Кіріспе

Британдық саяси тарихтың бір саласы – Социалистік жұмысшылар партиясының тарихы. Ол 1950 жылы Социалистік шолу тобының құрылуымен басталып, 1962 жылы Халықаралық социалистердің құрылуымен жалғасты, және 1977 жылы Социалистік жұмысшылар партиясының құрылуымен қазіргі күнге дейін үзіліссіз дамып келеді.

Шығу тегі

SWP-нің бастауы Революциялық Коммунистік партиядан (РКП) бастау алады, оған Тони Клифф Палестина аумағынан келгеннен кейін қосылды, онда ол осы аймақтың Төртінші Интернационалдың (ТІ) шағын бөлімінің орталық басшысы болды. Халықаралық беделін ескере отырып, Клифф РКП-ның басшылығына қосылды, бірақ сол кезде ағылшын тіліндегі шектеулі біліміне байланысты оның ықпалы шағын болды. Шындығында, оның ерекше ағылшын тілін қолдануы кейіннен Клифф пен оның жақтастары үшін қызық оқиғаға айналды. РКП-да Клифф Джок Хейстон мен Тед Грант айналасындағы партияның көпшілік бағытын қолдады. Сондықтан ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда РКП-ның ұстанымдарын қолдады, бұл шағын партияны Эрнест Мандель (сол кезде Гермен деп танылған) және Мишель Раптис (Пабло ретінде белгілі) басқаратын Төртінші Интернационалдың жаңа басшылығына қарсы қойды, олар Америка Социалистік Жұмысшылар партиясының қолдауына ие болды. Осы қызметте ол «Барлығы жылтыр алтын емес» деген мақаласын жазды, онда Төртінші Интернационалдың Халықаралық хатшылығының пікіріне қарамастан, ірі дағдарыс болмайды деген ойын талқылады. Клифф сондай-ақ Хастонды Иосип Броз Титоның Югославиясына деген ТІ-дің өсіп келе жатқан симпатиясына қарсы шығарды, бірақ сол кезде Хастонның рухы құлдырап, жақын арада революциялық саясаттан толығымен бас тартты. Дегенмен Клифф Кеңес Социалистік Республикалар Одағының бюрократиялық мемлекеттік капитализм қоғамы екендігі туралы идеяны дамыта бастады, бұл Хастонның осы бағыттағы бұрынғы аргументтерімен шақырылды. Кейіннен Клифф өзінің өмірбаяндық еңбегінде Хастонға деген қарызын мойындады. Бұл оқиғада бір ирония бар, себебі Клифф Франция арқылы өтіп бара жатқанда ФИ басшылығы Хастонға осы мәселе бойынша қарсылық көрсетуді тапсырған деген болжам бар, бірақ бұл туралы ешқандай дәлел жарияланбады. Одан да маңыздысы, сол кезде Хастонның құлдырауы және ФИ-дің РКП-ға деген жаушылығы партияны Еңбек партиясына қосылуға мәжбүр етті. Еңбек партиясына кіргеннен кейін, оның мүшелері Джерри Хилидің басшылығымен оның «Клуб» тобында жұмыс істеуге бағытталды. Бұл Хиллидің қатыгез режиміне наразылық білдірген көптеген бұрынғы РКП мүшелерінің саясаттан кетуіне әкелді, ал Хилли өз билігіне қарсы шыққандарға қарсы қуғын-сүргін науқанын бастады. Бұл салдарынан Клиффтің мемлекеттік капитализм ұстанымын қолдаған бірнеше серіктестер фракция ретінде әрекет ете бастады. Клифф өзі бұл жұмыстың ішінде қатыса алмады, өйткені ол Дублинге депортацияланды және 1952 жылға дейін тұрақты түрде қайтып оралмады. Корея соғысы кезінде «Клубта» жағдай шиеленісіп, Бирмингем сауда кеңесінде өткен дауыс беруде Клиффтың жақтастары, соның ішінде Перси Дауни бейтарап, үшінші лагерь ұстанымын қолдағаннан кейін, олар «Клубтан» жаппай шығарылды. Клифф өзі, FI-дің іс жүзінде жоқ Ирландия бөлімшесінің мүшесі болғандықтан, шығарыла алмады. Осы оқиғалардың соңғы нәтижесі – сол аттас журналдың айналасында құрылған «Социалистік шолу» тобының құрылуы болды.

Социалистік шолу тобы (1950-1962 жж.)

