Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жазбаларды басқарушы – ұйымда жазбаларды басқаруға жауапты маман. Бұл лауазым уақыт өте дамып, түрлі нысандарға ие болды, сондай-ақ кәсіби біліктілікке қажетті көптеген байланысты білім салаларын қамтиды. Жазбаларды басқарушылар кез келген ұйымда кездеседі, оның ішінде шаруашылық, мемлекеттік және коммерциялық емес секторларда. Әдетте, толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін жазбаларды басқарушылар ірі ұйымдарда болады.
A records manager is the professional responsible for records management in an organization. This role has evolved over time and takes many forms, with many related areas of knowledge required for professional competency. Records managers are found in all types of organizations, including business, government, and nonprofit sectors. Generally, dedicated (i. e., full time) records managers are found in larger organizations.
Тарих
Жазбаларды басқару, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ үкіметінде мұрағаттардың дамуынан туындады. Сол соғыс кезінде қағаз жазбалардың күрт өсуіне байланысты, деректерді сақтап, оларды қазіргі қолдану үшін қолжетімді ету үшін жақсы басқару жүйелері қажет болды. Жазбаларды басқару мамандары файл сақтаушылар мен мұрағатшылар арасындағы байланыс көпірі ретінде жұмыс істеді. Бұл мамандық 1950-ші жылдары корпоративтік салаға кеңінен таралды.
Records management evolved from the development of archives in the United States government following World War II. With the explosion of paper records during that war, better systems of management were needed to retain and make the records available for current use. Records managers became specialists that bridged the gap between file clerks and archivists. The profession expanded into the corporate world in the 1950s.
Мамандандыру
Жазбаларды басқарушылар дерлік барлық типтегі ұйымдарда кездеседі. Бұл лауазым файлдар кеңсесінің қызметкерінен бастап ұйымның бас ақпараттық офицеріне дейін ауысуы мүмкін. Жазбаларды басқарушылар операциялық міндеттерге, ақпаратты сақтау және пайдалану стратегияларын әзірлеуге немесе осы жұмыстардың элементтерін біріктіруге баса назар аударуы мүмкін. Денсаулық сақтау саласы жазбаларды басқаруға ерекше көзқарас танытады. Денсаулық туралы ақпаратты басқару науқастардың файлдарын сақтау ғана емес, сонымен қатар пациенттердің ауруларының диагнозын көрсететін кодтауды да қамтиды. Америка денсаулық сақтау ақпараттарын басқару қауымдастығы (AHIMA) осы саладағы кәсіби ұйым болып табылады. Фармацевтикалық өнеркәсіптегі жазбаларды басқарушылар зертханалық зерттеулер, клиникалық сынақтардың деректері және өндіріс ақпаратын сақтауға жауапты. Заң фирмаларындағы жазбаларды басқарушылар көбінесе қақтығыстарды басқарумен қатар клиенттердің істерін басқаруға жауапты болады. АҚШ-та ядролық электр станцияларындағы жазбаларды басқарушылар ядролық материалдарды қолдануға қатысты Ядролық реттеу комиссиясының ережелерін сақтау бойынша маманданған. NIRMA – олардың жергілікті кәсіби ұйымы.
Records managers are present in virtually every type of organization. The role can range from one of a file clerk to the chief information officer of an organization. Records managers may focus on operational responsibilities, design strategies and policies for maintaining and utilizing information, or combine elements of those jobs. The health care industry has a very specialized view of records management. Health information management involves not only maintaining patient files, but also coding the files to reflect the diagnoses of the conditions suffered by patients. The American Health Information Management Association (AHIMA) is the professional organization in this space. Records managers in the pharmaceutical industry are responsible for maintaining laboratory research, clinical trials data, and manufacturing information. Records managers in law firms often have responsibility for managing conflicts, as well as managing client matter files. In the United States, records managers in nuclear power plants specialize in compliance with the Nuclear Regulatory Commission rules regarding the handling of nuclear materials. NIRMA is their local professional organization.
Білім беру және сертификаттау
Жазбаларды басқарушылардың білімі әртүрлі салалар бойынша болуы мүмкін, бірақ жазбаларды басқару бойынша формальді білім беретін университеттердің саны аз. Жоғары білім беру бағдарламалары көбінесе кітапхана және мұрағаттану бағдарламаларының ішіндегі мамандықтар болып табылады. Жоғары білім берудегі Тарих бағдарламалары әдетте мұрағаттар және жазбаларды басқару бойынша курстар ұсынады. АҚШ-та жазбаларды басқару біліміне жақында қосылған жаңалық – Сан-Хосе мемлекеттік университетінің Ақпарат мектебі ұсынатын MARA – Мұрағаттар мен жазбаларды басқару магистрі бағдарламасы. Кәсіби және сауда ұйымдары үздіксіз білім беруге арналған конференциялар, семинарлар мен оқу курстарын ұсынады. Ұлттық мұрағаттар және жазбаларды басқару басқармасы сияқты мемлекеттік мұрағаттар мен жазбаларды басқару департаменттері мемлекеттік жазбаларды басқарушыларға қызығушылық тудыратын білім беру бағдарламаларын ұсынады. Сертификатталған жазба менеджерлері институты кәсіби сертификацияны, яғни Сертификатталған жазба менеджері куәлігін ұсынады. Басқа ұйымдар оқу курсын аяқтағандығын, семинарға қатысқандығын немесе пән бойынша емтихан тапқандығын растайтын сертификаттар ұсынуы мүмкін.
Records managers may have degrees in a wide variety of subjects in all disciplines, and few universities offer formal records management education. Graduate level programs are often specialties within Library Science and Archival Science programs. Graduate level Public History programs generally offer coursework in archives and records management. A recent addition to records management education in the United States is the MARA – the Master of Archives and Records Administration degree program — offered by the San Jose State University School of Information. Professional and trade organizations offer continuing education conferences, seminars, and workshops. Governmental archives and records management departments such as the National Archives and Records Administration offer educational programs of interest to government records managers. A professional certification, the Certified Records Manager credential is offered by the Institute of Certified Records Managers. Other organizations may offer certificates reflecting completion of a course of studies, attendance at a seminar, or passing a subject matter test.