Бенгт Густафссон: Швецияның хоккей жаттықтырушысы және ойыншысы

Кіріспе

Шведтік хоккейші және жаттықтырушы

Бенгт Аке Густафсон (Bengt Åke Gustafsson, 23 наурыз 1958 жылы туған) – шведтік хоккей жаттықтырушысы және бұрынғы хоккейші. Густафсон Швеция ерлер құрамасының бұрынғы бас жаттықтырушысы, ол 2005 жылдың ақпанынан 2010 жылдың мамырына дейін осы қызметті атқарды. Солтүстік Америкадағы карьерасында, Дүниежүзілік хоккей қауымдастығында өткізген екі ойыны және Ұлттық хоккей лигасында «Вашингтон Капиталз» командасымен өткізген тоғыз маусымында оны көбінесе Бенгт Густафсон немесе Гас деп атады. «Капиталз» командасы Густафсонның ұлы Антон Густафсонды 2008 жылғы НХЛ драфтының бірінші раундындағы екі таңдаудың біріншісі ретінде таңдады. 2003 жылы Густафсон IIHF Даңқ залына ойыншы ретінде енгізілді.

Ойын мансабы

Гюстафсон кәсіби мансабын 1973 жылы Швецияның үшінші лигасы командасы – «Бофорс ИК» клубында бастады. Кейін «Фестегдадс БК» клубына ауысты. 1978 жылғы НХЛ жас ойыншылар драфтының төртінші турында «Вашингтон Капиталз» клубы оны таңдады. Гюстафсон 1978–1979 маусымын туған Швециясында өткізуді жөн көрді, бірақ 1979 жылдың наурыз айында WHA лигасының «Эдмонтон Ойлерс» клубымен келісім жасады. Сол көктемде WHA плей-оффында Солтүстік Америкадағы кәсіби ойындарда дебют жасап, екі ойында бір гол мен екі нәтижелі пас берді. Жазда «Ойлерс» клубы НХЛ-ге қосылғанда, оны 1979 жылғы НХЛ кеңейту драфтында қорғалатын екі ойыншының қатарына қосуға тырысқанына қарамастан, «Капиталз» клубы Гюстафсонның құқықтарын «Эдмонтоннан» қайтарып алды, себебі драфтқа дейін онымен жарамды келісімшарт жасалмаған еді. 1986–1987 маусымында Гюстафсон Швецияның екінші деңгейдегі лигасында «Бофорс ИК» командасы үшін ойнады және ұлттық құрамаға шақырылды, бұл кейбір пікірталас тудырды, содан кейін тағы екі маусым НХЛ-де ойнады. НХЛ-ден қанағаттанғаннан кейін ол келесі төрт маусымда «Фестегдадс БК» клубында өнер көрсетті, содан кейін бірнеше жыл Австрия хоккей лигасында және Альпенлигада «VEU Feldkirch» клубы үшін ойнады, бес рет Австрия хоккей чемпионатында жеңіске жетіп, 1997–1998 жылдардағы Еуропа хоккей лигасының чемпионы атанды.

Жаттықтырушылық мансап

Густафсон өзінің мансабын Швейцария ұлттық құрамасының көмекші жаттықтырушысы ретінде, бас бапкер Ральф Крюгердің жетекшілігімен бастады. 1998-2002 жылдар аралығында Швейцария құрамасымен бес әлем чемпионатына қатысты. Сонымен қатар, Густафсон 1998-1999 маусымында Австрияның VEU Feldkirch клубының бас бапкері болды, содан кейін екі жыл бойы Швейцарияның жоғары лигасы – Ұлттық лиганың (National League A) SC Langnau клубының бас бапкері қызметін атқарды (1999-2001). 2001 жылы ол швед элитсіериясының (Elitserien) Färjestads BK клубының бас бапкері болып тағайындалды. Ол команданы 2002 жылы Швеция чемпионатына жеңіске жеткізіп, келесі екі жылда да финалға шығуға көмектесті. Густафсон 2005 жылы Швеция ұлттық құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Оның басшылығымен «Тре Кронор» (Tre Kronor) 2006 жылғы Олимпиада ойындарында және 2006 жылғы әлем чемпионатында алтын медальді жеңіп алды, бұл «қос жүлде» алған алғашқы жаттықтырушы болды. Сол жылы ол «Жыл жаттықтырушысы» атағын иеленді. Густафсон сондай-ақ 2009 жылғы әлем чемпионатында Швеция құрамасына қола медальді жеңіп алды. 2010 жылы ол қызметінен кетті. 2010 жылдың қазан айында ол Швейцарияның Ұлттық лигасының (NLA) ZSC Lions клубының бас бапкері болды және 2010-2011 маусымының соңына дейін осы қызметте қалды. 2011 жылдың 6 мамырында Густафсон Континентальдық хоккей лигасының (КХЛ) «Атлант» (Мәскеу облысы) клубының бас бапкері болып тағайындалды, КХЛ командасын басқарған алғашқы швед болды. Алайда, 2011-2012 маусымының басында Мәскеу облысы үшін сәтсіздіктер тіркелгеннен кейін, Густафсон 2011 жылдың 3 қарашасында клубты тастауға мәжбүр болды. Команданың сол кездегі көмекші жаттықтырушысы Янне Карлссон Мәскеу облысының бас жаттықтырушысы қызметін уақытша атқарды. 2012 жылдың желтоқсан айында ол Германияның Deutsche Eishockey Liga лигасындағы «Нюрнберг Ice Tigers» клубының бас бапкері болып тағайындалды, жұмыстан босатылған Джефф Томлинсонның орнын басты. Маусым аяқталғаннан кейін Густафсонтың келісімшарты жаңартылмады. 2013 жылдың қазан айында ол Швейцарияның SC Langnau клубына екінші рет оралды, бұрынғыда «Tigers» клубымен екі жыл жұмыс істеген еді. Ол SCL клубын NLB титулына және 2015 жылы NLA лигасына көтерілуге жеткізді, бірақ табысқа қарамастан клубпен жолдары айырылысты. 2017 жылдың 24 қаңтарында ол NLB лигасындағы EHC Olten клубының бас бапкері лауазымын қабылдады. 2018 жылдың ақпан айының басында 15 ойында бес жеңіске жеткеннен кейін және NLB турнир кестесінде төртінші орынға түскеннен кейін ол қызметтен босатылды.

