Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық судья (1909–1987)
American judge (1909–1987)
Джон Фудзио Айсо (相磯 藤雄, 14 желтоқсан 1909 – 29 желтоқсан 1987) – американдық нисей, әскери жетекші, заңгер және судья. Айсо Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери барлау қызметінің тіл мектебінің директоры және бас оқытушысы болды, сондай-ақ АҚШ армиясындағы ең жоғары ранкті жапон-американдық азамат болды. Ол Америка Құрама Штаттарының құрлық бөлігінде судья тағайындалған алғашқы жапон-американдық еді.
John Fujio Aiso (相磯 藤雄, December 14, 1909 – December 29, 1987) was an American nisei military leader, lawyer and judge. Aiso was the Director and head instructor of the Military Intelligence Service Language School, and the highest ranking Japanese American in the U. S. Army during World War II. He was also the first Japanese American appointed as a judge in the contiguous United States.
Ерте өмір
Лос-Анджелес қаласының Бурбанк маңында дүниеге келген Айсо, жапондықтарға қарсы пікірлерге қарамастан, өте жақсы оқушы болды. Кейін ол өзінің алғашқы естеліктерінің бірі ретінде, көше трамвайында бір қарт әйелдің оны "жапон" деп атағанын айтты, және осыған байланысты мектептегі оқуына көп күш салып жұмыс істегенін түсіндірді. 1922 жылы ол орта мектептің студенттік президенті болып сайланды, бірақ бұл жеңіс ұзаққа соқпады: ата-аналар жапон-американдық студенттің осы лауазымда болуына қарсылық білдірді, және Айсо мектепті бітіргенге дейін студенттік басқару тоқтатылды. Одан кейін ол Голливуд орта мектебіне оқуға түсті, онда 1926 жылы АҚШ Конституциясы бойынша өткен мектептік дебаттар сайысында жеңіске жеткені үшін бүкіл елдің назарына ілікті. Бірақ ол тағы да лауазымынан кетуге мәжбүр болды, өйткені ұлттық чемпионатта қатыса алмайтынын және оның орнына екінші орын алған оқушыны дайындауы керектігін естіді.
Born in the Los Angeles suburb of Burbank, Aiso was an excellent student, despite encounters with anti Japanese prejudice. He later described one of his first memories as being called a "Jap" by an elderly woman on a streetcar, explaining the amount of effort he put into his schoolwork was largely to counteract such comments. He was elected student body president of his junior high school in 1922, but the victory proved to be short lived: parents protested a Japanese American holding the position, and student government was suspended until Aiso left the school. He went on to attend Hollywood High School, where he drew national attention when he won the school's oratorical competition on the U. S. Constitution in 1926. However, he was once again forced to step down, when he was told he could not compete at the national championship and would instead have to coach his runner up.
Білім және мансап
1926 жылы Голливуд орта мектебін үздік бітіргеннен кейін Айсо Жапонияда бір жыл оқыды, Токиодағы Сейджо университетінде жапон тілін үйренді. Браун университетіне оқуға стипендия алғаннан кейін ол АҚШ-қа оралды, онда пікірсайыс командасының капитаны болды және экономика мамандығы бойынша білім алып, 1931 жылы құрметпен бітіріп, сыныптың үздік түлегі атанды. Ол Гарвард заң мектебінде оқуын жалғастырып, 1934 жылы диплом алды. 1935-1952 жылдары Лос-Анджелес және Нью-Йоркте жеке практикамен айналысты. 1936 жылы ол тағы бір жыл Токиода болды, АҚШ-тағы заң фирмасының тапсырмасымен жапон банктерімен жұмыс істеді, сонымен қатар Чуо университетінде жапон құқығын оқыды. 1937 жылдан 1940 жылға дейін жапондық оккупациядағы Маньчжурияда Британдық-Америка темекі компаниясында жұмыс істеді. (Генерал Чарльз Уиллоуби Айсоның MIS түлектері соғысты екі жылға қысқартып, шамамен миллион адамның өмірін сақтап қалғанын айтты.) 1952 жылы ол бір жыл бойы Жоғарғы сот комиссары қызметін атқарды. 1953 жылы Айсо Лос-Анджелес қалалық сотына тағайындалды, онда ол 1957 жылға дейін қызмет етті, содан кейін Лос-Анджелес жоғары сотына көтерілді. Ол Калифорния штатының сот жүйесіне енген алғашқы жапон-американдық болды, сол кезде губернатор Рональд Рейган 1968 жылдың 4 қарашасында Айсоны Калифорния апелляциялық сотының екінші округінің судьясы етіп тағайындады. Лос-Анджелестің Кіші Токио қауымдастығында Сан-Педро көшесінің Темпл бульвары мен 1-ші көше арасындағы бір блокты бөлігі оның құрметіне Судья Джон Айсо көшесі деп аталды.
After graduating at the top of his Hollywood High School class in 1926, Aiso spent a year in Japan, studying Japanese at Seijo University in Tokyo. He returned to the United States after receiving a scholarship to attend Brown University, where he captained the debate team and majored in economics, graduating cum laude and serving as class valedictorian in 1931. He continued his studies at Harvard Law School, completing his degree in 1934. Between 1935 and 1952, he worked in private practice in Los Angeles and New York. In 1936, he spent another year in Tokyo, working with Japanese banks on behalf of his U. S. law firm, and while there he studied Japanese law at Chuo University. From 1937 to 1940, he worked for the British American Tobacco Company in Japanese occupied Manchuria. (General Charles Willoughby credited Aiso's MIS graduates with shortening the war by two years and saving close to a million lives.) In 1952, he served as a Superior Court Commissioner for one year. Aiso was then appointed to the Los Angeles Municipal Court in 1953, where he served until he was elevated to the Los Angeles Superior Court in 1957. He was the first Japanese American to enter the California State Judiciary when then Governor Ronald Reagan appointed Aiso as an associate justice of the California Court of Appeal, Second Appellate District, on November 4, 1968. In the Little Tokyo community of Los Angeles, a one block segment of San Pedro Street between Temple Boulevard and 1st Street has been renamed Judge John Aiso Street in his honor.
Өлім
1987 жылы 29 желтоқсанда Айсо тонау әрекеті кезінде алған бас жарақатынан көз жұмды. 78 жастағы Айсо Голливудтағы жанармай құю стансасында көлігіне бензин құйып жатқанда шабуылға ұшырап, жерге құлатылды; ол екі аптадан кейін Бербанк қаласындағы ауруханада қайтыс болды.
Aiso died December 29, 1987, from a head injury sustained in an attempted mugging. Aiso, 78, was filling his car at a Hollywood gas station when he was attacked and knocked to the pavement; he died two weeks later in a Burbank hospital.