse Ranges from the Tehachapi Mountains to the Simi Hills, Santa Susana Mountains. It is also present on Santa Cruz Island and Catalina Island in the Pacific Ocean. Some of the most picturesque stands are found in Sonoma Valley, Round Valley in Mendocino County and the southern Salinas Valley near the up river reaches of the Salinas River. A variety of mammals and birds eat the acorns, including the acorn woodpecker, California scrub jay, yellow billed magpie, and California ground squirrel. Globular galls up to several centimeters in diameter are frequently attached to twigs of mature specimens of valley oak. These house the larval stage of small indigenous wasps Andricus quercuscalifornicus. A related wasp species, A. kingi, produces small galls shaped like Hershey's kisses on leaf surfaces. The valley oak is the only known food plant of Chionodes petalumensis caterpillars.