Кіріспе

Руперт Джайлз – Джосс Уидонның «Баффи – вампирлерді өлтіруші» телесериалы үшін жасанған ойдан шығарылған кейіпкер. Кейіпкерді Энтони Стюарт Хед сомдайды. Ол Баффи Саммерстің кеңесшісі және әкесінің орнына келген тұлға. Кейіпкер көрермендердің арасында танымал болды, ал Хедтің орындауы жоғары бағаланды. «Баффи» аяқталғаннан кейін Уидон кейіпкерге арналған телесериалды жасауды жоспарлады, бірақ құқықтық мәселелер жобаның дамуына кедергі келтірді. Телесериалдан тыс, кейіпкер роман, комикс және әңгімелер сияқты кеңейтілген әлемде кеңінен пайда болды. Джайлстің сериалдағы негізгі рөлі – Баффиге (Сара Мишель Геллар) вампирлерді өлтіруші ретінде бақылаушы болып қызмет етуі; ол вампирлерді өлтірушінің іс-қимылдарын бақылауға тырысатын британдық ұйым – Күзетшілер Кеңесінің қызметкері. Джайлз жастығынан бастап отбасылық дәстүрді жалғастырып, бақылаушы болуы күтілді, бірақ жасөспірім және жас кезінде ол қарсылық көрсетіп, Оксфорд университетінен шығып, қара магия мен рок-музыкамен айналысты. Бірақ қайғылы оқиға оны ойға келтірді. Ересек болғаннан кейін, Баффи мен оның достарына деген адалдығы оны уақытша жұмысынан айырды. Сериал дамыған сайын Джайлз Баффи мен оның достары Уиллоу (Элисон Ханниган) және Ксандер (Николас Брендон) үшін әкелік фигураға айналды. Оның энциклопедиялық білімі, магияға деген құштарлығы, орташа деңгейдегі күрес дағдылары және қажет болған жағдайда өлтіруге дайындығы оны Саннидейл, Калифорнияны мазалаған табиғаттан тыс зұлымдықтарға қарсы күресте Баффи үшін құнды серік етеді. 2003 жылы «Баффи» аяқталғаннан кейін Уидон Джайлстің тарихын «Риппер» атты спин-офф ретінде жалғастыруды жоспарлады, оны BBC-мен бірлесіп өндіруді көздеді. Сериалда Джайлз қазіргі Англиядағы оқиғаларда, жалғыздықпен күресіп, өзінің өткенінен туындаған рухани кедергілермен айналысуы керек еді. Бірнеше жыл бойы Уидон жобаға деген бейілділігін қайталап айтты, бірақ ол телефильм түрінде болатынын мәлімдеді. Хедтің қолжетімділігіне және BBC-нің жобаны қаржыландыруға дайындығына қарамастан, кейіпкерге қатысты құқықтық мәселелер оны одан әрі дамытуға мүмкіндік бермеді. Ресми деректер бойынша, кейіпкердің тарихы «Баффи – вампирлерді өлтіруші» комиксінің сегізінші маусымында (2007–2011) және одан кейінгі оқиғаларда жалғасады. Сегізінші маусымның жалғасы «Angel & Faith» (2011–) Джайлске ерекше назар аударады және ұсынылған «Риппер» спин-оффының идеялары мен кейіпкерлерін пайдаланады.