Социалистік шолу тобы (SRG) 1950 жылдың қыркүйек айының соңында Лондондағы Камден Таун қаласында өткен конференцияда құрылды. 33 мүшесі болды, оның 21-і сол күні қатысты. Тони Клиффтен басқа, көзге түсетін мүшелердің қатарында Билл Эйнсворт, Джефф Карлссон, Реймонд Чаллинор, Перси Дауни, Дункан Халлас, Питер Морган, Анил Мунсинг, Жан Тайт және Кен Тарбак болды. Бұл, мәні бойынша, барлық мүшелері бұрын RCP-нің жақтастары болған партияның бір бөлігі еді. SRG-ның аудиториясы да РКП-ның бұрынғы мүшелерінің арасында болды. Жаңа топ өзінің басты органы ретінде «Социалистік шолу» журналын қабылдады, ол 1950 жылдан 1962 жылға дейін жарық көрді. Олар троцкизммен саяси байланысын сақтай отырып, Леон Троцкий мен большевиктік ленинизм идеяларында тұрғанын айтты, бірақ сталиндік партиялар билік құрған мемлекеттерді талдаудағы айырмашылықтарды ескере отырып. Осы мақсатта олар өз ұстанымдарын қамтиған үш құжатты қабылдады: «Сталиндік Ресейдің сипаты» (Клиффтің «Ресейдегі мемлекеттік капитализмнің» бірінші басылымы), «Халықтық демократиялардың кластық сипаты» және «Марксизм және бюрократиялық коллективизм теориясы». Бірінші конференциясын аяқтағанда, топ Леон Троцкийдің жесірі Наталья Седова Троцкийге сәлем жолдады, ол олар сияқты мемлекеттік капитализмді жақтады. Халықаралық байланыстар тұрғысынан, жаңа топ 1953 жылы жарылған Төртінші Интернационалдан шыққан түрлі диссиденттік ағымдармен байланысқа түсті, олардың арасында АҚШ-тағы Рая Дунаевская, Франциядағы Шолье, Италиядағы Мангано және Германиядағы Юнгклас болды. Аталған тұлғалар мен олардың бағыттары Төртінші Интернационалдың оң және сол қанатынан келді, сондықтан бұл байланыстардан ештеңе шықпады. Одан да маңыздысы, АҚШ-тағы Халықаралық Социалистік Лигамен бейресми байланыс орнатылды және осы топтың «Жаңа Интернационал» журналы 1958 жылы жабылатынға дейін SRG тарапынан таратылды. Сонымен қатар, «Социалистік шолу» оның беттерінен материалдарды қайта басып шығарды, мысалы, қытай және украин революционерлерінен, ал Клифф өз кезегінде «Жаңа Интернационалға» үлес қосты. «Социалистік шолудың» алғашқы нөмірлері SRG-нің алғашқы жылдарындағы мақсаттарын көрсетеді, олар бұрынғы RCP мүшелерін және Еңбек партиясынан жалдауға тырысты. Журналдың көп бөлігі сталинизм және жалпы әлемдік саясатқа арналған. Мысалы, Gerry Healy клубының ықпалымен құрылған солшыл Еңбек партиясы мүшелерінің тобы «Социалистік бірлестікке» балама саясат ұсынуға тырысты. Бұл SRG-нің алғашқы бағдарламалық мәлімдемесі ретінде қарастырылуы мүмкін, өйткені ол барлық мәселелерді қамтиды және сталинизмге қатысты ұстанымынан басқа, троцкизмге тән өтпелі саясат тұжырымына негізделген. Сонымен қатар, Бирмингемдегі Еңбек партиясындағы жұмыс SRG мүшелерінің Еңбек партиясынан қуылғандығына әкелді. SRG-де де ішкі даулар болды, олардың біріншісі Эллис Хиллманның қуылғандығы, ол кейіннен Лондон кеңесшісі болды. Ол сталиндік партиялардың мемлекеттік капитализмнің бастамалық формасы екенін айтты. Бұл ретте ол Джонсон Форрест үрдісі, К. Л. Р. Джеймс және Рая Дунаевскаяның ұстанымдарын қайталап, Клиффтің мемлекеттік капитализмді талдауын тікелей сынға алды. Ол сондай-ақ, SRG мен Тед Гранттың бұрынғы RCP мүшелері тобының «органикалық бірлігі» деп атаған нәрсесі үшін керемет эклектикалық түрде пікір білдірді. Сталиндік партияларға қатысты оған Дункан Халлас жауап берді, оның мақаласы кейіннен «Халықаралық социалистердің шығу тегі» жинағында жарияланды. Нәтижесінде ол қуылды және топтың саясаты троцкистік бағыт ретінде расталды, ол тек сталинизмді талдаудан ғана ерекшеленеді. SRG троцкизмге адалдығын жариялағанмен, РКП-дағы бастапқы көзқарастарынан «ортодоксальды» троцкизмнен алшақтады. Осы оқиғаға дейін, бірақ оған дайындық жасай отырып, топ 1952 жылдан 1954 жылға дейін жетекші тұлғалардың алмасуына тап болды. Ең маңыздысы, Тони Клиффке Дублиндегі жер аударылуынан кейін Лондонға оралуға рұқсат берілді және ол алғаш рет басқалар арқылы немесе отбасына сапар кезінде емес, топтың белсенді көшбасшысы ретінде жұмыс істей алды. Клиффтің топқа деген маңыздылығын осы жылдары артық бағалау мүмкін емес, өйткені оның әйелі Чэни Розенберг те белсенді мүше болды және 1952 жылдың қыркүйегінде Клиффтің қайын інісі Майкл Кидрон Израильден Ұлыбританияға келді. Кейін Кидрон Сеймур Папертті жұмысқа алды, ол кейін компьютерлер саласындағы маңызды ізашарға айналды және SRG-де маңызды рөл атқарды. Осы уақытта Стэн Ньюенс, кейіннен лейборист депутаты, және Бернард Дикс, кейіннен Ұлттық мемлекеттік қызметкерлер одағында (NUPE) белгілі болды, қосылды. Маңыздысы, топтың жаңа мүшелермен жаңаруымен бірге, Билл Эйнсворт, Кен Тарбак, кейіннен бірнеше солшыл топтардан өтіп, Дункан Халлас кетті, ал Анил Мунсинг және оның әйелі Жанна Хобан Цейлонға кетті, онда бұрынғысы Министр болды. Дункан Халлас ғана 14 жылдан кейін оралып, сол кезде Халықаралық социалистер болған топта қайтадан жетекші рөл атқарды.

