Қашқыш рефлекс – қауіпті жағдайларда жануарлардың инстинктивті қозғалысы. Мида өңделеді, мысалы, қолды керту немесе тарақанның қашуы. Жануарлар қорғанышы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қашу рефлексі немесе қашу мінез-құлқы – жануарға жағымсыз стимул келген кезде туындайтын кез келген қашу реакциясы. Бұл қауіптілік туралы хабар беретін стимулдарға жауап ретіндегі қарапайым рефлекторлық реакция болып табылады және жануардың қашу қозғалысын бастайды. Қашу реакциясы телеэнцефалонда өңделеді. Қашу рефлексі, мысалы, бір адам оны басып қалуға тырысқанда аяқ астынан шағылысып қашатын тарақанның көріне хаотикалық қозғалысын бақылайды. Жоғарырақ сатыдағы жануарларда қашу рефлексінің мысалдарына ауырсыну стимулына жауап ретінде кері тартылу рефлексі (мысалы, қолды кері тарту) жатады. Стимулданған дене бөлігіндегі сезімтал рецепторлар сенсорлық нейрон арқылы сигналды жұлынға жібереді. Жұлын ішінде рефлекстік доға сигналды аралық нейрон (интернейрон) және содан кейін моторлық нейрон арқылы қолдың бұлшық еттеріне (эффекторларға) тікелей жібереді; бұлшық ет жиырылады. Көбінесе қарсы аяқтың да кері реакциясы байқалады. Бұл процесс жұлынның өзінде автоматты түрде және тәуелсіз жүреді, сондықтан ми бұл реакция орын алғаннан кейін ғана оны сезеді.
Escape reflex, or escape behavior, is any kind of escape response found in an animal when it is presented with an unwanted stimulus. It is a simple reflectory reaction in response to stimuli indicative of danger, that initiates an escape motion of an animal. The escape response has been found to be processed in the telencephalon. Escape reflexes control the seemingly chaotic motion of a cockroach running out from under a foot when one tries to squash it. In higher animals, examples of escape reflex include the withdrawal reflex (e. g. the withdrawal of a hand) in response to a pain stimulus. Sensory receptors in the stimulated body part send signals to the spinal cord along a sensory neuron. Within the spine, a reflex arc switches the signals straight back to the muscles of the arm (effectors) via an intermediate neuron (interneuron) and then a motor neuron; the muscle contracts. There often is an opposite response of the opposite limb. Because this occurs automatically and independently in the spinal cord, the brain only becomes aware of the response after it has taken place.
Қиылысқан экстенсорлық рефлекс
Кросс-экстензорлық рефлекс – тағы бір қашу рефлексі, бірақ ол кері тартылу рефлексінің түрі. Бұл – контрлатеральды рефлекс, ол зардап шеккен мүшедегі иілуші бұлшықтардың жирылуына және созылушы бұлшықтардың босаңсуына, ал әсер етпеген мүшедегі иілуші бұлшықтардың босаңсуына және созылушы бұлшықтардың жирылуына мүмкіндік береді. Мысал ретінде, оң аяқтың афференттік жүйке талшықтары стимуляцияланады. Жүйке талшықтары омыртқа миына дейін көтеріліп, орта сызықты кесіп өтеді, сол жаққа қарай жүреді және интернейронмен синапсқа түседі. Афференттік жүйке талшықтары интернейронмен синапс жасағанда, олар стимулға қарама-қарсы жақтағы бұлшықтардағы альфа-моторлық нейронды тежеуі немесе қоздыруы мүмкін. Бұл факторлар рефлекстің кешігуіне немесе әлсіздігіне әкеледі, тіпті олар үйренген әлсіздікке дейін дами алады, бұл жануарларда және дрозофила шыбындарының арасында табылған. Рефлекс, құйрықпен қашып шығу рефлексі сияқты, дағдылана да алады. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, рактердің қашу реакциясы дағдыланғаннан кейін, оны қалпына келтіруге болады. Зебра балығының дернәсілдерінде де C-старт қашу реакциясының ұзақ мерзімді дағдылануы зерттелді. Әртүрлі жануарларда арнайы қашу рефлекстік доғалары болуы мүмкін.
The crossed extensor reflex is another escape reflex, but it's a type of withdrawal reflex. It is a contralateral reflex that allows for the affected limb to have the flexor muscles contract and the extensor muscles to relax while the unaffected limb has the flexor muscles relax and the extensor muscles to contract. In this example, the afferent nerve fibers are stimulated on the right foot. The nerve fibers travel up to the spinal cord where they cross the midline, go to the left side, and synapse on an interneuron. When the afferent nerve fibers synapse on the interneuron, they can either inhibit or excite an alpha motor neuron on the muscles on side contralateral to the stimulus. These factors cause delays or weakness in the reflex, and they can even develop into learned helplessness, which has been found in animals and Drosophila flies. The reflex can also be habituated as seen in the tail flip escape reflex of crayfish. More recent studies have also indicated that, once this crayfish escape response is habituated, it can also be recovered. A similar long term habituation of the C start escape response has also been studied in the larvae of zebrafish. Various animals may have specialized escape reflex arcs.