Голландтық бас кларнетист, композитор және педагог Гарри Спарнаай

Кіріспе

Голландиялық бас-кларнетші, композитор және педагог Гарри Спарнаай (14 сәуір 1944 жыл, Амстердам – 12 желтоқсан 2017 жыл, Ллорет-де-Мар, Жирона, Испания) – белгілі голландиялық бас-кларнетші, композитор және педагог болған.

Өмірбаян

Гарри Спарнаай Ру Оттомен Амстердам консерваториясында оқыды. Кларнет бойынша орындаушы дипломын алғаннан кейін бас кларнетке маманданған ол Халықаралық Гаудемус Интерпретаторлар конкурсында бірінші жүлдеге ие болды – бұл престижді жарыста бас кларнетшінің алғашқы жеңісі еді. Ол Варшава, Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Загреб, Голландия фестивалі, бірнеше ISCM фестивальдері, Мадрид, Париж және Афина сияқты көптеген маңызды музыкалық фестивальдерде солист ретінде өнер көрсетті. Гарри Спарнаай басқа фестивальдерде де өнер көрсеткен: Виттен, Орхус, Комо, Болцано, Неаполь, Торино, Бурж, Мидделбург, Грац, Зальцбург, Хаддерсфилд, Саарбрюкен, Роян, Хьюстон және тағы да басқалары. Спарнаай ASKO ансамблі, BBC симфониялық оркестрі, Берлин радиосының симфониялық оркестрі, Concertgebouw оркестрі, Ensemble Intercontemporain, Мельбурн симфониялық оркестрі, Питтсбург жаңа музыка ансамблі, Нидерланд радиосының камералық филармониясы, Radio Filharmonisch Orkest, Residentie оркестрі, Роттердам филармониясы, Schönberg ансамблі, Seymour Group және басқа да ірі оркестрлер мен ансамбльдермен бірге өнер көрсетті. Ол сондай-ақ Лучано Берио, Рикардо Чайли, Ричард Дюффало, Питер Эотвос, Рейнберт де Ли, Диего Массон, Жак Мерсье, Дэвид Порчелинье, Дэвид Сток, Марк Саммербелл, Лукас Вис және Ханс Вонк сияқты жетекші дирижерлермен жұмыс істеді. Ол Азия, Еуропа, Солтүстік Америка, Океания және Оңтүстік Америкада концерттер беріп, радиоға жазбалар жасады, өзіне арнап жазылған шығармаларды орындады. Ол үшін Клаудио Амброзини, Лучано Берио, Жерар Брофи, Филипп Цапловски, Пол Хайнц Диттрих, Франко Донатони, Мортон Фельдман, Брайан Фернихоу, Мэри Финстерер, Эндрю Форд, Джонатан Харви, Маки Иши, Сухи Канг, Тристан Кьюрис, Марк Копитман, Хельмут Лахенман, Тон де Леу, Тео Лоевенди, Родерик де Ман, Такайуки Раи, Майкл Сметанин, Жерар Грайси, Морис Уэддингтон, Янис Ксенакис, Исан Юн және тағы да басқалар сияқты композиторлар 650-ден астам шығарма жазды. Ол Карлхайнц Стокхаузеннің «In Freundschaft» (бас кларнетке арналған нұсқасы) және «Solo» (Бари Андерсонның бас және контрабас кларнетке арналған нұсқасы) шығармаларының әлемдік премьерасын орындады, сондай-ақ Пол Хайнц Диттрихтің «Die Verwandlung» операсында, Тео Лоевендидің «Naima», Луиджи Нононың «Prometeo» және Клас де Вристің «A King, Riding» операларында солист ретінде өнер көрсетті. 