Кіріспе
Америкалық суретші
Техчин (Сэм) Хси (謝德慶; 1950 жылдың 31 желтоқсанында туған; Нан Чу, Пингтун округі, Тайвань) – Тайваньда туған перформанс суретшісі. Оны әріптесі Марина Абрамович "шебер" деп атаған.
Ерте өмір
Хси Тайваньның оңтүстігіндегі отбасының 15 баласының бірі болған. Ол орта мектепті бітірмей, сурет салуға кірісті; Тайваньдағы міндетті үш жылдық әскери қызметін аяқтаған соң бірнеше перформанс туындыларын жасады. 1974 жылы ол Филадельфияның жанындағы Делавэр өзеніндегі темір жолға кемеден секіріп түсіп, Нью-Йоркке жетті. Алғашқы төрт жылында ыдыс жуушы және тазалаушы болып жұмыс істеді.
Мансап
1978 жылдан 1986 жылға дейін Хсие бес бір жылдық өнер көрсетілімдерін іске асырды; 1986 жылдан 1999 жылға дейін ол өзінің «Он үш жылдық жоспары» деп атаған жұмыстарымен айналысты. 2000 жылдың 1 қаңтарында ол халыққа жолдаған есебінде өзін «тірі ұстағанын» мәлімдеді. Содан бері ол өнер туындыларын жасауды тоқтатты. Адриан Хитфилд пен Хсие авторы болған монографиялық еңбек құжаттаманы, ғалымдар мен суретшілердің мақалаларын және кеңейтілген әңгімені қамтиды. Кітап жарық көргеннен кейін бір жыл өткен соң, ол «Нью-Йорк Таймс» газетіне: «Осы кітаптың арқасында мен ертең өле аламын» деді. Клаус Бисенбах ұйымдастырған және «Перформанс 1: Техчинг Хсие» деп аталған көрме, мұражайдағы түпнұсқалық өнер көрсетілімдері сериясының ашылуы болды. «Нью-Йорк Таймс» газеті оң пікір білдірген бұл көрме Хсие өнерінің кеңінен танылуына ықпал етті. Сол жылы Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы да «Үшінші сана: Американдық суретшілер Азияны зерделейді: 1860–1889» атты ретроспективті көрмесінің аясында оның бір туындысын көрсетті.
Жүгіру бөлшегі
1973 жылы Хсие Тайваньда екінші қабаттан терезеден секіріп түсіп, бетонға екі тобығын сындырған.
Ұзаққа созылған жұмыстар
Ол 1978 және 2000 жылдар аралығында аяқталған алты ұзаққа созылған перформанс жұмысымен ең көп танылды.
Бір жылдық өнер көрсету 19781979 (Cage Piece)
1978 жылдың 29 қыркүйегінен 1979 жылдың 30 қыркүйегіне дейін жалғасқан бұл өнер көрсетілімінде суретші өзін тек кір жууға арналған раковина, шамдар, бір шелек және бір кереуетпен жабдықталған ағаш қоршауға қамады. Жыл бойы ол сөйлеуге, оқуға, жазуға, радио мен теледидар көруге жол бермеді. Адвокат Роберт Проянский бүкіл процесті нотариалды түрде растады және суретшінің сол бір жыл ішінде қоршаудан шықпағанын қадағалады. Оның бірге тұрғын үйі Чен Вэй Куонг күнделікті келіп, тамақ жеткізіп, суретшінің қоқысын шығарып тастайтын.
Бір жылдық өнер көрсету 19801981 (Уақыт сағаты)
1980 жылдың 11 сәуірінен 1981 жылдың 11 сәуіріне дейін Хсие әр сағат сайын дәл сағатқа соқты. Ол әр соққан сайын өзінің бір суретін түсірді, олардың бәрі біріге келіп 6 минуттық фильм құрады. Бұл жұмыстың басталмас бұрын ол шашын қырқып алған, сондықтан шашының өсуі уақыттың өтуін көрсетеді. Бұл жұмыстың құжаттамасы 2009 жылы Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында фильм, перфокарталар және фотосуреттер арқылы көрсетеліп, таныстырылды. 2010 жылы Ливерпуль биенналында бұл жұмыс Хсиедің Ұлыбританияда көрсетілген тұңғыш туындысы болды.
Бір жылдық қойылым 19811982 (Аудио пьеса)
1981 жылдың 26 қыркүйегінен 1982 жылдың 26 қыркүйегіне дейінгі үшінші бір жылдық өнер акциясында Хсие бір жыл бойы сыртта болды. Ол ешқандай ғимаратқа немесе қоршауға кірмеді, соның ішінде көліктерге, пойыздарға, ұшақтарға, қайықтарға немесе шатырларға, тек бір рет – оны ұстап, полиция бөліміне 15 сағатқа жеткізді. Бұл оқиға көшедегі төбелес кезінде өзіне қорғану үшін нунчук қолданғаннан кейін болды. Ол бір жыл бойы Нью-Йорк қаласында рюкзак пен ұйықтайтын қаппен көшті. Бірақ бұл жұмыстар уақыт пен күрес туралы зерттеулер емес, соларды бейнелейді. Американдық мәдениет сыншысы Стивен Шавироның пікірінше, Хсиедің туындыларын түрмеде болу, жалғыздық, еңбек, уақыт, баспанасыздық, әсерге ұшырау, неке, адамдар арасындағы қарым-қатынас және өнер мен өмірдің байланысы тұрғысынан қарастыруға болады.
Қазіргі суретшілерге әсері
2014 жылы Бенджамин Беннетт интернет желісінде тікелей эфир арқылы трансляцияланатын "Отырып күлу" деп аталатын бірнеше тірі акциялар сериясын бастады. Әр бөлімінде ол камера алдында қозғалмай, аптасына екі рет, тоқтамай, төрт сағат бойы отырады, жоба басталғаннан бері. Ол "Vice" журналына Хсие еңбегінен шабыттанғанын айтты.
Жеке өмір
Хси Бруклиндегі Клинтон-Хилл ауданында тұрады. Ай Вэйвей – бұрынғы үй иесі және жақын досы.