Кіріспе

Американдық телесериал (1999–2004)

«Ангел» – американдық табиғаттан тыс күштер туралы телесериал, «Баффи – вампирлерді өлтіруші» сериалының спин-оффы. Сериалды «Баффи» сериалының авторы, сценарийшісі және режиссері Джосс Уидон Дэвид Гринвольтпен бірлесіп жасаған. Сериал 1999 жылдың 5 қазанынан 2004 жылдың 19 мамырына дейін The WB телеарнасында көрсетілді, ол бес маусымнан және 110 эпизодтан тұрады. «Баффи» сияқты, оны да Уидонның «Мутант-Дұшпан» атты продюсерлік компаниясы шығарған. Сериалда адам жаны қайтарылған вампир Ангелдің күйзелісі мен сынақтары баяндалады, бұл оның бір уақытта жасаған қылмысы үшін цыған қарғысымен жазаланғандықтан болды. Бір ғасырдан астам уақыт бойы бейкүнә адамдарды өлтіріп, азаптап келген соң, Ангелдің қайта тірілген жаны оны кінә мен өкінішпен мазалайды. Ангел вампирлерді өлтіруші Баффимен болған қарым-қатынасының жалғаса алмайтыны анық болғаннан кейін Лос-Анджелеске көшіп келеді. Сериалдың көп бөлігінде ол Лос-Анджелесте жеке детектив ретінде жұмыс істейді, онда ол түрлі серіктестерімен бірге «әлсіздерге көмектеседі», адасқан жандардың сенімін қайтаруға және олардың жанын құтқаруға тырысады. Өзінің қараңғы күштерімен күресумен қатар, ол көбінесе зұлымдықпен күреседі, олар демон немесе олармен одақтас адамдар болуы мүмкін, әсіресе «Волфрам және Харт» заң фирмасымен байланысты, ол оккульттік тәжірибелермен қолдау көрсетілетін және басқа дүниелік демондық күштердің бір бөлігі болып табылатын компания. Көптеген сыншылар бұл сериалды барлық уақыттағы ең жақсы спин-офф сериалдарының бірі деп санайды, оның қараңғы атмосферасы, кейіпкерлері мен актерлік шеберлігіне жоғары баға береді.

