Кіріспе

Аддисон әуежайы – Техас штатының Далас округіндегі, Аддисон қаласындағы мемлекеттік әуежай, Далас қаласының орталығынан солтүстікке қарай 9 миль (14 км) қашықтықта орналасқан. 1954 жылы ашылған бұл әуежай 1976 жылы Аддисон қаласының меншігіне өтті. 1999 жылы құрылысы аяқталған Аддисон әуежайының ақылы туннелі, шығыс-батыс бағытындағы автомобильдерге ұшу-қону жолағының астынан өтуге мүмкіндік береді.

Тарих

Аддисон қаласы 1904 жылы Далласқа дейінгі тармақ желісінің солтүстік жағында орналасқан Сент-Луис Оңтүстік-Батыс темір жолының депосын қоршап тұрған шағын, ресми құрылмаған қауымдастық ретінде пайда болды. 1953 жылдың 15 маусымында тұрғындар қала құруға дауыс берді, себебі олардың мақсаты жақын орналасқан Даллас, Кэрролтон және Фармерс-Бранч қалаларының қауымдастыққа қосылуына жол бермеу еді. 1950 жылдардың ортасына таман, жаңадан құрылған қалада бес жүзге жуық тұрғын болды, бірақ аз ғана қоғамдық жақсартулар жасалды және жергілікті су жүйесі болған жоқ. 1955 жылы қаланың негізін қалаушысы Сидни Смит Ноэллдің күйеу баласы Гай Деннис өзінің үлкен шаруашылығын депоның солтүстігіндегі У.Т. Овертонға, Далластан келген 28 жастағы кәсіпкерге сатты. 1956 жылдың қаңтарында Овертон бұл жерде Аддисон әуежайын салуды жариялады. Ол, бұл аймақтағы бизнес-авиацияға арналған алғашқы әуежай болады, бұл сол кезде жаңалық болды. Овертон мен оның серіктестері әуежай орнын таңдау себебін Азаматтық авиация басқармасының статистикасымен түсіндірді: Техас штатында Калифорниядан басқа ешбір штаттан көбірек ұшақ иелері тұрады, ал олардың ең көп шоғырланған тобы Даллас округінде мекендейді. Сонымен қатар, ұшақ иелерін тартуға мүмкіндік беретін ең жақсы тұрғын үйлер округтің солтүстік бөлігінде салынып жатты. Серіктестер 1956 жылдың 30 тамызында Addison Airport, Inc. (AAI) компаниясын тіркеді және темір жол желісі, Дули Роуд және негізгі ұшу-қону жолағымен қалыптасқан үшбұрышты аумақта өндірістік парк құрды. Қаладан соңғы мақұлдауды алғаннан кейін, әуежайдың ресми іргесі 1957 жылдың 16 наурызында салынды. Әуежайға терминал ғимараты кірді, ал оның негізгі асфальтталған ұшу-қону жолағы (15/33) Оңтүстік Далластағы жаңадан салынған Редбёрд әуежайының ең ұзын жолағынан 15,24 метр ұзын болды. AAI әуежайды басқару үшін кәсіби менеджерге мұқтаж болды. Овертонның серіктесі Джеймс Делоуч жақын маңдағы Парк-Ситис әуежайын басқарған Генри Стюарттың жұмысына жоғары баға берді және Стюартты сол әуежайдан кетіп, Аддисон әуежайын басқаруға тез арада көндірді. AAI жеке құдық олардың даму жоспарларын іске асыра алмайтынын түсінді, сондықтан қаладан муниципалды құдық бұрғылап, алғашқы қоғамдық су жүйесін салуды сұрады. Жоба 1957 жылдың сәуір айында сайлаушылармен мақұлданды және тамыз айында құрылыс басталды. Кейіннен құдыққа Далластан келген үлкен су магистралі қосылды. Әуежайдың салтанатты ашылуы 1957 жылдың 18 қазанында өтті.

Ғимараттар мен ұшақтар

Аддисон әуежайының ауданы белгілі; оның бір ұшып-қону жолағы 16/34 бетоннан жасалған. 2023 жылдың 30 қыркүйегінде аяқталған жылға қарай, ол 119 065 ұшақ операциясын жүзеге асырды, күніне орташа есеппен 326 рет: 68% - жалпы авиация, 32% - әуе таксисі, <1% - әуе компаниясы және <1% - әскери. Ол кезде әуежайда 576 ұшақ орналасқан: 326 бір моторлы, 86 көп моторлы, 157 реактивті және 7 тікұшақ. Қазіргі уақытта үш тұрақты оператор бар: Atlantic Aviation, Landmark Aviation және Million Air. Чартерлік қызметтер түрлі компаниялардан қолжетімді, Business Jet Solutions және Bombardier FlexJet үлкен операцияларды жүргізеді. Әуежай Ameristar Jet Charter, GTA Air және Martinaire компанияларының штаб-пәтері болып табылады, сонымен қатар AirNet Express, Flight Express және Flight Development компанияларының жоспарланған жүк рейстері бар. Бұл сонымен қатар оқу орталығы, Thrust Flight School, American Flyers, ATP Flight School, Stature Aviation, CTL Aero және PlaneSmart! мекемелерінде бастапқыдан жоғары деңгейге дейін ұшу оқыту қызметтері ұсынылады.