1999 жылғы Голландия фестивалінде ол Клод Вивьердің «Коперник» шығармасында аспаптық солисттердің бірі болды. Оның бас кларнетке арналған «Bouwstenen (Building Blocks)» композициясы Даниядағы ISCM World Music Days байқауына іріктелді. Гарри Спарнаай әлемнің бірнеше университетінде музыкант ретінде тұрақты жұмыс істеді және шеберлік сабақтарын өткізді, сондай-ақ 35 жыл бойы Амстердам консерваториясында бас кларнет және қазіргі заманғы музыкадан профессор болды. Оның бірегей бас кларнет бағдарламасы бүкіл әлемнен студенттерді тартты, олардың көптегені ірі жарыстардың жүлдегерлері болды. Спарнаай пианист Поло де Хааспен «Fusion Moderne» дуэтін және Bass Clarinet Collective (9 бас кларнет, оның ішінде 3 контрабас кларнет) құрды. 1984 жылы флейташы Харри Старревельд және пианист Рене Экхардтпен бірге «Het Trio» тобын құрды. Бұл топ үшін 180-нен астам шығарма жазылды. Аннели де Манмен (клавесин) бірге ол «Duo Double Action» құрды, олар бас кларнет пен клавесинге арналған Джо Катлер, Родерик де Ман, Виктор Варела, Дэвид Вайо және Реймонд Дине сияқты композиторлардың жаңа шығармаларын орындады. Әйелі Сильвия Кастильомен (орган) ол «Duo LEVENT» құрды және олар Еуропа, Канада, Мексика, Австралия және АҚШ-та өнер көрсетті, орган мен бас кларнетке арналған бірнеше жаңа шығармаларды орындады, олар әсіресе Дай Фуджикура, Маттиас Кадар, Родерик де Ман, Тоек Нуман, Игнасио Лобера Бака және Люсьен Гоеталс сияқты композиторлар үшін жазылған. Ол 60-тан астам CD-де солист ретінде, триомен немесе басқа да комбинацияларда ойнады, ал Ton de Leeuw музыкасының «HET TRIO» CD-сі «EDISON» сыйлығын алды. Барселонада ол Жан-Пьер Дюпуй (пианино) және Питер Баккус (флейта) есімді музыканттармен бірге «PHONOS» триосын құрды, ал пианист Жан-Пьер Дюпуймен «Duo Sparnaay/Dupuy» дуэтін құрды. Оның теледидардағы шығармалары Нидерланды, Бельгия, Польша және Югославияда көрсетілді. Ол бірнеше рет Халықаралық Гаудемус конкурсының қазылар алқасының мүшесі болды, сондай-ақ ISCM Голландия бөлімінің мүшесі болды. Жаңа музыка ансамблінің дирижері ретінде ол Арнольд Шенбергтің («Pierrot Lunaire» және «Serenade»), Пьер Булез, Эллиотт Картер, Оливье Мессиан, Тео Лоевенди, Франко Донатони, Росс Харрис, Джо Катлер, Тошио Хосокава, Мэри Финстерер және Янис Ксенакистің композицияларын дирижерлік етті. Халықаралық Гаудемус музыка апталығында ол ансамбльді ең жас буын композиторларының шығармаларын орындады. 2005 жылдың қыркүйегінен 2010 жылдың қыркүйегіне дейін ол Барселонадағы ESMUC-та бас кларнеттен профессор болды.