Халықаралық социалистер (1962-1977)

1962 жылы Социалистік шолу тобы Халықаралық социалистер (ХС) болып қайта құрылып, жаңа журналы Халықаралық социализмнің атын алды. Журнал 1958 жылы қысқа мерзімге циклостильді журнал түрінде шықты, ал 1959 жылы Роза Люксембург туралы Клиффтың мақаласы жарияланған екінші саны шықты, бірақ 1960 жылы тұрақты түрде жариялана бастады. Топ 1961 жылы «Өнеркәсіп жұмысшысы» газетін шығара бастады, ол 1962 жылы «Еңбек жұмысшысы» деп аталды. Бұл газет 1968 жылы Роджер Процтің бас редакторы болған «Социалистік жұмысшы» газетімен алмастырылды. Дегенмен, 1960 жылдардың көп бөлігінде топтың ең маңызды басылымы «Жас гвардия» болды. «Жас социалистер» ұйымында жұмыс істей отырып, ХС 1960 жылдан бастап «Тұтқын» атты жастар журналын шығарды, себебі «Жас социалистер» және осыған ұқсас жастарға бағытталған «Ядролық қаруды жою науқаны» ХС-ке жаңа мүшелердің ең ірі көзі болды. Алайда, «Жас социалистер» ұйымының өте фракцияланған атмосферасында «Тұтқын» журналы көп ұзамай жойылып, ХС Тед Гранттың жақтастарымен «Ралли» газеті төңірегінде одақ құрды. Екі бағыт бірлесіп «Жас гвардияны» құрды, бұл «Транспорттық үйге» және Джерри Хилидің жақтастарының «Солға бұрылыс» тобына қарсы күресі болды. «Жас гвардия» журналының редакциялық мазмұны мен көптеген авторлары ХС-тің жақтастары болды, ал Гранттың жақтастары кішігірім рөл атқарды. Хиллидің «Социалистік Еңбек лигасы» ұйымының жақтастары «Еңбек партиясының жас социалистері» ұйымынан кеткеннен кейін ХС қысқа мерзімге осы ұйымның басшылығын иеленді. Бірақ сол кезде жастар қозғалысының күші әлсіреп, «Жас гвардия» 1965 жылы басылымды тоқтатты, оның орнын 1967 жылға дейін жарық көрген «Тұтқын» журналының жаңа саны алмастырды. Осы кезде ХС Еңбек партиясы ішіндегі ентристік жұмыстан алыстады, өйткені өнеркәсіптік күрес күшейді. 1968 жылы ХС революциялық біртүтастыққа шақыру жасады, бұл шақыру коммунистік партияға жақын өнеркәсіптік белсенділерге бағытталған, сонымен қатар жаңадан құрылған Халықаралық марксистік топқа (ХМТ) және либертариандық «Солидарлық» тобына да бағытталды. Нәтижесінде тек «Жұмысшылар күресі» тобы ғана жағымды жауап берді және олар ХС-ке мүше болғаннан кейін өздерін Троцкишіл бағыт (ТБ) фракциясы ретінде құрды. ТБ ХС-тің Ирландия және Еуропалық Одақ сияқты саяси мәселелерде, сондай-ақ ішкі демократия мәселесінде басшылығына қарсылық көрсетуге тырысқаннан кейін ХС-тен шығарылды. Конференцияда, басшылық «дефузия» деп атаған оқиғада, делегаттардың 40% қарсы дауыс берді. ХС-ке кірген кездегіден әлдеқайда үлкен болған ТБ өзін «Жұмысшылар күресі» ретінде қайта құрды және бүгінгі күні Жұмысшылар бостандығы үшін одақ ретінде бар. Мұндай ішкі дауларға қарамастан, ХС 1970 жылдардың басында өсіп, өнеркәсіпте бекініп, кәсіподақтарда бірнеше қатарлы топтар құрды. Алайда ТБ-ның кетуімен ішкі пікірталастар тоқтаған жоқ және 1973 жылы оң оппозицияның мүшелері сияқты кіші топтарды бірнеше рет шығарып тастады, олардың бір бөлігі Революциялық коммунистік топқа айналды. 1974 жылы солшыл фракция, оның жетекшілерінің бірі Дейв Стокинг, де шығарылды және «Жұмысшылар күші» құрылды. Олар ХС-тің топ талаптарының негізін құрайтын және мүшелерге басшылықты жауапқа тартуға мүмкіндік беретін, осы құжаттағы нақты ұстанымдарға дауыс беру арқылы «кері бұрылыстарды» болдырмайтын өтпелі бағдарлама жазуы керек деп мәлімдеді. Олар сонымен қатар, SWP Ирландия Республикалық Армиясына (IRA) шартты емес, бірақ маңызды қолдау көрсетуді тоқтатқаннан кейін Ирландия мәселесінде оппортунистке айналды деп мәлімдеді, өйткені IRA стратегиясы өзгерді және қоғамдық пікірді оған қарсы қойды. Солтүстік фракция шартты емес, бірақ маңызды қолдау әлі де қажет деп мәлімдеді. 