Кіріспе

Нью-Йорк штатының 12 тас жолы (New York State Route 12) – АҚШ-тың Нью-Йорк штатының орталық және солтүстік бөлігінен 222,27 миль (358 км) қашықтықта өтетін штаттық тас жол. Бұл маршруттың оңтүстік соңы Оңтүстік аймақтағы Ченанго қалашығында (Бингемтоннан солтүстікке қарай) АҚШ-тың 11-ші тас жолымен (US 11) қиылысады. Солтүстік соңы Солтүстік аймақтағы Мористоун ауылының жанындағы NY 37 тас жолында орналасқан. Бұл тас жол Норвич, Утика және Уотертаун сияқты әртүрлі өлшемдегі үш қалаға қызмет көрсетеді. NY 12 бірнеше маңызды тас жолдармен қиылысады, оның ішінде US 20 Сангерфилдте, Нью-Йорк штатының Thruway магистралі Interstate 790 (I 790) арқылы Утикада, NY 28 Барневельдтен Ремсен қаласына дейін, NY 3 Уотертаунға дейін және I 81 Памелия мен Орлеанда. Көбінесе бұл екі жолақты, бөлінбеген, толық қолжетімді тас жол, бірақ Нью-Хартфорд ауылы мен Алдер-Крик арасында төрт жолақты автомобиль жолына айналады. Осы аралықта Утика қаласында шектеулі қолжетімділігі бар магистраль болып табылады, жергілікті тұрғындар оны Артериал және Солтүстік-Оңтүстік Артериал деп атайды. Утика мен Бингемтон арасындағы қашықтық – жүк тасымалы үшін маңызды бағыт, оның бойында көптеген жанар май станциялары, жүк көлігі тоқтаулары және жылдам тамақтандыру орындары орналасқан. Бунвилл мен Лоувилл арасында Қара өзен аңғарының бойымен өтеді. Ал одан әрі солтүстікке қарай, Уотертаун мен Мористаун арасында Сент-Лоуренс өзені аңғарының бойымен созылады. NY 12, 1924 жылы белгіленгенде, оңтүстіктегі Ченангодан солтүстіктегі Клейтонға дейін жеткен. 1930 жылы бұл тас жол бұрынғы NY 3 бағыты бойынша Александрия шығанағына дейін, ал 1960 жылдары Мористаунға жаңа тас жолмен ұзартылды. NY 12 тас жолының кейбір бөліктері, әсіресе Oneida округінде, жаңа тас жолдарға бағытталды.

Брум және Ченанго округтері

NY 12, АҚШ 11 жолынан басталады, ол оны Брум округінің Ченанго қаласындағы Бингхэмтонның солтүстігінде I 81 тас жолымен байланыстырады. Бұл бағыт Ченанго өзенінің аңғары арқылы солтүстікке қарай жүреді, I 88 (NY 12A арқылы) тас жолымен қосылады, содан кейін Ченанго аңғары мемлекеттік паркінің батысынан өтіп, Ченанго Форкс ауданының жанында Тиоугниога өзенін кесіп өтеді. Өзеннің солтүстік жағалауында NY 12, NY 79 жолымен қиылысып, қысқа ғана уақытқа бірігіп, содан кейін аңғар арқылы солтүстікке қарай және Ченанго округіне қарай жалғасады. Ченанго округінде NY 12, Ченанго өзені бойында орналасқан көптеген елді мекендер арасындағы негізгі байланыс қызметін атқарады. Грин қаласында NY 12, NY 206 жолымен қиылысып, NY 41 жолымен алты блокқа дейін бірге жүреді, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай 19 шақырым (12 миль) Оксфорд қаласына дейін созылады, онда NY 220 жолының шығыс соңымен қиылысады. Тағы 10 шақырым (6 миль) жүргеннен кейін NY 12 Норвич қаласына кіреді, Оңтүстік Броуд көшесіне айналады, содан кейін NY 990L (Шығыс Бас көшесі) жолының батыс соңымен қиылысады. Оңтүстік Броуд атауы, NY 12 қаланың орталық ауданына дейін, NY 23 жолымен қиылысқан жерде Солтүстік Броуд көшесіне айналатын қала арқылы солтүстікке қарай жүреді. NY 12 көше атын көп ұзамай жоғалтады, қаладан шығып, Норвичтен солтүстікке және Норвич лейтенант Уоррен Итон әуежайынан оңтүстікке қарай NY 320 жолының батыс соңымен қиылысады. NY 12 Ван Аллен жолы деп аталады, Рутлендте Джефферсон округінің жолдарымен қиылысады. CR 67 қиылысында NY 12 солтүстікке бұрылып, Уотертаун қаласына Гиффорд көшесі ретінде кіреді. NY 12, Томпсон паркінің солтүстік-шығысында және Уотертаун гольф клубының жанында NY 126 жолымен қиылысып, солтүстік-батысқа бұрылады. NY 12 Уотертаун қаласының оңтүстік бөліктері арқылы жалғаса бергенде, NY 3 жолымен қиылысып, бірге жүреді. NY 3 және NY 12 Уотертаун қалалық алаңына кіріп, екі бөлікке бөлінеді. Осы жерде NY 283 жолы солтүстік-шығыстан басталады. NY 12F жолының шығыс соңына NY 12 жолымен оңтүстікке қарай жүру арқылы қол жеткізуге болады.

