Кіріспе

Александр "Босс" Гибсон (1 тамыз 1818 – 14 тамыз 1913) – Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы канадалық өнеркәсіпші. Оның бизнес мүдделеріне ағаш кесетін зауыттар, теміржолдар және мақта фабрикасы кірді. Ол Нью-Брансуикте Мэрисвилл кентін құрды.

Ерте өмір

Александр Гибсон 1818 жылғы 1 тамызда Нью-Брансуик провинциясының Сент-Эндрюс қаласында дүниеге келген. Ол Джон Гибсон мен оның әйелі Мэри Джейн Джонсонның жеті баласының ағасы болды. Джон Гибсонның ата-анасы Александр Гибсон аға мен Джанет Мур, ағалары Джеймс пен Стюарт және қарындасы Маргарет 1818 жылы Ирландиядан Канадаға көшіп келген. Александр Гибсонның балалық шағы 1820 жылдары отбасы ағаш үйde тұрып, алты акр жер шаруашылық еткен. Гибсонның әкесінің әкесі кедей болмаған, өйткені ол 1825 жылға дейін Сент-Эндрюсте жер сатып-сатумен айналысқан, содан кейін Оак-Бейде 60 акрлық жер телімін сұрап, иеленген. Ол екі 20 акрлық жерді сатқан, ал шығыс бөлігін өз отбасының пайдалануына қалдырған. Джон Гибсон, Александрдың әкесі, ұлының крещение туралы жазбада "аяқ киім жасаушы" деп көрсетілген, бірақ Оак-Бейге көшкеннен кейін фермерлікпен айналысқан. Гибсон 1843 жылғы 31 желтоқсанда Мэри Энн Робинсонға үйленді. Ол 1827 жылы Ирландияның Донегал графтығында туған, ата-анасы Канадаға көшіп, Сент-Стефан мен Миллтаун қалаларының маңындағы Бели қонысына қоныстанғаннан екі жыл бұрын. Бұл қоныс, басқа да көптеген шағын шаруа қожалықтары сияқты, бір комментатордың айтуынша, "орманға ашылған терезелер" ғана болатын. Александр Гибсон мен оның әйелінің он екі баласы болды, олардың алтауы ересек жасқа жетті.

Ағаш кесу және ағаш өңдеу

Александр Гибсон Нью-Брансуиктің Миллтаун қаласындағы ағаш кесу зауыттарында жұмыс істеді, бастапқыда жұмысшы, кейін аралаушы, ал соңында зауыттың менеджері болды. 1862 жылы Гибсон Шарлотта округін тастап, Фредериктон маңындағы Нэшвак өзенінде жер және ағаш кесу зауытын сатып алды. Бұл операцияны Роберт Ранкин басқарған компанияға тиесілі болды, ол нашар басқарудың салдарынан құлдырап, Гибсон оны 7300 фунт стерлингке сатып алғанға дейін бірнеше жыл бойы сатылымға қойылған еді. Мүлікке ағаш кесу зауыты, астық шабу зауыты, дүкен, ұстахана, "жұмысшыларға жарамды бірнеше үй", сондай-ақ ферма және 7000 акр ормандық жер кірді. Сатып алу құнына Нэшвак өзенінен Фредериктон қаласының маңындағы Сент-Джон өзенінің сағасына дейін ағаш ағызу құқығы да кірді. Гибсон дереу операцияны жақсартуға және кеңейтуге кірісті. Ол өзенге бұрыннан бар тоғанның үстіне тікбұрыштар тізбегін орнатып, су қоймасын кеңейтті, сондай-ақ ағаштардың ағынын жақсарту үшін қосымша тоғандар салды. Ол сонымен қатар зауыттарды жаңартып, оларды қос аралау машиналарымен жабдықтады және оларды басқару үшін Лепреодан тәжірибелі жұмысшыларды шақырды. 1863 жылдың көктемінде зауыттар "дилерлер" деп аталатын 3 дюймдік тақтайшаларды аралауды бастады, олар Нэшвак өзенінің сағасындағы ағаш жинағышқа жүзіп жеткізілді. Содан кейін олар Сент-Джон өзенімен Нью-Брансуиктің Сент-Джон портына, ал одан әрі британдық немесе американдық нарықтарға сал немесе баржаларда тасымалданды. Гибсонның екінші теміржол жобасы - Нью-Брансуик жер және теміржол компаниясының директоры, кейін президенті болуы болды, ол 1870 жылы провинциялық үкіметтен Эдмундстонға дейін желі салуға рұқсат алды. Провинция компанияға әр шақырым жолға 10 000 акр мемлекеттік жер берді, жалпы сомасы 1 647 772 акр орманды жерді құрады. Рұқсатта құрылыс үш жыл ішінде басталып, сегіз жыл ішінде аяқталуы керек екені көрсетілген. Компания Англияда құрылысты қаржыландыру үшін екі жыл бойы ақша жинауға тырысқаннан кейін, Гибсон шығынның төрттен бір бөлігін төлеуге келісті. Гибсон компанияның президенті болды және қалалық және округтік әкімшіліктерден тағы 225 000 доллар түскеннен кейін 1872 жылдың мамыр айында құрылыс басталды. "Гибсон желісі" деп аталған теміржол 1878 жылы Эдмундстонға жетті. Оның оңтүстік терминалы Нэшвак өзенінің сағасының жанындағы Сент-Джон өзенінің солтүстік жағалауындағы Гибсон ауылында (Александр Гибсонның құрметіне аталған) орналасқан. Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Локвуд, Грин және компаниясы жобалаған ағаш кесу зауыты төрт қабаттан тұрып, ұзындығы 418 фут, ені 100 фут болатын. Онда өрттен қорғану үшін бумен жылыту және су шашырату жүйесі орнатылған. Оның 800 көміртекті доғалы шамдары Фредериктон аймағында алғашқылардың бірі болды. Гибсон шіркеу пасторы мен органшысының жалақысын төлеп, хордың әрбір мүшесіне жыл сайын үлестеме берді. 1986 жылы мақта зауыты ғимараты жекелеген Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды.

Кейінгі жылдары және мұрасы

Канаданың мақта-текстиль өнеркәсібі, Гибсонның кәсіпорны да оның ішінде, көп ұзамай қиындықтарға кезікті. Оларға білікті жұмысшылардың жетіспеуі, шикізатқа бәсекелестік және импортталған технологияға тәуелділік кірді. Ең ауыр жағдай – нарық барлық фабрикалар өндірген мақта матаның мөлшерін қабылдай алмады. Гибсон 1886 жылы артық өндірістің алдын алу үшін құрылған сауда бірлестігіне қосылудан бас тартты, бірақ 1892 жылы Монреальдегі Canadian Colored Cotton Mills Company Limited компаниясы арқылы өнімдерін сатуға келісті. 1890 жылдары оның ағаш экспорттау бизнесі де диірмендерінің ескіруі және жеріндегі жарамды ағаш қорларының азаюы салдарынан кірісі төмендеді. Оның әйелі 1898 жылы қайтыс болды. Оның отбасылық жер көлемі, Александр Гибсон еске алу зиратында, 351 Канада көшесі, Фредериктон қаласында 2010 жылы тарихи орын деп жарияланды.