1960 жылдары ресми емес ереуілдің көтерілуі Халықаралық социалистерді кәсіподақтардың бюрократиялық басшыларына қарсы күресу үшін кәсіподақтардың ішіндегі қатарлы қозғалысты құруға баса назар аударуға мәжбүр етті. Бұл «The Collier (Mining), Redder Tape (Civil Service), Rank and File Teacher» және т.б. сияқты қатарлы және қатардағы қағаздардың дамуына әкелді. Бұл топтар 1974 жылы жұмысшылар қозғалысына ХС ықпалының ең жоғары сатысында Ұлттық қатарлы және қатардағы ұйымдастырушы комитет құрамына кішігірім уақытқа біріктірілді. Бұл жұмыстың тағы бір аспектісі - ХС-тің бірқатар тарихшылары өздерін жұмысшы қозғалысындағы қатардағы қозғалыстардың өткенін қайта ашуға арнады. Джим Хиггинстің осы тақырыптағы мақалалары топтың «Халықаралық социализм» журналында жарияланды. Басқа да осыған байланысты еңбектер кітап немесе памфлет түрінде жарық көрді, оның ішінде 1920 жылдардағы Коммунистік партиямен байланысты Азаматтық қозғалыс және сол кезеңдегі CPGB-ның өнеркәсіптік саясаты туралы кітаптар бар. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде де жұмыс істелді, Реймонд Чаллинордың «Британдық большевизмінің бастауы» атты Социалистік Еңбек партиясы туралы кітабы жарық көрді. 1970 жылдардың ортасында Клифф ескі жұмысшы басшыларының, соның ішінде цех комитеттерінің реформаторлыққа ұшырағанын және сондықтан ХС сынап көрмеген жас жұмысшыларға бұрылуы керек деп мәлімдеді. Көптеген адамдар Клиффтің партияға оларды одан да сенімсіз, оның ерекше ойларына оңай сене алатындай етіп бұруға тырысқанын айтты. Бұл «Социалистік жұмысшыны» насихаттауға жасалған әрекеттің бір себебі болды. Бұл бұрылыс бірнеше айдан кейін бірауыздан қабылданбады, бірақ сол кезде Джим Хиггинс Ұлттық хатшы қызметінен алынды, ал Роджер Проц «Социалистік жұмысшы» газетінің бас редакторы қызметінен осы өзгерістерге қарсы болғаны үшін алынды. Дункан Халлас бастамасымен олар Халықаралық социалистік оппозиция құрды. Нәтижесінде, басшылық «дефузия» деп атаған, 1975 жылы басшылықтың көп бөлігі, әсіресе Джим Хиггинс, Роджер Проц және Джон Палмер, шығарылды немесе олармен ынтымақтастықта кетіп, «Жұмысшылар лигасы» құрды. ХС-тің 150-ге жуық мүшесі, олардың кейбіреулері шығарылғаннан кейін «Жұмысшылар лигасына» қосылған, бірақ жүзден астам адам фракциялық күрес салдарынан кеткені болжануда. Фракциялық дау 1976 жыл бойы ХС-тің көп энергиясын жұмсады, бірақ бәрібір көп жұмыс атқарылды, әсіресе Оңға жұмыс істеу науқанының Оңға жұмыс істеу комитетімен іске қосылуы, бұл сол кездегі жаппай жұмыссыздық мәселесін шешуге бағытталған. Жаппай жұмыссыздық мәселесін шебуге жасалған бұл әрекет Ливерпульден Англия арқылы Лондонға дейін «Жароу сияқты» Оңға жұмыс істеу науқанына айналды, онда оны осыдан кейін таратылған, жаман атқа ие «Арнайы патрульдік топтың» зорлық шабуылдары тоқтатты. Тағы бір маңызды өзгеріс ХС-тің өз туымен алғаш рет сайлауға қатысуы болды. Бұрынғы күндерде кейбір мүшелер Еңбек партиясынан Парламенттік үміткерлер ретінде қабылдануға жақын болды және кем дегенде екі мүше кеңесші ретінде қызмет етті, бірақ алғашқы нәтижелер көңіл көтеріп болғанымен, нашар нәтижелерге байланысты тактика кейінірек тасталды. ХС-тің 1977 жылы Социалистік жұмысшылар партиясы деп аталған, алдағы жалпы сайлауда кем дегенде 50 кандидатты тіркеуді жоспарлаған. Бұл амбициялық мақсат енді тасталды.

