Кіріспе

Ахеменид Персия империясының сатрапиясы – Дрангиана немесе Зарангиана (Δραγγιανή, Drangianē; сонымен қатар көне батыс иран тілінде 𐏀𐎼𐎣, Zraka немесе Zranka деп куәландырылған) – Ахеменид империясының тарихи аймағы және әкімшілік бөлігі. Бұл аймақ Хамун көлі маңындағы жерлерді, Иран-Ауған шекарасындағы Систан алқабындағы ішкі ағысты ылғалды жерлерді, сондай-ақ қазіргі Ауғанстанның оңтүстік-батыс аймағындағы Гельманд өзенінің бас су алабын қамтиды.

Тарих

Ежелгі уақытта Дрангианада ежелгі гректер сарангиандар немесе дрангиандар деп атаған ирандық тайпалар қоныстанған. Дрангиана басқа бір ирандық халық, мидиялықтар тарапынан, ал кейінірек, әрине, Кир Ұлының (б.з.д. 559-530 жж.) кеңейіп жатқан парсы Ахеменид империясы бағындырылған болуы мүмкін. Геродоттың мәлімдемесіне сәйкес, Дарий I (б.з.д. 522-486 жж.) тұсында дрангиандар утиандар, таманаиандар, микийлер және Парсы шығанағына жер аударылғандармен бірге бір аймаққа біріктірілді. Дрангиананың астанасы Зарин немесе Зранка (облыс сияқты) деп аталды, және Ирандағы Заболдың оңтүстік-шығысында орналасқан Дахан-е Голаманның кең ауқымды Ахеменидтік ескерткішімен сәйкес келуі мүмкін. Тағы бір маңызды орталық – Профтазия қаласы, қазіргі Ауғанстандағы Фарах қаласында орналасқан болуы мүмкін. Кейде Дрангиана көршілес Арахосиямен бірге бір сатраптың басқаруында болды. Б.з.д. 330-329 жылдары аймақ Ұлы Александр тарапынан басып алынды. Дрангиана Александр мен оның ізбасарларының кезінде әкімшілік аймақ ретінде сақталды. Б.з.д. 323 жылы Александр қайтыс болғаннан кейін, оны Солойлық Стасанор басқарды, ал б.з.д. 321 жылы тағы бір кипрлік, Стасандрге берілді. Б.з.д. 4 ғасырдың соңында Дрангиана Селевкид империясының құрамына кірді, бірақ б.з.д. 206-205 жылдары Антиох III (б.з.д. 222-187 жж.) Селевкидтер үшін Дрангиананы қайтарып алған сияқты. Селевкид билігінің әлсіреуі кезінде Дрангиананың тарихы белгісіз, бірақ б.з.д. 2 ғасырының ортасында аймақ Арсакидтердің Парсы империясы тарапынан басып алынды.