Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын-канад география ғалымы Роджер Фрэнк Томлинсон (17 қараша 1933 – 7 ақпан 2014) – ағылшын-канад география ғалымы және қазіргі заманғы географиялық ақпараттық жүйелердің (ГИС) бастамашысы, және ол «ГИС-тің әкесі» деп танылды.
English Canadian geographer
Roger Frank Tomlinson (17 November 1933 – 7 February 2014) was an English Canadian geographer and the primary originator of modern geographic information systems (GIS), and has been acknowledged as the "father of GIS."
Өмірбаян
Роджер Томлинсон Англияның Ньюмаркет қаласында дүниеге келді. Университетке түсу алдында 1951–1954 жылдары Корольдік әуе күшінде ұшқыш және ұшу офицері болып қызмет етті. Әскери қызметтен кейін Томлинсон Ноттингем университеті мен Акадия университетінде география және геология мамандықтары бойынша екі жеке дипломдық білім алды. Ол Макгилл университетінде география саласы бойынша магистр дәрежесін алды, онда Лабрадордың мұздық геоморфологиясы бойынша маманданған. Лондон университетінің колледжіндегі докторлық диссертациясының тақырыбы: «Карталық деректерді сақтауға, жинақтауға және бағалауға электрондық есептеу әдістері мен техникаларын қолдану». Томлинсонның мансабының бастапқы кезеңінде Акадияда ассистент-профессор болып жұмыс істеді, содан кейін Онтарионың Оттава қаласындағы Spartan Air Services компаниясында компьютерлік картография бөлімінің менеджері қызметін атқарды (Макгиллде оқығаннан кейін), ал кейін Канада үкіметінде кеңесші, соңынан Орман және ауылдық даму департаментінің аймақтық жоспарлау жүйелерінің директоры болып жұмыс істеді. 1960 жылдары Оттавадағы Spartan Air Services әуелік зерттеу компаниясында жұмыс істеген кезінде Томлинсон жерді пайдалану картасын дамып келе жатқан компьютерлік технологиямен біріктіру идеясын ұсынды. Бұл пионерлік жұмысы оны Канаданың географиялық ақпараттық жүйесін (ГИС) құруды бастауға, жоспарлауға және басқаруға итермеледі, ол әлемдегі алғашқы компьютерлік ГИС болды. 1970 жылдардан бастап өмірінің соңына дейін Томлинсон жеке сектор, үкіметтік және коммерциялық емес ұйымдар үшін географиялық кеңес беру және зерттеу жұмыстарын жүргізді, көбінесе Оттавадағы өзінің Tomlinson Associates Ltd. компаниясы арқылы, оның Канадада, АҚШ-та және Австралияда кеңесші географтардан тұратын филиалдары бар. Ол 12 жыл бойы Халықаралық географиялық одақтың ГИС комиссиясының төрағасы болды. 1988 жылы IGU Global Database Planning Project төрағасы ретінде ол бүкіл әлемдік географиялық деректердің қолжетімділігі тұжырымдамасын дамытуға жетекшілік етті. Сонымен қатар, ол Канада географтары қауымдастығының президенті де болды.
Roger Tomlinson was a native of Newmarket, England, and prior to attending university, he served in the Royal Air Force from 1951–1954 as a pilot and flying officer. After his military service, Tomlinson attended the University of Nottingham and Acadia University for two separate undergraduate degrees in geography and geology, respectively. He received a master's degree in geography from McGill University where he specialised in the glacial geomorphology of Labrador. His Doctoral thesis at University College London was titled: The application of electronic computing methods and techniques to the storage, compilation, and assessment of mapped data. Tomlinson's early career included serving as an assistant professor at Acadia, working as the manager of the computer mapping division at Spartan Air Services in Ottawa, Ontario (following his studies at McGill), and work with the Government of Canada first as a consultant and later as a director of regional planning systems with the Department of Forestry and Rural Development. It was during his tenure in the 1960s with Ottawa based aerial survey company Spartan Air Services that Tomlinson conceptualized combining land use mapping with emerging computer technology. This pioneering work led him to initiate, plan and direct the development of the Canada Geographic Information System, the first computerised GIS in the world. From the 1970s until his death, Tomlinson worked in geographic consulting and research for a variety of private sector, government, and non profit organisations, largely through his Ottawa based company, Tomlinson Associates Ltd., which has branches of consulting geographers in Canada, the United States, and Australia. He was Chairman of the International Geographical Union GIS Commission for 12 years. He pioneered the concepts of worldwide geographical data availability as Chairman of the IGU Global Database Planning Project in 1988. He was also a president of the Canadian Association of Geographers.