Апаттар мен оқиғалар

1986 жылдың 19 шілдесі: Cessna 421, тіркеу нөмірі N6VR ұшағының барлық төрт жолаушысы ұшақ оң жақ қозғалтқышының жұмысын тоқтатқаннан кейін аударылып, Аддисон әуежайынан ұшып шыққаннан кейін бірден бос алаңға құлап қайтыс болды. Апаттан кейінгі тергеу оң жақ қозғалтқышта ешқандай анық ақаулық белгілері жоқ екенін және оның басқару құралдары толық ұшу қуатын жеткізуге реттелмегенін көрсетті. Апаттың себебі дұрыс емес қозғалтқыш басқару операциясы болды; ұшқыш жақында Cessna 421 сатып алған, бірақ оны ұшуға формалды түрде оқытылмаған, ал оның екі қозғалтқышты ұшқыш тәжірибесінің көп бөлігі Cessna-дағыдан кері бағытта басқарылатын қозғалтқыштармен ұшақта болған. 1992 жылдың 20 маусымы: N3128M тіркеу нөміріндегі Piper J3C 65 Cub ұшағының пилоты қиындықтарды хабарлап, жаңа орнатылған қозғалтқышты сынау үшін ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай Аддисон әуежайына қайтуға тырысты. Ұшу-қону жолағына бұрылатын кезде ұшақ кенеттен биіктігін жоғалтып, аударылып, жақын маңдағы Beltway Drive көшесінің ортасына құлап, пилот пен жолаушысы қаза тапты. Апаттың себебі сол жақ лифт басқару түтігінің коррозияға байланысты жұлынуы болды. 2004 жылдың 1 қаңтары: Bellanca 17 30A Super Viking, тіркеу нөмірі N4104B ұшағының пилоты мен жолаушысы Аддисон әуежайынан Амариллоға бағытталған рейсінен кейін Техас штатының Даллас қаласына жақын орналасқан Престон Холлоу ауданындағы үйлерге шағылысып, қаза тапты. Апаттан кейін болған қарқынды өрт екі үйді және Bellanca ұшағының қалдықтарын жойды, бірақ бір үйдің егде жастағы тұрғыны өрттен шығарылғаннан кейін жарақатсыз қалды, ал оны құтқаруға көмектескен күтімші де зардап шекпеді. Апаттың себебі тығыз бұлтты IFR жағдайында кеңістіктік бағдарламаның жоғалтылуы болды; пилот аспаптар панелінің ішінара бұзылуы туралы хабарлаған, содан кейін радар деректері ол әуе қозғалысын басқарушылардың нұсқауымен оңға емес, солға бұрылып бара жатқанын көрсетті. 2011 жылдың 24 қазаны: N227TX тіркеу нөміріндегі Cirrus SR22 ұшағы ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай Аддисон әуежайына қайтуға тырысты. Бірнеше сәтсіз әрекеттен кейін ұшақ Хеброн орта мектебінің жанындағы теміржолға құлап, бір жолаушы қаза тапты, ал пилот пен екінші жолаушы ауыр жарақат алды. Апаттың себебі "пилоттың ұшу алдында ұшақты тиісті түрде тексермеуі, нәтижесінде отын таусылуынан қозғалтқыштың қуатының жоғалтылуы" болды. 2019 жылдың 30 маусымы: Beechcraft King Air 350i, тіркеу нөмірі N534FF ұшағы Флорида штатының Санкт-Петербург қаласына бағытталған рейсінен кейін әуежай аумағындағы ангарға құлап, борттағы сегіз жолаушы мен екі пилот қаза тапты. Апат кезінде ангар бос болған және жердегі ешкім зардап шекпеген. Ұшақ ұшып көтерілгенде сол қанатын түсіріп, бірден сол жаққа бұрылды. Федералды авиациялық басқарма (FAA) және Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес тергеу жүргізді. Тергеу нәтижесінде қозғалтқыштың істен шығуынан кейін пилот рульді дұрыс емес бағытта жылжытқандығы, нәтижесінде ұшақ аударылып құлағаны анықталды.

Автоматтық жарыстар

1989, 1990 және 1991 жылдары Аддисон әуежайы Trans Am Series, SCCA Formula Super Vee, SCCA Corvette Challenge және SCCA RaceTruck Challenge жарыстарынан тұратын Даллас Гран-присін қабылдады. Даллас Гран-приі бұрын Фэр Парктегі көше трассасында өткен, бірақ жақын жердегі тұрғындардың шағымдары ұйымдастырушыларды шуға төзімділігі төмен жай іздеуге итермеледі, соның салдарынан Аддисон әуежайы таңдалды, себебі айналасы көбінесе өнеркәсіптік аймақ болатын. 1989 жылғы шара 12-14 мамыр аралығында қоғамдық көшелер, руллинг жолдары және ұшу-қону жолағының оңтүстік жағынан өтетін уақытша трассада өтті. Жарыстар Аддисонның қонақүйлері мен мейрамханаларына пайда әкелді, бірақ трасса мен трибуналарды құру және бұзу әуежай жұмысына бірнеше апта бойы кедергі келтірді, нәтижесінде 1990 жылы әуежай бизнесі мен әуежай басқару компаниясы қала мен FAA-ға шағымдануға мәжбүр болды. 1991 жылғы шарадан кейін FAA, қала, жарыс ұйымдастырушылары, әуежай менеджерлері және арендаторлар 1992 жылғы шара әуежайда өткізілетін соңғы жыл болады деп келісті. Алайда, бұрынғы жарыстарда қаржылық шығынға ұшыраған жарыс ұйымдастырушылары қаржылық себептерді келтіре отырып 1992 жылғы жарысты жойғанда, бұл келісім күшін жойды.