Қасиетінің тарихы

Руперт Эдмунд Джайлс (көбінесе Джайлс деп аталады) шамамен 1955 жылы Англияда дүниеге келді. Оның отбасы кем дегенде үш буын бойы Күзетшілер Кеңесінде қызмет еткен; әкесі де, әжесі Эдна Джайлс (қыз фамилиясы Фэрвезер) де Күзетшілер болған. Бала кезінде Джайлс «ұшқыш немесе, мүмкін, бақша дүкенінің сатушысы» болу армандаған, бірақ Күзетші болу де, Қазақша айтқанда, шақыру екенін бірте-бірте түсінді. Руперттің әкесі оған он жасында оның тағдырын түсіндірді («Бірінші кездесуде ешқашан жігітті өлтірме»). Кейін «Скуби тобы» оның бала кезінде твидтен жасалған беспеште кигенін әзілдесе де, Джайлс шын мәнінде көңілсіз жас еді, Күзетші ретіндегі жауапкершілігін қабылдамай, жиырма бір жасында тарих оқыған Оксфорд университетінен шығып кетті. Осы кезеңде Джайлс қыздарға әсер ету үшін Пинк Флойд тобының негізін қалаушысы екенін айтқан (бірақ Пинк Флойд 1965 жылы құрылған, ал Джайлс сол кезде он шақты жаста болғандықтан, бұл сөзіне көп сенім болмады), сондай-ақ қылмыстық іс-әрекеттерге қатысқан болуы мүмкін (ол машинаның құлыптарын бұзуды «қанды велосипед мінуге ұқсас» деп еске алады, ал жас Джайлс киім дүкеніне еніп, полицейге шабуыл жасаудан тартынбайды). Ол талантты әнші және гитарашы (нағыз өмірдегідей), және топ оның «Where the Wild Things Are» эпизодында The Who тобының «Behind Blue Eyes» әнін орындағанын көріп, таң қалды. Спайк оны «Йоко факторында» Lynyrd Skynyrd тобының «Free Bird» әнін орындағанын да көрді. Ол қара магияны зерттей бастады және көңіл көтеру немесе ақша табу үшін қара өнермен айналысқан жастар тобымен дос болды: Итан Рэйн, Филип Генри, Дирдре Пейдж, Томас Сатклифф және Рэндалл. Осы уақытта Джайлс «Риппер» деген лақап атын алды. Бірге олар Эйгон атты демонды шақырып, ол Рэндаллды басып алып, соңында жойды. Рэндаллдың өлімінен кейін Итан мен басқалары Эйгонды қуудан үмітсіз болды, ал Джайлс Күзетші болу тағдырына мойын бұрды. Толыққанды Күзетші болғанға дейін ол «Британ мұражайының, мүмкін Британ мұражайының кураторы» қызметін атқарды, деп Уиллоу айтады («Тұзақ аузына қош келдіңіз»), бірақ аталған жағдайды ескере отырып, ол мектепте тараған қауесетті қайталап айтқан болуы мүмкін.