Социалистік жұмысшылар партиясы (1977 жылдан бастап)

1977 жылдың басында Социалистік жұмысшылар партиясы еңбекші табының күресінің күшеуін күтіп, сол кездегі лейборист үкіметіне қарсы күреске дайындалып, IS атауын өзгертіп қайта құрылды. Бұл қадамды ұзақ жылдар бойы құрметпен қаралатын мүшесі Питер Седжвик бірден қабылдамады және наразылық білдіріп, партиядан кетіп қалды. Күрес күшерейтінін күткен, бірақ өндірістік наразылық тоқтап қалған жаңа SWP Ұлттық қатардағы мүшелерді ұйымдастыру комитетінің басшылығымен жұмыссыздық деңгейінің өсуіне қарсы Жұмыс құқығы үшін науқанды бастады. RTWC ірі масштабты шерулер ұйымдастырды, біріншісі 1976 жылдан 1981 жылға дейін кәсіподақтардың жылдық конференциясына, кейін консерваторлар партиясының конференциясына наразылық білдірді. Алайда, жергілікті жерлерде RTWC жергілікті SWP филиалдарының алдындағы ұйым ретінде ғана жұмыс істеді. Осы аралықта Ұлттық қатардағы мүшелерді ұйымдастыру комитеті таратылды. Осы жылдар ішінде филиалдардағы жиналыстарда және тұрақты шығатын Ішкі бюллетень беттерінде көптеген мәселелер бойынша қызу пікірсайыстар өтті. Мысалы, осы кезеңде капиталистік қоғамда әйелдердің қанау мәселесіне және феминизмге оң көзқараспен қарауға болатынына қатысты пікірталас туды. Бұл пікірталас топтың "Әйелдер дауысы" басылымының қандай рөл атқаруы керек екеніне қатысты болды. Соңында феминизм идеология ретінде әйелдерді таптық қоғамның және әлеуметтік топтың қысымынан азат ете алмайды деген қорытындыға келді. Алайда, бұл позицияға қол жеткізілген кезде көпшілік пікірге қарсы болғандар партиядан кетіп, журнал іздеген аудиториясы болмағандықтан жабылды. "Әйелдер дауысының" болашағы туралы пікірталасқа қоса, SWP-нің қара және азиялықтарға қатысты жұмысы мен көзқарасы да талқыланды. 1960 жылдардың басында IS кез келген иммиграциялық шектеулерге қарсы екенін мәлімдеді, бұл жұмыста Пол Фут маңызды рөл атқарды. Найджел Харрис азиялық жұмысшыларға қол жеткізуге тағы бір әрекет жасады, бірақ ол тез арада сәулесі солды. 1970 жылдардың соңында пайда болған "Жалпы қара жұмысшылардың өзін-өзі қорғау газеті" жаңадан құрылған газеттің SWP-дегі рөлі туралы айтарлықтай пікірталас тудырды. Энтони Богуз бас редакторлық еткен газет бірнеше жыл бойы шығып тұрды, бірақ көпшіліктің қолдауын таба алмағандықтан және SWP-нің қолдауынан айырылғандықтан, газет тоқтатылды. SWP қатарындағы ішкі пікірталас нәтижесінде қара нәсілділерге арналған кез келген газеттің тікелей SWP бақылауында болуы керек деген шешімге келді. Бұл Богус сияқты, Ямайкаға оралып лекция оқыған адамдардың көзқарастарымен қақтығысты. Олар Flame-ді SWP-ге тек еркін байланысты автономды топ ретінде қарастырды. Сол жылдары Шотландия мен Уэльске билікті беру мәселесі бойынша да пікірталас болды. Нәтижесінде партия басшылығы ақыр соңында децентрализацияға толыққанды қарсылығын өзгертті. Пікірталастың бір кезеңінде республикалық фракция құрылды, оған мүшелердің көп бөлігі қолдау көрсетті, бірақ партияның позициясы өзгергеннен кейін көптеген жақтастарының наразылығы басылды. Алайда, Стив Фриман мен Аллан Армстронг сияқты бірнеше адам SWP-ны сынап, 1980/81 жылдары партиядан кетіп қалды. Сол кезде топтың өндірістік ұйымдастырушысы және ұзақ жылдар бойы жетекші мүшесі болған Стив Джеффрис та көңілі қалғандықтан партиядан кетті. Оның кетіп қалуының себебі, негізінен, қалған қатардағы топтардың таратылуына байланысты болды. Көп жағдайда 1976-1981 жылдар аралығын IS-тен SWP-ға өту кезеңі деп қарастыруға болады. Бұл кезеңде қатардағы мүшелерді ұйымдастыру стратегиясы іс жүзінде, егер теориялық тұрғыдан болмаса, тоқтатылды, сонымен қатар партияның жетекші тұлғаларында да үлкен өзгерістер болды. Осы өтудің соңында ISO-мен байланысты тұлғалар ғана емес, сонымен қатар Стивен Маркс, Ричард Купер, Мартин Шоу және Питер Седжвик сияқты зиялылар, Стив Джеффрис, Артур Аффлек және Билл Мешдж сияқты өндірістік ұйымдастырушылар да партиядан кетті. Сонымен қатар, көгілдір жағалы өнеркәсіптегі барлық жеңістер еңбек еткендердің көпшілігі партиядан шығарылды немесе кетіп қалды. Бұл британ капитализмінің ауқымды қайта құрылымынан бұрын болды.