Тағайындау

1908 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы 8-ші маршрутты құрды, ол Бингемтоннан Кирклендке (Утиканың батысына) Грин, Норвич, Шерберн, Буквилл және Орискани шарлауығы арқылы өтетін заңнамалық маршрут болды. Осы кезде 25-ші маршрут та белгіленді, ол Уайтсбородан Олбаниге қарай Барневельд, Ремсен және Форестпорт қалаларынан өтіп, ал 27-ші маршрут Форестпорттағы 25-ші маршруттан басталып, Боунвилл, Поттерс Корнерс, Лоувилл, Карфаген, Уотертаун және Клейтон арқылы Александрия шығанағына солтүстік-батысқа қарай созылды. Бастапқыда 25-ші маршрут Барневельдтен Ремсенге тікелей бағытталған, бірақ 1920 жылға дейін Проспект ауылына қызмет көрсету үшін қайта жоспарланды. Форестпортта NY 12 25-ші маршруттан бөлініп, 27-ші заңнамалық маршрут бойынша Лоувиллге дейін жүрді. Лоувиллде NY 12 27-ші маршруттан бөлініп, Копенгаген арқылы Уотертаунға солтүстік-батысқа қарай бағытталды, бұл 27-ші маршруттың қазіргі NY 26, NY 126 және NY 3 арқылы Карфаген қаласынан өтетін сәл қиын жолын айналып өтті. NY 12 Уотертаундағы 27-ші заңнамалық маршрутқа қосылып, Клейтонға дейін созылды, онда NY 12 NY 3-те аяқталды. 1930 жылы Нью-Йорктегі мемлекеттік тас жолдарды қайта нөмірлеу кезінде NY 3 Уотертаунның шығысындағы қазіргі орналасқан жеріне қайта бағытталды, ал NY 3-тің Клейтоннан Александрия шығанағына дейінгі бұрынғы маршруты NY 12-нің жалғасы болды. Сондай-ақ, қайта нөмірлеудің бөлігі ретінде NY 12D құрылды, ол Поттерс Корнерс пен Лоувилл арасындағы NY 12-нің балама маршруты, Лионс-Фоллз арқылы өтетін. Келесі жылы NY 12D Лионс-Фоллстың оңтүстігіне қарай Буунвиллге қарай қазіргі NY 12-ге ұқсас маршрутқа ие болды. NY 12 және NY 12D маршруттарының екі ауыл арасындағы орналасқан жері шамамен 1939 жылы ауыстырылды, нәтижесінде NY 12D екі қала арасындағы тікелей тас жолда, ал NY 12 Лионс-Фоллз арқылы сәл қиын маршрутта орналасты. NY 12 бастапқыда 11-ші АҚШ тас жолымен Бингемтон қаласының орталығына дейін созылған. Бұл жапсарласқан бөлік 1947 мен 1970 жылдар арасында жойылды. Солтүстік жағында NY 12 1960 жылдардың ортасында Сент-Лоуренс өзені бойындағы жаңа тас жол арқылы солтүстік-шығысқа қарай Мористтаун қаласындағы NY 37-ге дейін ұзартылды. 2014 жылдың сәуір айында Утикада Колумбия көшесі, Лафайетт көшесі және Орискани бульвары (NY 5A және NY 5S) арқылы өтетін виадукты ауыстыруға 68,3 миллион долларлық жоба басталды. Шамамен бір шақырымдық бөлікте сигналдық қиылыстар болды, бұл қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтар мен бірнеше қаза болды. Виадукты ауыстырумен қатар, магистральдық жолдың бағыты түзетілді, Корт-стритте жаңа бір нүктелі қалалық торап салынды және жол бойында жаяу жүргіншілерге арналған көпір салынды. Жаяу жүргіншілерге арналған көпір 2014 жылдың желтоқсанында ашылды, ал жобаның қалған бөлігі 2017 жылдың қазанына дейін аяқталды.

Байпастар

NY 12 жылдар бойы бөлінген және кіруі шектеулі автомобиль жолдарымен қайта бағытталды, әсіресе Oneida округінде, оның бағытындағы елді мекендерді айналып өту үшін. Oneida округінде салынған алғашқы айналма жол 1950 жылдардың басында Ремсен ауылының төңірегінде болды. 1954 жылға қарай NY 12 ауылдың батысынан өтетін айналма жолға қайта бағытталды. 1956 жылы Барневельдтің шығыс жағынан оңтүстікке қарай айналма жолды кеңейту жұмыстары басталды. 1958 жылы жол қозғалысқа ашылды. Оңтүстікте, Утика қаласында 1960 жылдардың басында қаланың орталық бөлігі арқылы жаңа кіруі шектеулі автомобиль жолы салынды. Ол кезде ол French Road-тан басталып, Trenton Road-та аяқталды. 1964 жылға қарай бұл NY 12 бағытының жаңасы болды. New Hartford-тағы Genesee Street-ке оңтүстік-батысқа қарай жолдың кеңейтілуі 1968 жылы аяқталды, сол кезде NY 12 New Paris Road арқылы қалаға бағытталды. NY 12 трассасының бұрынғы бағыты, Trenton Road бойымен Утика қала шебінен Powell Road-қа дейін, қазір CR 91 болып табылады. Сондай-ақ, трассаның кейбір бөліктері кішкентай елді мекендерді айналып өту үшін қайта бағытталды. Мұндай жерлердің бірі – Greene ауылының маңы, онда NY 12 бастапқыда ауыл арқылы Chenango Street көшесімен өтті. Ауылдың батыс жағындағы қазіргі айналма жол 1970 жылдардың соңында салынды және 1981 жылы аяқталды.