Кіріспе
Көркем әлемде "Баффи – вампирлерді өлтіруші" телесериалы мен оның туынды сериалы "Ангел" бойынша, вампир – адам денесіне кіріп, оны жандырып қана жер бетінде өмір сүре алатын демонның ерекше түрі. "Fray" комиксі, "Баффи" комиксінің бір ғасырдан кейін болатын шағын бөлімінде, вампирлерді "lurks" деп те атайды.
In the fictional world of the television series Buffy the Vampire Slayer and its spin off series Angel, a vampire is a unique variety of demon that can exist on the earthly plane only by inhabiting and animating a human corpse. In Fray, a Buffy comic book spin off set about a century in the future, vampires are also called "lurks".
Сипаттама
Бафиверстің вампирлері 1992 жылы шыққан "Бафи – вампир өлтіруші" фильміндегі вампирлерден едәуір өзгеше. Фильмдегі вампирлер ұшуға қабілетті, көбінесе адам кейпінде болады және өлгеннен кейін шаңға айналмайды. Ал телесериалдағы канондық вампирлер адам денелерін мекендейтін демондық рухтар ретінде бейнеленеді. Канондық вампирлер (телесериалдың бірінші бөлімінде таныстырылды) – адам денелерін мекендейтін демондық рухтар. Олардың жартылай адам болуы себепті, вампирлер басқа демондық жаратылыстар үшін таза емес саналады. Сериалдағы кейіпкер Руперт Джайлздың сөзіне қарағанда, Ежелгілер деп аталатын ежелгі демондық тайпа Жерден қуылғанда, соңғысы адамның қанын ішіп, онымен араластырып, алғашқы вампирді жаратқан. Бұл вампир басқа адамдармен қоректеніп, өз тегін көбейтеді, бұл, әсіресе, Ежелгілер үшін адамзатқа қарсы биологиялық қару болып табылады. "Ангел" сериалының кейіпкері Іллирияның айтуынша, қалғандары патшалықтан қуылмас бұрын, Ежелгілер дәуірінде вампирлер бар болған.
Сериалдағы вампирлердің қасиеттері мен қабілеттері
Сериалдағы вампирлер адамнан тыс қабілеттерге ие, оның ішінде күшейтілген күш, өткір сезімдер және жеделдетілген жазылу. Бұл қабілеттер олардың қартаюымен немесе күшті табиғаттан тыс жаратылыстардың қанын ішкен кезде күшейе түседі. Вампирлер қартаймай мәңгі өмір сүреді, ал ең ескілері адам кейпін жоғалтады. Сериалдағы вампирлер өздерінің бұрынғы адамдарының барлық естеліктері мен дағдыларын сақтайды. Олар сондай-ақ өздерінің иесінің мінезінің көп бөлігін, соның ішінде психикалық ауруларын және эмоционалдық тұрақсыздықтарын сақтайды. Мысалы, Спайк (көптеген вампирлерден өзгеше) өліп бара жатқан анасына деген махаббатын сақтап қалды. Хармони өзінің аңғар қызының мінезін сақтап, бір мүйізді аттарға деген құмарлығын жоғалтпады. Дарла жаңадан айналған Лиам/Ангелға: «Біз қандай болдық, содан кейін қандай болатынымызды анықтайды» дейді; ол адам ретінде қайта тірілгеннен кейін, Ангел ретінде оның босатқан қараңғылығы оның адам болған кезінде, олар кездеспей тұрып-ақ, әкесінің жасаған зұлымдықтарының естеліктерінен туындағанын айтады. «Буффи – вампирлер әлеміндегі» вампирлер қанға азықтанады, жаңа адам қанын артық көреді; олар әртүрлі жануарлардың қанын дәмінен ажырата алады, ал адам қанын ішпейтіндері суырдың қанын ұнатады. Олар басқа тағам мен сусынға мұқтаж болмайды, бірақ оларды ішсе де, көбінесе дәмсіз деп санайды. Ұзақ уақыт қансыз қалу вампирдің жоғары ми функцияларын нашарлатады, олар «тірі қаңқаға» айналады, бірақ өлмейді. Олар ауа тыныс алуға мұқтаж болмайды, бірақ сөйлеу немесе темекі шегу үшін тыныс ала алады, ал басқаларға ЖЖҚ арқылы тыныс беруге болмайды. Оларға дәрі-дәрмектер, улар және электр тогы әсер етеді, оларды есінен танытып, тоқпен соққыға ұрытуға болады. Сериалдағы кейбір вампирлер алкогольдік және кофеинді сусындар мен темекі сияқты есірткілерді пайдалануды ұнатады; ақылды «жаман бала» вампир Спайк жиі темекі шегуді ұнатады. Вампирлер қалауынша адам кейпінен, қабақ сүйегі дамыған, сары көзді және өткір тісті құбыжыққа айнала алады. Бұл трансформация секундтар ішінде жүзеге асырылады. Адам кейпінде оларды жүрек соғысының жоқтығы және төмен дене температурасы арқылы анықтауға болады. Олар көлденең бейнелерін көрсетпейді, бірақ оларды фотоға түсіруге және бейнеге түсіруге болады.