Gustafsson started his career behind the bench as an assistant coach on the Swiss national team, serving under head coach Ralph Krueger. He attended five World Championships with the Swiss team between 1998 and 2002. Additionally Gustafsson worked as head coach of Austrian VEU Feldkirch in the 1998 99 season, followed by a two year stint as head coach of SC Langnau of the Swiss top flight National League A (1999 2001). In 2001, he accepted the head coaching job at Färjestads BK in the Swedish Elitserien. He guided the team to the Swedish championship in 2002 and to back to back finals appearances the following two years. Gustafsson was named head coach of the Swedish national team in 2005. Under his guidance, Tre Kronor captured gold at the 2006 Olympic Games and the 2006 World Championships, becoming the first coach to achieve this "double". He earned Swedish Coach of the Year honors that year. Gustafsson also led Team Sweden to a bronze medal at the 2009 World Championships. He stepped down from his position in 2010. In October 2010, he took over as head coach of the ZSC Lions of the Swiss top flight National League A (NLA) and remained in the job until the end of the 2010 11 season. On 6 May 2011 Gustafsson was named the head coach of Atlant Moscow Oblast of the Kontinental Hockey League (KHL), becoming the first Swede to be named the head coach of a KHL team. However, after a disappointing start of the 2011–12 season for Moscow Oblast, Gustafsson was forced to leave the club on 3 November 2011. The team's then assistant coach Janne Karlsson took over the head coaching job for Moscow Oblast. In December 2012, he was named head coach of the Nürnberg Ice Tigers of the German Deutsche Eishockey Liga and replaced Jeff Tomlinson who had been sacked. After the season, Gustafsson did not have his contract renewed. In October 2013, he returned to Swiss SC Langnau for a second spell with the club, having previously spent two years with the Tigers. He led SCL to the NLB title and to promotion to the NLA in 2015, but parted company with the club despite the success. On January 24, 2017, he took over the head coaching position at NLB side EHC Olten. He was sacked in early February 2018 following a run of five wins in 15 contests and after dropping to the fourth place of the NLB standings.

Көмекші стилі

Ол ойыншыларға не істеу керектігін айтудың орнына, оларды тыңдап, пікір таластыратын "ойыншыларға бағытталған жаттықтырушы" ретінде танымал. SVT телеарнасына берген сұхбатында ол: "Хоккей мұз үстінде ойналады, емес, құрсыда. Жатықтырушы ретінде, оларға нәрселерді көрсетіп, хабардар ете аламын, бірақ ойынды олар ойнайды. Өзім ойыншы болғанда, жаттықтырушының сөзін көп тыңдамайтынмын, жаттықтырушы ретінде де олардан соны күтпеймін" деді. Ол түрлі ойыншылардан командаға кімді шақыруды және қалай ойнағысы келетінін сұрағаны үшін, сондай-ақ ойыншылардан құраманы қалай құруды тілейтінін білгені үшін сынға ілікті. Одан кейін турнир барысында құраманы өзгертіп отырды. 2006 жылғы Олимпиада мен Әлем чемпионатын жеңіп алғаннан кейін сын біршама басылды. Олимпиада және IIHF құрамаларында бар болғаны сегіз ойыншы ортақ болды. Олимпиаданың көптеген жұлдыздары қатыспады. Екі турнирге де тек Жорген Йонсон, Кенни Йонсон, Хенрик Цеттерберг, Никлас Кронвалл, Микаэль Самуэльсон, Стефан Лив, Ронни Сундин және Мика Ханнула қатысты.

Жазбалар

Вашингтон Капиталз командасының жаңадан келген ойыншының ұпай бойынша рекордтық көрсеткішін (кейін бұзылған) 1979–80 маусымда 60 ұпаймен орнатты. 1983 жылдың 18 қаңтарында Филадельфия Флайерс командасына қарсы үшінші кезеңнің басталысында (5 секунд) ең жылдам голды соқты. Олимпиада ойындары мен сол жылы ХФЖ әлем чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы бапкер (2006).