Кейіпкерлер

Сериал 240 жылдан асып кеткен ирландтық вампир Ангелге (Дэвид Бореанас) арналған. Еуропа бойынша шабуылдары кезінде Ангел Ангелус деп аталды, бірақ оған жан болды, соның салдарынан ғасырлар бойы жасаған қырқындары үшін өзіне деген сенімсіздік пен өкініш сезімі туды. 3-ші маусымның соңында ол Буффиді тастап, кешірім іздеу үшін Лос-Анджелеске көшіп келді. Біраз уақыттан соң, ол Ален Фрэнсис Дойл (Гленн Куинн) көмегін табады, ол жартылай адам, жартылай демон, сырттай сенімсіз болғанымен, батырлыққа қабілетті. Дойл "Жоғарыдағы Күштерден" Ангелге құпия хабарларды жеткізеді. Оларға бұрынғы Буффи актерлерінің бірі Корделия Чейз (Харизма Карпентер) қосылады. Бұрын Саннидейл орта мектебінің танымал чирлидері болған Корделия шоуда өзімшіл мінезбен бастайды, бірақ серия барысында батырға айналады. Корделия Дойлдің өлімінен бұрын ортақ сүйіспеншілік арқылы Дойлдің көріп тұру қабілетін иеленеді. Шоудың бірінші маусымының тоғызыншы эпизодында Дойлдің қазасынан кейін, Буффи сериалының тағы бір кейіпкері оның спин-оффына келеді: Уэсли Уиндам Прайс (Алексис Денисоф) "еркіндікке шыққан демон аулаушы" деген сыпайы сылтаумен командаға қосылады, ол комедиялық жеңілдік береді және бастапқыда жақсы қабылданбайды. Уэсли уақыт өте келе батылдық пен күшін көрсетеді, сондай-ақ әріптесі Руперт Джайлз сияқты суыққан қанмен кісі өлтіруге қабілетті, және көшбасшыға айналады. Шоудың 2-ші маусымында Ангелге, Корделияға және Уэслиге жас демон аулаушы Чарльз Ганн (Джей Август Ричардс) қосылады, ол бастапқыда вампирмен және оның үшін жұмыс істеуге бейімделуі керек. 2-ші маусымның соңында олар демон әлеміне, Пилеяға саяхат жасайды, онда бес жыл тұтқында болғаннан кейін әлеуметтік дағдылары нашарлаған жас техас физигі Винфред "Фред" Берклді (Эми Акер) құтқарады, ол кейіннен көбірек сөйлейтін адамға айналады. 3-ші маусымда екі вампирдің "ғажайып" адам баласы Коннор (Винсент Картайзер) таныстырылды. Бала кезінде тозақ өлшеміне әкетілген ол Ангелдің жауы Дэниел Холцпен тәрбиеленеді, және кеткеннен кейін бірнеше аптадан кейін жасөспірім болып оралады және өзінің тегін қабылдауға қарсы тұрады. 2-ші маусымда таныстырылса да, Лорн (Энди Хэллетт) 3-ші маусымда командаға қосылады. Пайғамбарлық және эмпатиялық қабілеттері бар, сыртқа шығатын, бейбітшіл демон Лорнның рөлі негізінен команданы қолдау. Шоудың соңғы 5-ші маусымында бірнеше жаңа актерлер, олардың ішінде бастысы Спайк (Джеймс Марстерс), Ангелдің ескі вампир одақтасы / жауы, ол сондай-ақ Буффиде де ойнаған. Бұл серияда Спайк Ангелмен бірге қарсылықпен күреседі, өйткені олардың бәсекелестігі жалғасуда - енді Спайк жанды тағы бір вампир ретінде өмір сүруімен және екеуінің де Баффи Саммерске деген романтикалық сезімдерімен боялған. Ескілердің бірі, Иллирия (Эми Акер) Фредтің денесін алғаннан кейін команданың қарсыласы ретінде басталады, бірақ командаға қосылуға келеді, өйткені ол өзгерген әлеммен және адам билігінен өту нәтижесінде сезінетін жаңа эмоциялармен күресуді үйренуі керек. Соңында, Хармони Кендалл (Мерседес МакНаб), тағы бір Буффи түлектері және Корделияның бұрынғы досы вампирге айналды. Корделияның ескі мінезіне ұқсас Хармониді Ангел өзінің хатшысы ретінде қабылдады, ол Лос-Анджелестегі Вольфрам & Харт филиалын басқарады. Көптеген кейіпкерлер "Ангел" сериалында қайта-қайта пайда болды. Ең ұзақ уақыт бойы қайталанатын екі кейіпкер - Лила Морган (1-4 маусым) және Линдси Макдональд (1-2 және 5-маусым), олар тиісінше 36 және 21 эпизодта пайда болды; Линдси - сериалдың бірінші және соңғы эпизодтарында пайда болған Ангелден басқа жалғыз кейіпкер. Ангелдің жасаушысы Дарла (Джули Бенц), алғаш рет Буффиде көрінді, Ангелде кеңейтілген рөл атқарады және серияның барысында 20 эпизодта пайда болады. Элизабет Рём 15 эпизодта (1-2 маусым) LAPD детективі Кейт Локли ретінде, Ангелмен жиі шиеленісетін қарым-қатынаста болатын әйел ретінде көрінеді. Сериалдың барысында Буффи кейіпкерлерінің қонақ рөлдерінде болды, соның ішінде негізгі актерлер Баффи Саммерс, Уиллоу Розенберг және Дэниел "Оз" Осборн. Қарақшы қырушы Фейт (Элиза Душку) 1, 2 және 4 маусымдардың эпизодтарында маңызды рөл атқарды; Энн Стил және Эндрю Уэллс де Буффиден шыққан және екі немесе одан да көп Ангел эпизодтарында пайда болды. Уидон сонымен қатар Жасмин мен Маркус Хамильтонды ойнау үшін өзінің тоқтатылған Firefly телесериалынан Джина Торрес пен Адам Болдуинді шақырды.