Антинацистік лига

1970 жылдары ИС сол кездегі шағын фашистік топтарға қарсы бірқатар бастамаларға қатысты, бірақ 1974 жылы бұл топтар Ұлттық фронтқа (ҰФ) бірігіп, сайлауларда маңызды дауыстар жинады. Британдық қозғалыс та алаңдаушылық тудырды. Алайда, 1977 жылы ҰФ Льюишем арқылы шеру өткізуге тырысқанда, жергілікті халықтың күшті қарсылығы физикалық қақтығыстарға әкеп соқты. Осыдан кейін ИС, енді СВП болып трансформацияланған, ұлттық деңгейде белсенділік танытты. Нәтижесінде Антинацистік лига (АНЛ) құрылды, ол біріккен фронт ретінде жоспарланды, оған жұмысшылар қозғалысының құрамындағы, СВП-дан оң жақтағы күштер қатысатын болды. АНЛ көптеген күштердің қолдауын алды, оның ішінде ұзақ жылдар бойы Лейбористік солшылдардың тірегі болған Эрни Робертс депутаты, апартеидке қарсы күрескен белгілі белсенді Питер Хейн, Нил Киннок депутаты және жұмысшылар қозғалысындағы көптеген топтар мен ұйымдар. АНЛ-ді қолдаған ең маңызды ұйымдардың бірі сол кездегі Үнді жұмысшыларының қауымдастығы болды. Келесі бірнеше жылда АНЛ ҰФ пен БМ-ға қарсы көптеген демонстрациялар ұйымдастырды. АНЛ-дің саясаты – ашық оңшыл топтарды «Платформа бермеу» қағидасымен физикалық қарсыласу арқылы тоқтату, яғни оларға кез келген қоғамдық трибунаны бермеу болды. Алайда, бұл саясат БАҚ-тың наразылығын тудырды және 1979 жылғы наурызда АНЛ қаржылық «бұрмашылықтар» (яғни қаражаттың СВП-ға аударылуы) туралы айыптауларға байланысты үлкен соққыға ұшырады. АНЛ-дің қазынашысы, Еңбек партиясының мүшесі Эрни Робертс бұл айыптауларды жоққа шығарды. Бірақ, АНЛ-дің кейбір танымал мүшелері, мысалы, «Ноттингем Форест» командасының бас жаттықтырышы Брайан Клоу, осы уақытта қолдауын кері алды. «Расизмге қарсы рок» концерттерінің сәттілігіне қарамастан (АНЛ-мен байланысты науқан), Sex Pistols/PiL сияқты кейбір панк-рок топтары, NF-тің басынан бастап ашық қарсыластары болған, олар осы ұйымды СВП-нің жасырын беті деп есептеп, одан қатынастың барлық түрлерін жоққа шығарды. (Дегенмен, The Clash 1978 жылғы карнавалдың басты жұлдызы болды). Тони Клифф 1979 жылғы наурыздағы дағдарыс кезінде «Гардиан» газетіне: «АНЛ-дің жетекшісі – СВП, және бізге ол мүлдем маңызды емес» деді. 1981 жылы АНЛ енді қажет емес деп саналғандықтан ресми түрде таратылды. АНЛ-ге қатысқан кейбір адамдар бұл шешіммен келіспеді және Солтүстік Ирландиядағы республикалық қозғалыстың, Provisional Sinn Féin-ге жақын жауынгерлік бөлімдеріне қолдау көрсеткісі келді. Олар шығарылып, «Қызыл әрекет» ұйымын құрды.