Сериалдағы вампирлердің осал тұстары
Сериядағы вампирлерді бас кесу, отпен, күн сәулесімен немесе шамадан тыс мөлшерде киелі сумен, жүрекке ағаш заттың енуімен немесе күшті жарылғыш заттардың жарылуымен өлтіруге болады. Өлген соң вампир тез арада құрғақ шаңға айналады. Олар көпшілік жарақаттардан тез сауығады, бірақ жоғалған аяқ-қолдарды қайта өсірмейді және шабыт алады. Олардың денесі тікелей күн сәулесінде және құдайдың батасына ие заттармен, мысалы, қасиетті сумен, Киелі кітаппен, жақында бағышталған жермен немесе христиандық айқышпен жанасқанда күйіп кетеді. Күн сәулесіне бейімделуінің арқасында вампирлер түнде қозғала алады. Алайда, Спайк күндіз бірнеше рет күн сәулесін терезені және панельді фольгамен жабу арқылы, панельдің бойымен жолды көру үшін кішкентай жолақ қалдырып, жүргізуді көрсетеді. Күн сәулесіндей, крестпен тікелей жанасу вампирдің терісін күйдіре алады; Баффи кейде қорғаныс ретінде крестпен ілінген алқа таққан. Вампирлер қасиетті ғимараттарға кіре алады, бірақ олар өздерін ыңғайсыз сезінеді. Вампирлер жарқын түстерге қызығады және сарымсақ ұнатпайды. Сериалда вампирлер тірі тұрғындар шақырмайынша, адам үйіне кіре алмайды; Алайда, бір рет берілген мұндай шақыруды тек сиқырлы рәсім арқылы ғана қайтарып алуға болады. Егер барлық тірілер өліп қалса, олар еркін кіре алады. Халыққа ашық аумақтар мен басқа вампирлер, жын-перілер мен адамдар еместердің үйлері қорғалмаған. Сериалда көбейту үшін вампирлер адамның қанының көп бөлігін құйып, құрбанды вампирдің қанын ішуге мәжбүр етуі керек. Жаңа вампирдің көтерілуіне кететін уақыт әр түрлі болып көрінеді; Баффи көбінесе құритын вампирлерді қабірден көтерілген кезде өлтіреді, бірақ басқа вампирлер бірнеше сағаттан кейін көтеріледі. Бұл серияда бұған ешқандай түсінік берілмеген. Олар әдетте жыныстық жолмен көбейе алмайды, бірақ мистикалық жағдайлар кейіпкерлер Ангел мен Дарланың ұлы Коннорды тудырады, оның адам жаны бар, күш, төзімділік, шапшаңдық және сезімдер қабілеттері бар, бірақ олардың әлсіздігі немесе қан ішуге қажеті жоқ. Сонымен қатар, Коннор физикалық тұрғыдан адамдар сияқты қартаяды, бұл вампирлерден айырмашылығы, ол өлмейтін емес және сондықтан ақырында өледі.