Harry Sparnaay studied at the Conservatory of Amsterdam with Ru Otto. After graduating with a performer's degree for clarinet, he specialized in bass clarinet and won the first prize at the International Gaudeamus Interpreters Competition, the first time ever a bass clarinettist had won this prestigious competition. He played solo at numerous important music festivals including Warsaw, New York, Los Angeles, Zagreb, the Holland Festival, several ISCM Festivals, Madrid, Paris and Athens. Other festivals at which Harry Sparnaay has performed include Witten, Aarhus, Como, Bolzano, Naples, Torino, Bourges, Middelburg, Graz, Salzburg, Huddersfield, Saarbrücken, Royan, Houston and many others. Sparnaay was a featured performer with many major orchestras and ensembles including the ASKO Ensemble, BBC Symphony Orchestra, Berlin Radio Symphony Orchestra, Concertgebouw Orchestra, Ensemble Intercontemporain, Melbourne Symphony, Pittsburgh New Music Ensemble, Netherlands Radio Chamber Philharmonic, Radio Filharmonisch Orkest, Residentie Orchestra, Rotterdam Philharmonic, Schönberg Ensemble, Seymour Group and appeared with leading conductors including Luciano Berio, Riccardo Chailly, Richard Duffalo, Peter Eötvös, Reinbert de Leeuw, Diego Masson, Jacques Mercier, David Porcelijn, David Stock, Mark Summerbell, Lucas Vis and Hans Vonk. He gave concerts and made radio recordings throughout Asia, Europe, North America, Oceania, and South America, performing works written for and dedicated to him. More than 650 pieces have been written for him by composers such as Claudio Ambrosini, Luciano Berio, Gerard Brophy, Philip Czaplowski, Paul Heinz Dittrich, Franco Donatoni, Morton Feldman, Brian Ferneyhough, Mary Finsterer, Andrew Ford, Jonathan Harvey, Maki Ishii, Sukhi Kang, Tristan Keuris, Mark Kopytman, Helmut Lachenmann, Ton de Leeuw, Theo Loevendie, Roderik de Man, Takayuki Rai, Michael Smetanin, Gérard Grisey, Maurice Weddington, Iannis Xenakis, Isang Yun and many others. He gave the world premiere of In Freundschaft (bass clarinet version) and Solo (bass and contrabass clarinet version–adaption by Barry Anderson) by Karlheinz Stockhausen and was one of the soloists in Die Verwandlung by Paul Heinz Dittrich and in the operas Naima by Theo Loevendie, Prometeo by Luigi Nono, and A King, Riding by Klaas de Vries. During the 1999 Holland festival he was one of the instrumental soloists in Kopernikus by Claude Vivier. His composition Bouwstenen (Building Blocks) for bass clarinet and multiple tape delay system was chosen for the ISCM World Music Days in Denmark. Harry Sparnaay was musician in residence and gave masterclasses at several universities all over the world and was professor of bass clarinet and contemporary music at the Conservatory of Amsterdam for 35 years, where his unique bass clarinet program attracted students from all over the world, many of them prize winners of major competitions. Sparnaay founded the duo Fusion Moderne with pianist Polo de Haas, and also the Bass Clarinet Collective (9 bass clarinets, including 3 contrabass clarinets). Together with flautist Harrie Starreveld and pianist René Eckhardt he formed Het Trio in 1984. Over 180 pieces have been written for this group. With Annelie de Man (Harpsichord) he founded the Duo Double Action performing new compositions written for them for bass clarinet and harpsichord by composers such as Joe Cutler, Roderik de Man, Victor Varela, David Vayo, and Raymond Deane. With his wife Silvia Castillo (organ) he formed the Duo LEVENT and together they performed in Europe, Canada, Mexico, Australia and the United States, playing several new pieces for organ and bass clarinet, especially written for them by composers such as Dai Fujikura, Matthias Kadar, Roderik de Man, Toek Numan, Ignacio Baca Lobera, and Lucien Goethals. He played as soloist, with the trio, or in other combinations on more than 60 CDs and his CD with HET TRIO of music by Ton de Leeuw received an EDISON award. In Barcelona he formed the Trio PHONOS with Jean Pierre Dupuy piano and Peter Bacchus flute and with pianist Jean Pierre Dupuy the Duo Sparnaay/Dupuy. His television productions have been broadcast in the Netherlands, Belgium, Poland, and Yugoslavia. He has been a jury member at the International Gaudeamus Contest several times and has also been a member of the Dutch Section of the ISCM. As the conductor of the ensemble for New Music he conducted compositions by Arnold Schoenberg (Pierrot Lunaire and Serenade), Pierre Boulez, Elliott Carter, Olivier Messiaen, Theo Loevendie, Franco Donatoni, Ross Harris, Joe Cutler, Toshio Hosokawa, Mary Finsterer, and Iannis Xenakis, and during the International Gaudeamus Music Week he conducted the ensemble in pieces by the youngest generation. From September 2005 until September 2010 he was Professor for bass clarinet at the ESMUC in Barcelona.

Марапаттар

Бірінші жүлде Гаудемус байқауы (1972), Швециялық үнтаспа сыйлығы (1985), Болгария композиторлар одағының сыйлығы (1987), Австралияның «Тұңғыш дыбыстар» сыйлығы (1988), Эдисон сыйлығы (1995) және Ян ван Гилсе сыйлығы (1996). 2004 жылдың сәуір айында оған патшайым құрмет көрсетіп, Амстердам мэрі оны орденмен марапаттады және ол Нидерландының Арыстаны орденінің рыцары атанды.