Орындау және түсіру орындары

"Ангел" сериалының көп бөлігі Лос-Анджелесте түсірілді, және оқиға да сол қалада өрбітеді. "Лос-Анджелес" сөздері премьералық эпизодтағы алғашқы айтылған сөздер, ал қаланың панорамасы – титрлердегі бірінші кадр. Джосс Уидон: "Сериал Лос-Анджелесте түсірілді, себебі Л.А.-да көптеген демон бар, айтуға талай оқиға бар". Көптеген эпизодтарда қала туралы айтылады, ал екінші маусымның бірінші эпизодында Лорн қала туралы былай дейді: "Осы қалада өмір сүруге үйренуің керек. Себебі Л.А.-да барлығы бар: сән-салтанат пен қаталдық, үлкен жетістіктер мен жүрек ауыртпалықтары, жас ғашықтар мен миыңды бетіңнен сорып алатын жағымсыз, сұм, шашты демон. Бұл – Лос-Анджелес деп аталатын үлкен, қызықты шоудың бір бөлігі". "Лос-Анджелес: Періштелер қаласы" эссесінде (эсселер жинағынан, Reading Angel: The TV Spin off With a Soul), Бенджамин Джейкоб сериал үшін Лос-Анджелес неге маңызды екенін зерттейді. Джейкоб бірнеше түсіндірме ұсынады: бірінші, атаудың байланысы ("Періштелер қаласы"); екінші, екі жақты табиғаты, "күн сәулесімен жарқыраған қаланың екінші жағы, Бич Бойз бен Уолт Диснейден өзгеше", "азап, жасырындық, шеттету және қираған армандар мекені"; үшінші, американдық нуар жанры бастапқыда "Лос-Анджелес жанры" болған. "Ангел" бастапқыда нуардан тыс жанр ретінде жоспарланған. Нуар Уильям Блейк пен Чарльз Диккенс бастаған "қараңғы қала, регрессия мен қараңғылық ошағы, прогресс пен өркениетке деген үміттерге қарсы" зерттеуді жалғастырды. Бірінші маусымда "Ангел Тергеулері" Ангелдің пәтерінде орналасқан. Уэсли Уиндам Прайстің рөлін сомдаған актер Алексис Денисоф: "Ангелдің қараңғы, қорқынышты, бағаналы жер асты пәтері болды, айналасында көне жиһаз және жоғарғы қабаттағы кішкентай кеңсе". Жаңа базаны өндіруші Стюарт Блатт былай сипаттады: "Ескі қонақ үй, [жазушылар] Лос-Анджелестің өткенін және Ангелдің тарихын еске түсіру үшін пайдалана алатын нәрсе, біршама қорқынышты, бірақ тым қараңғы емес, себебі олар көңіл көтеруді қаламады, ол Гиперион қонақ үйі деп аталады. Бұл Лос-Анджелестегі көптеген қонақ үйлерге негізделген. Ангел қонақ үйдің үлкен люксінде тұрды, жаңа үйленгендерге арналған пәтер сияқты, өндірушілер Ангелге демалуға, барлығынан алыстап, аздап ойланып, зерттеуге жеткілікті орын беруді қалады. Кейде біреу келіп, сөйлеседі". Бірінші маусым негізінен "аптаның монстры" форматында баяндалады, әр эпизод атау кейіпкерінің айналасында өрілетін жеке оқиғаны құрайды. Кейінгі маусымдарда сериалдық сюжет көбейді, эпизодтардың көпшілігі көптеген эпизодтар бойы ашылатын үлкен сюжеттік желіге үлес қосты. Бұған ең айқын мысал – төртінші маусым, онда әрбір эпизод негізгі сюжетке үлес қосты және көбінесе алдыңғы эпизод