Кіріспе

Насур Гуэлендуксиа Оуаидо (1947 жылы туған) – чадтық саясаткер, 1997 жылдан 1999 жылға дейін Чадтың премьер-министрі, ал 2002 жылдан 2011 жылға дейін Чадтың Ұлттық Ассамблеясының төрағасы болды. 2012 жылдан 2013 жылға дейін Орталық Африка мемлекеттерінің экономикалық қауымдастығының бас хатшысы қызметін атқарды.

Мансап

Оңтүстік аймақтың тумасы, 1947 жылы Гуну-Гаяда дүниеге келген. Сахара Африкасын зерттейтін демограф, ол білімін Н’Джаменада бастап, бакалавр дипломын алды, сосын Абиджан статистика мектебінде инженерлік дипломға қол жеткізді. Білімін Яундеде және Париж демография институтында аяқтады. Уаидо еңбек жолын 1974-1975 жылдарғы Чадтың ұлттық санағын ұйымдастыру комиссиясының тең төрағасы ретінде бастады. Сахель аймағындағы құрғақшылықты бақылау жөніндегі тұрақты мемлекетаралық комитетте жұмыс істеп, 1988 жылы оның бір бөлімі – Халықты дамытуды зерттеу орталығының уақытша директоры болды. Бұл өзгеріске оппозиция жетекшісі Вадел Абделькадер Камуге үкіметке қосылуы себеп болды, ол 9 мамырда МПС партиясының қолдауымен Ұлттық Ассамблеяның төрағасы болып сайланды. Уаидоның жаңа кабинетіне бірнеше партия өкілдері кірді, бірақ негізгі лауазымдар МПС партиясында қалды; ол 21 мамырда тағайындалды. Екі жылдан кейін, 1999 жылдың 13 желтоқсанында Уаидо қызметтен босатылып, оның орнына билік партиясының өкілі және Дебидің жақын серігі саналатын Нагум Ямассум келді. Уаидоның жұмыстан босатылуының басты себептері екі еді: бұрынғы ішкі істер министрі Юссуф Тогоими бастаған бүліктерді тоқтатудағы сәтсіздік және Elf Aquitaine мен Royal Dutch Shell компаниялары тастап кеткен Доба мұнай кен орны жобасының қиындықтары. Сонымен қатар, мақта бағасының төмендеуі елдің экспорттық табысын азайтты, бұл дефицитті күшейтті. 2002 жылғы сәуірдегі парламент сайлауында Уаидо Кабия департаментінің Гуну-Гая сайлау округінен МПС партиясынан Ұлттық Ассамблея депутаты болып сайланды. 2002 жылдың 10 маусымында өткен Ұлттық Ассамблеяның алғашқы отырысында ол Ұлттық Ассамблея төрағасы болып сайланды. 2008 жылдың 29 ақпанында Деби Уаидоны оппозиция лидерлерінің жоғалуына қатысты халықаралық тергеу комиссиясын басқаруға тағайындады. Алайда оппозиция және үкіметтік емес ұйымдар комиссияның тәуелсіздігіне күмәндік келтірді, нәтижесінде 2 сәуірде оны басқа комиссия алмастырды, ол жағымды бағаланды және Уаидо басқармады. Кейін Уаидо Орталық Африка мемлекеттерінің экономикалық қауымдастығының бас хатшысы болып тағайындалды, ол 2012 жылдың 28 ақпанында қызметке кірісті. 2013 жылдың 5 тамызында Ахмад Аллам Ми оның орнына келді.