Сериядағы вампир түрлерінің түр-түрлері
Баффи-вампирлер әлеміндегі вампирлердің адам жаны болмайды, бірақ "Жеміс" эпизодындағы Гайлз кейіпкері вампир туған кезде адам денесіне жын-шайтан жанының вампир қаны арқылы жұғатынын, сондықтан олардың ар-ұжданы жоқ екенін айтады. Адам жаны қайта келген Ангел және Спайк сияқты вампирлер бұрынғы істеріне өкінеді. Дегенмен, жансыз вампирлер махаббат сияқты адамдық сезімдерді сезіне алады, бірақ олар бұрмаланған және құштарлыққа толы мінез-құлық ретінде көрінеді, ал жаны болмағандықтан, олар көбінесе зұлымдықпен байланысты теріс эмоцияларды ғана сезінеді. Вампирлердің түрлері "Баффи" мен "Ангел" екеуінде де кездеседі. "Ангел" сериалының екінші маусымындағы "Көзілдіріктен өту" эпизодында Ангел және оның командасы Пилея параллель әлеміне саяхат жасайды, онда ол жасыл терілі, тікенді және жануарларға ұқсас "Ван Тал" жынға айналады. Бұл форма сериалында вампирді (немесе нақтырақ айтқанда, вампирді жасайтын жынды) ең таза күйінде сипаттайды. Осы формада Ангелдің ойлау қабілеті болмайды, оның жаны оған мейірімділік пен Ангелус ретіндегі қатыгездік сезімін сыйламайды. "Баффи" сериалының жетінші маусымында ежелгі Турок Хан түрі таныстырылады, олар неоандертальдық адамға ұқсас вампирлер. Бұл Турок Хандарды "убер вампирлер" деп атайды, олар қарапайым вампирлерге қарағанда күшті және өлтіру қиын, көбінесе кеудеге қадалған қазыққа төтеп бере алады және киелі сумен шашыратылғанда аз ғана күйік алады, бірақ оларды бас кесу немесе күн сәулесімен өлтіруге болады.
Жасау
Шоуда "вампир беттері" идеясы – вампирлердің адамдық сырт келбетінің бұрмаланып, демондыққа айналуы – Уэдонның жоғары сынып оқушыларын жасау қажеттігінен туындады. Оқушылармен басқа кейіпкерлер қалыпты қарым-қатынас жасай алатын еді, бірақ кейін олардың вампир екені белгілі болып, параноя сезімін тудыратын еді. Мастер кейіпкері оның жасын көрсету және оны жануарларша көрсету үшін тұрақты "вампир бетімен" жасалды. Гример Джон Вулич Мастердің келбетін жартасқа байланыстырды, кейіпкер жылдар бойы көне, демондық күйге дейін деградацияға ұшырады деді. Осы шешімге сәйкес, вампирлер мен олардың киімдері өлгеннен кейін шаңға айналады. "Тілек" атты бір эпизодтың кіріспесі осы вампирлік ерекшелікті пародиалады. Баффи адам емес демонды өлтірген кезде, Уиллоу демонның денесі неге "поф" болып кетпейді және оны жерлеу қажеттігін ойлайды. Джосс Уэдон вампирлерді шаңға айналдырды, себебі бұл ыңғайлы, олардың монстр екенін көрсетеді, ол мектеп оқушысының әр эпизодта жаман жігіттерді өлтіріп, 20 минут бойы денелерді тазалағанын қаламайды, сонымен қатар "көрінісі де әдемі". Бірінші эпизодта вампирлердің киімдері олар қай заманда өлгенін көрсетеді. Джосс Уэдон бұл тұжырымдаманы "қызықты идея" деп санады, бірақ оны қабылдамады, өйткені ол шоудағы әрбір вампирдің көне киім киіп жүрсе, олардың қорқыныштылығы жоғалады деп сенді. Шоудағы вампир "ережелерін" құрастыру кезінде сценарийшілер вампир туралы бар дәстүрлердің элементтерін пайдаланды. Олар "Буффи" фильміндегідей вампирлердің ұшпайтынына шешім берді, себебі телеарнаның бюджетіне сәйкес ұшатын вампирлерді сенімді ету мүмкін емес еді. Сарымсақ бірнеше эпизодта вампирлерді қорғау үшін айтылады немесе қолданылады, бірақ оның вампирлерге тигізер әсері ешқашан айтылмайды. Кейбір қалыптасқан ережелер, мысалы, вампирдің шақырылмаған үйге кіре алмайтыны, оқиғаны дамытуға көмектесті де, кедергі келтірді. Уэдонның айтуынша, "Х-файлдар" сияқты шоулар табиғаттан тыс құбылыстардың ғылыми негізін түсіндіріп, оны мүмкіндігінше шынайы етуге уақыт жұмсаса, "Баффи" мен "Энгел" осы жаратылыстар мен оқиғалардан туындайтын эмоцияға көбірек мән береді, олардың қалай болуы мүмкін екенін дәлелдеуден гөрі. Сондықтан шоулар вампирлер мен демон туралы мәліметтерді жасырып, тек тозақ аузын түсіндіруге болмайтын нәрселерді түсіндіру үшін сюжеттік құрал ретінде қолданады.