аяқталған жерден жалғасты. Сериалдың сюжеті Ангел мен оның әріптестерінің айналасында өрбітеді, олар "Ангел Тергеулері" жеке детективтік агенттігін құрастырады, олар табиғаттан тыс зұлымдықтармен күреседі және "әлсіздерге көмектеседі". Ангел кейіпкері алғаш рет бірінші эпизодта көрінді және екінші және үшінші маусымдарда титрлерде пайда болды. "Баффиверс" деп аталатын ойдан шығарылған әлемде, Баффи алғаш құрған, Ангел 18 ғасырдағы Ирландияда дүниеге келді; жансыз, өлмейтін вампирге айналғаннан кейін, ол өзінің зұлымдықтарымен аңызға айналды, бірақ жазаланған сиғандар тобы оның жанын қалпына келтіріп, оны өкінішпен толтырды. Содан кейін Ангел өзін өтей алу үшін жақсылық жасау жолына түсті. Баффидің үшінші маусымының финалында ол Саннидейлден Лос-Анджелеске кетеді, Баффисіз өкінішін өтеуді жалғастыру үшін. Уидон "Ангел Баффи сияқты өмірден үлкен кейіпкер, супергерой" деп сенді. Уидон сериалды оның ата-анасымен салыстырды: "Бұл сәл қарапайым экшн-шоу және сәл еркектер шоуы". Баффидің негізгі идеясы "орта мектепті қорқынышты фильм ретінде" шағын қаладағы Америкада көрсету болса, ко-жасаушылар Дэвид Гринвольт пен Уидон "Ангелді" басқаша "қатал, қалалық шоуға" айналдыруды көздеді. Уидон түсіндірді: "Біз шоуды қараңғырақ етуді, тоны қараңғырақ болуын қаладық. Бұл Лос-Анджелесте өтеді, себебі Л.А.-да көптеген демон бар және айтуға талай оқиға бар. Біз сондай-ақ шоуды сәл ересек етуді және кейіпкерлердің демонмен өте әртүрлі қарым-қатынас жасауын қаладық. Баффи әлемді құтқаруға тырысатын әрқашан жеңіліске ұшырайтын кейіпкер, бірақ Ангел құтқарылуды іздейді. Осы екі нәрсе шоуды шығармашылық жағынан ерекшелендіреді". Уидон мен Гринвольт The WB арнасы үшін "Unaired Angel pilot" деп аталатын алты минуттық промо-видео түсірді. Осы қысқа фильмнен алынған кейбір кадрлар кейін титрлерде пайда болды. Алғашқы эпизод ретінде жазылған "Corrupt" эпизоды толығымен жойылды. Жазушы Дэвид Фьюри түсіндірді: "Арна басшылары шокқа түсті. Олар: 'Біз мұны түсіре алмаймыз. Бұл тым қараңғы'. Біз жаңа идея табуға үлкердік, оны үш күн ішінде жаздық". Оның орнына, тон жеңілдетілді және алғашқы эпизодтар "Ангел Тергеулерінің" идеалдық, қарапайым операция екенін көрсетті. Алғашқы сценарийде Ангелге Макс Перлич сомдаған Уистлер кейіпкерін қосу жоспарланған, ол бұрын Баффидің екі эпизодында ("Becoming, Part One" және "Part Two") ойнаған. Сұхбатта Перлич: "Маған ешқашан қоңырау соқпады. Егер қоңырау соққанда, бәлкім қабылдаған болар едім, себебі бұл керемет тәжірибе болды және мен Джосс өте талантты деп ойлаймын". Оның орнына, өндірушілер Уистлерге ұқсас кейіпкер, Дойлді жасады. Корделия Чейс, сондай-ақ Саннидейлдегі бастапқы құрамнан, Ангел мен Дойлге қосылды.

