Кіріспе

Стемница (Στεμνίτσα) – Грекияның Пелопоннес аймағындағы Аркадияның Триколоной муниципалды бірлігіндегі таулы ауыл. Бұл бұрынғы Триколоной муниципалитетінің орталығы болған. Стемница – дәстүрлі елді мекен және көркем орналасуымен, тарихи шіркеулері мен үйлерімен Аркадиядағы ең әдемі ауылдардың бірі саналады. Ол Майнало тауларының батыс шетінде, Лусиос өзенінің сол жағалауынан жоғары, шамамен 1050 метр биіктікте орналасқан. Стемница Димицанадан оңтүстік-шығысқа қарай 6 шақырым, Каритайнадан солтүстік-шығысқа қарай 9 шақырым, Мегаполиден солтүстік-батысқа қарай 18 шақырым және Триполиден батысқа қарай 26 шақырым қашықтықта жатыр.

Тарих және аңыздар

Стемница ежелгі Аркадия қаласы Гипсоус (Υψούς)пен сәйкестендірілген. VII-VIII ғасырларда славяндар Пелопоннеске қоныстанды. Стемница атауының славян тібінен шыққандығы және "орманды жер" деген мағынаны білдіргендігі айтылады. 1453 жылы Константинополь құлағаннан кейін Пелопоннес Осман империясының билігіне көшті. Өзiнiң шалғай орналасқан жерiне байланысты Стемница Османдықтардан салыстырмалы түрде қауiпсiз баспана болып қызмет еттi және грек мәдениетi мен дінінің орталығына айналды. Осы кезеңде сақталған көптеген ежелгі шіркеулер бар. Баферо шіркеуі 1185 жылы, ал Зоодохос 1433 жылы салынған. Ең iрi екi шіркеу – Ай-Джорджис және Агия Параскеви. Кейбiр деректер бойынша, "Стемница" деген сөз алғаш рет 1512-1515 жылдарға жатқан Османдық салық құжаттарында кездеседi, онда шамамен 120 отбасы тiркелген. Бұл ақпаратты профессор Джон Александропулос жариялаған. Гримани Венециялық халық санауында Стемница Гортиниядағы ең көп халқы бар ауыл ретiнде көрсетiлген, онда 925 адам тұрған. Стемница Колокотронис руы мен грек Тәуелсiздiк соғысының басқа да жауынгерлерiне пана болды. 1821 жылғы 25 наурыздағы төңкерiстен кейiн, 1821 жылғы мамырдың соңынан маусымның ортасына дейiн ол босатылған Пелопоннестiң уақытша үкiметi – "Peloponissiaki Gerousia" штаб-пәтерi ретiнде қызмет еттi. Герусия Зоодохос Пиги монастырында жиналды. Стемница алтын мен күмiс шеберлерi, сондай-ақ басқа да қолөнерлерiмен әйгiлi болды. 1970 жылдардан берi Стемницада мемлекеттiк қаржыландырылатын алтын және күмiс өңдеу мектебi жұмыс iстейдi.

Көрікті жерлер

Стемницада халықтық мұражай бар. Онда Стемницаның өткендегі дәстүрлі өмір салтына қатысты әртүрлі көрмелер ұсынылған, оның ішінде шам қалай жасалғаны, зергер шеберханасы, аяқ киім жөндеу шеберханасы және мыс қаптау үлгісі бар. Сонымен қатар, мұнда Византиялық иконалардың көптеген үлгілері, ескі киімдер, мыс ыдыстар, қару-жарақ және әшекей бұйымдары сақталған. Стемницаны әдемілеуге жауапты ұйым – "Политистикос кай экзораистикос Силлогос Стемнициотон Ипсунтас" мәдени және әдемілеу ұйымы. Бұл ұйым сонымен қатар жергілікті "Николетопулеон" мәдени орталығының және жыл бойы, әсіресе шілде және тамыз айларында өтетін көптеген шаралардың ұйымдастырылуына жауапты. Стемницадан жеті шақырым қашықтықта, Лузиос өзенінің шатқалында, кейбір деректерге сәйкес, 1167 жылы жартастың беткейіне салынған Иоанн Баптист (Продромос) монастыры орналасқан. Ол Осман империясы тұсында құл болған гректер үшін дін мен білім орталығы болды. Монастырьдан шамамен 200 метр төменде Лузиос өзені ағып жатыр. Монастырь маңында ежелгі гректердің медицина құдайы Асклепий құрметіне салынған көне аурухананың қазбалары жүргізілуде. Стемница кітапханасында 1821 жылғы Грекия Тәуелсіздік соғысына дейін шамамен 5000 том кітап болған. Қазір ол ескерткіш ретінде сақталды және алаңның жанында орналасқан.

Адамдар

Элиас Гифтопулос, MIT-ның ядролық және механикалық инженерияның Ford профессоры. Геннайос Колокотронис (1803-1868), Грекияның премьер-министрі. Георгиос Ройлос (1867-1928), грек суретіне импрессионизмді енгізген белгілі суретші, Афина университетінің профессоры (Джорджо де Кириконың ұстазы және тәлімгері). Антонис Самарас, Грекияның премьер-министрі; "Жаңа демократия" саяси партиясының төрағасы; бұрынғы сыртқы істер министрі. Димитриос Танопулос, 1984 жылғы Олимпиада ойындарында грек-рим күресінен күміс жүлдегер.