Саннидейл

Күзетшілер кеңесінің тапсырысы бойынша Джайлс Калифорнияның Саннидейл қаласына барып, жергілікті орта мектепте кітапханашы болып жұмыс істейді. Ол жерде ол қазіргі Қазақышы Баффи Саммерспен танысады, оны жаттықтыра бастайды. Кітапхана, Баффидің жын аулаушы тобының басқару орталығы, тозақ аузының үстінде орналасқан. Күзетші, кітапханашы және жалпы билік фигурасы ретінде Джайлс жиі экспозиция береді. Ол Баффи мен оның достары Ксандер Харрис пен Уиллоу Розенбергтің әкелік фигурасы, олар бірге "Скуби Бандасының" негізгі төртеуін құрайды. Джайлз көбінесе "тезек адам" ретінде суреттелген және оның "толық" Оксфорд сезімталдығы стереотиптік Оңтүстік Калифорния кейіпкерлері мен ортасына қарсылық ретінде қызмет етеді. Ол ашуланған кезде "тілінен таңғажайып тық тық дыбыс шығарады", бірақ "біреуді ашуландыру үшін ағылшынша сөйлей алмайды" ("Faith, Hope & Trick"). Ол технофобиялық екенін мойындайды, бұл факт оны технопаган және компьютерлік ғылым мұғалімі Дженни Календармен жиі қақтығысқа әкеледі. Алайда Дженни оған Молох деген жынды Интернеттен шығаруға көмектескеннен кейін, екеуі өзара түсінісіп, романтикалық қарым-қатынас бастайды. Қазіргі заманғы технологиядан қорқатынына қарамастан, Джайлз компьютерлерді жақсы біледі, бұл оның кітапханашы ретінде жұмыс істеуі үшін қажет (Үшінші маусымның "Жыпарт пісірілген нан" бөлімі) және бұл дайындықты кітапхана және ақпарат ғылымдарының магистрі дәрежесін алған кезде алған болуы мүмкін. Ол қандай кітапхана мектебінің оқушысы болғаны немесе осы салада докторлық дәрежесін алған-алмағаны туралы ешқашан айтылмаған. Екінші маусымда Джайлстың қараңғы жағы ашылып, оның Дженнимен қарым-қатынасы тереңдетеді. "Қараңғы дәуір" романында Итан Рэйн Айгон жынынан қашу үшін Саннидейлге келеді. Джайлз Баффиге жас кезінде жынды шақыру үшін жауапты екенін масқараланып мойындайды және Дженниді Эйгон билеп алғанын көргенде қорқады. Айгон жеңілгенімен, Дженни қиындықты жеңу үшін уақыт алады, бұл арада Джайлстан алыстайды. Жаңа Қазагер Кендра Янг Саннидейлге келгенде, Джайлс онымен түсініксіз мәтіндерді бағалайды, нәтижесінде Баффи оны "Ол Джайлс" деп атайды. Джайлс Дженидің өзі Кальдераш циган кланының мүшесі екенін, Баффидің вампир Ангелмен қарым-қатынасына назар аудару үшін жіберілгенін ашқанда, сатқындыққа ұшырағандай сезінеді. Ендi ол жан дүниесiн жоғалтқанда, ол өзінің зұлым, садистiк алтер-эгосы Ангелусқа айналады. Ангелус Дженниді өлтіріп, оның мәйітін Джайлз өзінің пәтерінде ("Passion") романтикалық жағдайда табады. Джайлз Ангелус базасын өртеп, кек алады. Кейінірек Ангелус оны ұрлап, азаптайды, ал Друзилла оны Джени деп ойлап, гипноз жасайды, сондықтан ол Акатланы қалай ояту керектігін айтады. Баффи әлемді құтқару үшін Энгелді өлтіруге мәжбүр болады, бірақ Уиллоу оның жан дүниесін қалпына келтіреді, содан кейін Саннидейлден кетеді. Үшінші маусымда Джайлстың Баффиге деген аталық сезімі айтарлықтай күшейеді. Ол жаз бойы Баффидің қайда екеніне қатысты барлық сылбырларды іздеп, айлар өткеннен кейін қайтып оралғанда қатты қуанады. Джайлс Кендраның орнын басқан Қазақының күзетшісі Фейт Лехен ретінде қысқа уақыт қызмет етеді. Скубилер Джайлстың өткеніне тағы бір алаңдататын көзқарас алады, өйткені ол Саннидейлдің барлық ересектерімен бірге Итан Рэйн ұсынған сиқырлы топтық тәттілер арқылы жасөспірімге айналады. Ол ұрлық пен вандализмге бейімделеді, Баффидің анасы Джойс Саммерспен құшақтасып, жыныстық қатынаста болады. Баффи Ангелдің тозақтан қайтып оралуын басқа Скубилерден жасырып тұрғанда, Джайлс өзін азаптап, Дженниді өлтірген адамға деген махаббатына опасыздық жасады деп санайды, бірақ кейіннен "Амандас" фильмінде Ангелге көмектесуге келіседі. Баффидің айқышқа шегеленуі (Бұқаралық кеңесінің қатыгез дәстүрі, онда билігінен айырылған Slayer ерекше қауіпті вампирмен тек ақыл-ойымен күресуге мәжбүр болады), Джайлс Баффидің сенімін сатқандығы үшін кінәсін жеңу үшін күреседі. Сынақты "жәбіршіліктің архаикалық жаттығуы" деп сипаттағанына қарамастан, ол жасырын түрде Баффиге бұлшықеттерді жеңілдететін және адреналинді басушы препараттарды енгізеді, бұл оны едәуір әлсіретеді, ақырында ол күресуге тиіс вампир қашып кеткенде, тазалықпен келеді. Баффи бұған ренжіді, бірақ кейіннен Джайлз оның өмірін құтқару үшін араласқаны үшін қозғалады және кейіннен оған деген әкелік сүйіспеншілігі үшін босатылады. Джайлз жұмыстан босатылып, оның орнына Уэсли Уиндам Прайс тағай...