Атқарушы продюсерлер

Джосс Уэддон сериалдың барлық кезеңінде атқарушы продюсер ретінде көрсетілген. «Эйнджел» сериалымен қатар, ол «Баффи», «Фрей», «Astonishing X-Men» және «Firefly» сияқты тағы бірнеше жобалармен де жұмыс істеді, соның нәтижесінде «Серенити» фильмі жарық көрді. Осы кезеңде ол шоураннер рөлін де атқарды. Ол «Мираклс» сериалын қадағалау үшін кетті, бірақ соңғы екі маусымда «Эйнджел» сериалының консалтингтік продюсері ретінде жұмысын жалғастырды. Тим Минеар екінші маусымда атқарушы продюсер болып қызмет етті және маусымның сюжеттік желісіне зор үлес қосты. Төртінші маусымның басында Дэвид Симкинс шоураннер және атқарушы продюсер болып тағайындалды, бірақ үш айдан кейін «шығармашылық дауларға» байланысты шоудан кетіп, ешбір эпизодта көрсетілмеді. «Эйнджел» сериалының сценарийін жазған Джеффри Белл төртінші маусымның қалған бөлігін өз мойнына алды және бесінші маусымның атқарушы продюсері болды. «Баффи» сериалы аяқталғаннан кейін, сценарист Дэвид Фьюри соңғы маусымның атқарушы продюсері ретінде командаға қосылды. Фран Рубель Кузуи және оның күйеуі Каз Кузуи де «Эйнджел» сериалының атқарушы продюсерлері ретінде көрсетілді, бірақ шоудың сценарийін жазуға немесе өндірісіне қатыспады. Джеффри Белл өзінің DVD-дегі түсіндірмесінде «Not Fade Away» эпизодының соңғы титрлерінде екі адамның «Эйнджел» үшін есімдері тізілгенін және оларға жалақы төленгенін айтты. «Эйнджел» командасының мүшесі Дэн Кернс эссесінде екі атқарушы продюсердің «Баффи» және «Эйнджел» сериалының барлық кезеңінде ешқандай жұмыс істемей, үлкен қаржылай сыйлық алғанын мәлімдеді. Олардың «Баффи» франшизасы үшін алған құқықтары мен гонорарлары, соның ішінде «Эйнджел» сериалы, Баффи фильмінің түпнұсқасының қаржыландырылуына, өндірісіне және режиссурасына байланысты.

Жазу

Сценарийді жазуды 1997 жылы Джосс Уэддон құрған «Мутант-Дұшпан» өндіріс компаниясы жасады. Сериалға ең көп авторлық құқығы бар жазушылар: Джосс Уэддон, Дэвид Гринвольт, Тим Минеар, Джеффри Белл, Дэвид Фьюри, Стивен С. ДеКнайт, Мере Смит және Элизабет Крафт пен Сара Фэйн. Жазушылық құқығы бар басқа авторлар: Шон Райан, Бен Эдлунд, Дрю Годдард, Жаннин Реншо, Говард Гордон, Джим Куф, Джейн Эспенсон, Дуг Петри, Трейси Стерн, Дэвид Х. Гудман, Скотт Мерфи, Марти Ноксон және Брент Флетчер. Джейн Эспенсон «Мутант-Дұшпан» өндіріс компаниясының «Баффи, Ангел және Файрфлай» сериалдары үшін сценарийлердің қалай жасалғандығын түсіндірді: кездесу өтіп, идея (әдетте Уэддон тарапынан) ұсынылды, содан кейін жазушылар эпизодтың басты тақырыбы мен кейіпкерлерді дамыту үшін ой-пікір алмасты. Келесі кездесуде, қызметкерлер Уэддонның кеңсесінің алдындағы бөлмеде жиналып, оқиғаны актілер мен көріністерге «бөлшеуге» кірісті; өткен аптадағы эпизод үстінде жұмыс істеп жатқан жазушы ғана қатыспады. Содан кейін жазушылар көріністерді маркермен толтырылған тақтаға түсіріп, «әр көріністің қысқаша сипаттамасын» жасады. Сүйікті Виолетта Баффидің «Passion», «Becoming, Parts One and Two» сияқты Ангелге қатысты маңызды эпизодтарынан шабыт алды. Ақырында, Уэддон Дарлинг Виолеттаның Ангел тақырыбын шоуға ең лайықты деп түсіндірмесімен келісті. Бұл тақырып Баффи тақырыбына қарағанда баяу темпте орындалады, сонымен қатар виолончель сияқты акустикалық аспаптарды жиі пайдаланады. 2005 жылы топ «The Sanctuary Extended Remix» деп аталатын Ангел тақырыбының кеңейтілген нұсқасын жасады, ол «Angel: Live Fast, Die Never» сериалдық саундтрегіне енді. «Каритас» атты демондық караоке бары жиі поп-хиттерді таныстырады. Сондай-ақ, «Ангел: Live Fast, Die Never» атты саундтрек альбомы да жарық көрді. Саундтрек көбінесе Роберт Дж. Кральдың шоу үшін жазған музыкасынан, ремикстелген тақырыптан және шоудан алынған тағы төрт әннен тұрады. Дуглас Ромейн 4-ші және 5-ші маусымдарда «Ангел» сериалының 33 эпизодына музыкалық безендіру жасады, сондай-ақ сериалдың бас композиторы Роб Кральмен бірге жұмыс істеді.