1980 жылдар

1981 жылы бірқатар ішкі талқылардан кейін SWP-де ортақ түсінік қалыптасты. Бұл кезең сыныптық күрестің төмендеуімен сипатталатындықтан, SWP өзінің күшін негізгі үгіт-насихат жұмысына және мүшелерінің білімін арттыруға шоғырландыруы керек еді. Бұл түсінік онжылдықтың басындағы кезеңде, жалпы құлдырау болғанымен, Лейборист партиясының сол қанаты мен ядролық қаруды жою науқанының жандануына байланысты саяси көтеріліс те болды деген тұжырыммен теңгерілді. Алайда, бұл түсінік, онжылдықтың ортасындағы Кеншілер ереуілі сияқты күрес туғанда, топтың өзін оқшаулауына әкелуі мүмкін еді. Осы кезде Ұлыбританияның ірі қалаларында Кеншілерді қолдау топтары құрылды, бірақ SWP ереуілдің алғашқы айларында оларға қосылмады, себебі олардың жаппай пикеттер мен ынтымақтылық ереуілдері сияқты тиімді ынтымақтылық шараларын ұйымдастыруға қабілетсіз екендігіне сенді. SWP-нің пікірінше, осы шаралар ғана Кеншілер ереуілінің жеңіске жетуіне мүмкіндік берер еді. Кейін бұл позиция өзгертілді. SWP Кеншілер ереуіліне жұмысшылардың басқа топтарының ынтымақтылығын қамтамасыз ету ғана жеңіске жеткізе алатынын, 1970 жылдардағы көптеген ірі дауларда болғандай, жалғастырып айтса да, оның мүшелері ынтымақтылық шараларысыз сәтсіздікке ұшырауы мүмкін деп саналған даудың айналасында белсенділік танытты. Ереуілдің соңында пайда болған шабуыл жасаушылар тобы, ең белсенді жас кеншілердің үмітсіздігі мен оқшаулануының көрінісі ретінде қарастырылды және оларға қатысты қатаң наразылық білдірілді. Осыдан кейін SWP басшылығы Лейборист партиясынан "Милитант" үрдісінің жақтастарын шығарғаннан кейін ортақ ұйым құру мақсатымен "Милитант" тобына қадам жасады. Алайда, SWP-нің ұсынысына жауап келмеді және "Милитант" үрдісі, кейіннен "Милитант лейборист" 1990 жылдары "Социалистік жұмысшы" журналында жарияланған бірнеше ашық хаттардың нысаны болды, бірақ бұл әрекеттер нәтижесіз аяқталды.