Марапаттар мен құрметтер
Ол Канада географтары қауымдастығының кәсіби қызметі үшін сирек кездесетін сыйлығын алды. 1995 жылы Америка Құрама Штаттарының Америка географтары қауымдастығы оған қолданбалы география саласындағы Джеймс Р. Андерсон Құрмет медалін табыстады, ал 2005 жылы Роберт Т. Айндженбругтың есімдігімен аталатын үздік мансаптық сыйлығының алғашқы иегері атанды. Томлинсон Корольдік географиялық қоғамның құрметті мүшесі болды және географиялық ақпараттық жүйелерді дамытуға қосқан үлесі үшін Мерчисон сыйлығымен марапатталды. 1996 жылы ГИС саласындағы өмірлік еңбегі үшін GIS World Lifetime Achievement Award сыйлығын алды, ал 1997 жылы ESRI Lifetime Achievement Award сыйлығын алған алғашқы адам болды. 2004 жылы индустриядағы көптеген жетістіктерін мойындау үшін GIS сертификаттау институты Томлинсонды GISP өмір бойына жетістіктері үшін сертификатпен марапаттады және ол URISA-ның ГИС Даңқ залына енгізіліп, өмір бойы мүшелікке ие болды. 2010 жылы Томлинсон Ұлттық географиялық қоғамның Александр Грэм Белл медалін алды (Джек Дэнгермондпен бірге). 2011 жылы оған Онтарио жер зерттеушілері қауымдастығының құрметті мүшесі атағы берілді. Томлинсон сонымен қатар Геокеңістік ақпарат және технология қауымдастығының өмір бойына сіңірген еңбегі үшін сыйлығымен марапатталды. 2013 жылы Томлинсон Географиялық ақпарат ғылымдары университетінің консорциумының мүшесі атанды. Соңғы кезде ол Лондон университетінің құрметті профессоры болып тағайындалды және Ноттингем, Акадия, Макгилл және Летбридж университеттерінен ғылым докторының құрметті дәрежесін алды. Ол Канаданың Корольдік географиялық қоғамының алтын медалімен марапатталды және "география ғылымын өзгергені үшін" Канада орденімен генерал-губернатор марапаттады. 2013 жылы генерал-губернатор оны Канада орденінің офицеріне көтерді.
He was recipient of Canadian Association of Geographers rare award for Service to the Profession. The Association of American Geographers in the United States awarded him the James R. Anderson Medal of Honor for Applied Geography in 1995 and he was the first recipient of the Robert T. Aangeenbrug Distinguished Career Award in 2005. Tomlinson was an Honorary Fellow of the Royal Geographical Society and winner of their Murchison Award for the Development of Geographic Information Systems. In 1996 he was awarded the GIS World Lifetime Achievement Award for a lifetime of work with GIS, and he was the first recipient of the ESRI Lifetime Achievement Award in 1997. In 2004, in recognition of his numerous achievements in the industry, the GIS Certification Institute awarded Tomlinson the GISP Certificate for Lifetime GIS Achievement and he was inducted into URISA's GIS Hall of Fame and awarded lifetime membership. In 2010 Tomlinson received the Alexander Graham Bell Medal of the National Geographic Society (together with Jack Dangermond). In 2011, he was presented with an Honorary Membership in the Association of Ontario Land Surveyors. Tomlinson also received the Geospatial Information & Technology Association Lifetime Achievement Award. In 2013, Tomlinson was awarded a Fellow of the University Consortium for Geographic Information Science. More recently, he was made a fellow of University College London and received honorary Doctorates of Science from the University of Nottingham, Acadia University, McGill University, and the University of Lethbridge. He was awarded the Gold Medal of the Royal Canadian Geographical Society and was awarded the Order of Canada by the Governor General for "changing the face of geography as a discipline." In 2013, he was promoted to Officer of the Order of Canada by the Governor General.