21 ғасыр

Содан бері SWP Халықаралық Социалистік Тенденция құрамына кіретін әртүрлі елдердегі ұйымдармен бірікті және фашизмге қарсы күрес үшін біріккен Антинацистік Лиганы (кейіннен «Фашизмге қарсы бірігу» болып өзгерді) қайта жандандыру, сондай-ақ «Жаһандануға қарсы тұру» сияқты көптеген ұйымдарға қатысты. Олар Ауғанстанға, содан кейін Иракқа жасалған шабуылға қарсы құрылған соғысқа қарсы одақ – «Соғысты тоқтату коалициясын» құруда маңызды рөл атқарды. Олар бұл соғысқа қарсы қозғалысты 21-ғасырдың басындағы британ саясатының маңызды радикалды күші деп есептейді және оның антикапиталистік қозғалыстың жалғасы екеніне сендіреді. 2001 жылы Халықаралық Тенденция саяси айырмашылықтарға қарамастан, АҚШ бөлімшесі – Халықаралық Социалистік Ұйымды партиядан шығарды. 1999 жылы SWP Социалистік Альянсқа қосылды, бірақ кейіннен соғысқа қарсы қозғалыстың радикализміне қатыса алмағанын және 2004 жылы оның тарауына себепкер болғанын мәлімдеді. Олар өз күштерін жаңа жобаға – RESPECT Біртұтас коалициясына жұмылдырды, оның соғысқа қарсы қозғалыстан пайда болғаны оған ірі қозғалысқа айналуға және сектанттыққа тоқет қоюға мүмкіндік береді деп сенді. Шотландияда SWP мүшелері 2001 жылы Шотландия Социалистік партиясына ресми танылған «Социалистік жұмысшы платформасы» ретінде қосылды. Алайда, SSP-ге мүшелік SWP-нің ықпалын күшейтпеген сияқты және топқа қосылғаннан кейін оның қатары азайды деген мәлімдемелер пайда болды. Бұл мәлімдемені 2004 жылы SWP-нің бұрынғы мүшесі Грегор Галл топтың бағытын өзгерту мақсатымен жазған мақаласында келтірді. Галлдың көрсеткіштері күмәнді болды және оның ұсынысы SWP-нің шотландиялық платформасынан бірде-бір дауыс алмады. Галл содан бері SWP-ден шығып, қазір SSP басшылығының жақтаушысы ретінде қарастырылады. 2006 жылы Шотландиядағы SWP мүшелері Шотландия Социалистік партиясынан шығып, жаңа ұйым – «Солидарлық (Шотландия)» партиясына қосылды. SWP үшін тағы бір маңызды өзгеріс – 2004 жылы баспахананы сату болды, себебі кәсіпорын топтың өзінің баспа қажеттіліктерін толықтыру үшін жеткілікті коммерциялық тапсырыстарды ала алмады; ол «Private Eye», «Morning Star» және басқа да басылымдарды басып шығарды. 1970 жылдардың басында салынған баспахана алғаш рет 1968 жылы «Социалистік жұмысшы» газеті жарық көрген кезде құрылған болатын. SWP басылымдары енді коммерциялық баспаханаларда басылады, нәтижесінде олардың сыртқы түрі жақсарды. Алайда, баспахана SWP-нің өзінің басылымдарын субсидиялауға көмектескенін ескеру қажет, және баспахананы сату топтың қаржылық қиындықтарының салдары болды деген пікірлер бар. 1990 жылдардың соңында партия мүшелерінің саны шамамен 5000 болса, 4000-ы ай сайын жарна төлеген. 2004 жылғы партия конференциясы мүшелік саны 7585 адамды құрайтынын хабарлады, бірақ басқа социалистік топтар қазір оның шамамен 3000-ға жуық екенін есептейді. Партия ішінде соғысқа қарсы қозғалыстың радикализмінен өсудің себептерін талқылау жүріп жатыр, кейбіреулері сол және оң қанатты көзқарастардың болмауына, енді біреулері өндірістік күрестің әлсіздігіне, ал тағы біреулері «көтерілісшілерге» көрсетілген шартсыз, бірақ сынды қолдаудың оларды оқшаулатуына байланысты деп санайды. SWP басшылығы ішінде партияның «Соғысты тоқтату коалициясы» сияқты кең фронттарға қатысуының болашағы туралы келіспеушіліктер туды. Нәтижесінде, партияның басқару органы – Орталық Комитет 2009 жылы Джон Ристі Рис пен Линдси Германның қарсылығына қарамастан, осы органнан шығаруды ұсынды. Бұл ұсыныс партия конференциясында мақұлданды.

201314 жылы зорлау туралы айыптаулар бойынша ішкі дағдарыс

2013 жылдың қаңтар айында партия конференциясында даулар комитетінің құжаты талқыланды. Құжатта 19 жастағы әйел мүше бұрынғы Ұлттық хатшы Мартин Смиткқа, "Делта жолдас" деп белгілі, жыныстық шабуыл және зорлау жасады деген шағымдары келтірілген. Смиттің мінез-құлқына қатысты айыптаулар бұл топ ішінде бірнеше жыл бойы проблема болып келді, алғашқы шағым 2010 жылы түсті. Дельтаға қатысты айыптаулар бойынша полиция ешқашан сұрақ қойған емес. Алекс Каллиникостың 2014 жылдың маусымындағы мәлімдемесіне сәйкес, шағымдарды дұрыс қарастырмағандықтарына байланысты алаңдаған SWP-нің шамамен 700 мүшесі партиядан кетіп қалды.