Кіріспе

Құрып кеткен терапсидтер туысы

Биармосух – Орта Перм кезеңінде, шамамен 267 миллион жыл бұрын өмір сүрген биармосухид терапсидтерінің құрып кеткен туысы. Биармосух Ресейдің Пермь облысында табылды. Алғашқы үлгісі жас Урал тауларынан келген тасқын суларымен шөгіндірген құмтастан табылған.

Сипаттама

Биармосух – орташа өлшемді жыртқыш, шамамен үлкен итке ұқсас, ұзындығы 2 метрге дейін жеткен, ал бас сүйегінің ұзындығы (жас ересектерде) 2 метрге дейін болған. Бұл жеңіл денелі, болжам бойынша, епті жануар болған, кішкентай төрт аяқты жануарлармен қоректенген. Оның аяқтары өте ұзын болған, сондықтан денесінің үлкендігіне қарамастан, жануарлар өте жылдам қимылдаған. Көздің үлкен ойығы және алғашқы сүтқоректілерге тән кішкентай жақша аймағы, тістеудің күшін азайтады, бірақ оның қалай жегені туралы нақты мәлімет жоқ, тек болжамдар бар. Тістерінің жоғарғы жағында сегіз кішкентай кескіш тіс, бір қанатын тіс және тағы бес қанатын тіс болған. Осылайша, бұл түрдің жоғарғы жағында он төрт, ал төменгі жағында он екі кішкентай тісі болған.

Ашық жерлер мен түрлер

Biarmosuchus tener 1960 жылы Чудинов Ресейдің Удмуртиясындағы Ежово жерінен сипаттады. Ол көне скандинав әдебиетіндегі Ақ теңіз аймағын білдіретін Бярмаланд атымен аталған. Biarmosuchus tener екі әртүрлі бас сүйегі және бас сүйегінен қалған материалдар, соның ішінде бірнеше толық қаңқалар бойынша белгілі. 1999 жылы Ивахненко Ресейдің Удмуртиясындағы Сокол жерінен табылған Biarmosuchus tchudinovi деген жаңа түрді сипаттады.

Жіктеу

Биармосух биармосухиялардың ең алғашқы түрлерінің бірі болып көрінеді және басқа, көбінесе кейінгі, формалар үшін жақсы жалпыланған модель ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл туыс кең таралған, бірақ көптеген үлгілер толыққанды дайындалмаған және анатомиялық және функционалдық талдау үшін қолданылмаған. Палатин сүйектерінің құрылымы сияқты егжей-тегжейлі мәліметтер, сондай-ақ мидан кейінгі қаңқаның көптеген ерекшеліктері белгісіз. Бірнеше таксон болуы мүмкін, бірақ қазіргі біліміміздің деңгейінде оларды анықтау мүмкін емес. Биармозавр алдыңғысы холотипке қарағанда үлкен (206 мм-ге қарсы 153 мм) бас сүйегіне негізделген, бұл жетілген дарақ екенін көрсетеді. Бұл жануардың мөлшері Фтиносухқа ұқсас, бірақ екі форманың қаншалықты ерекше екені туралы пікірлер қарама-қайшы. Көз ұңғысының (орбитаның) үлкендігі ең айқын айырмашылықты құрайды. Очер локaлитетінен үш монотиптік туыс – Биармосух, Эотитаносух және Ивантозавр белгілі, олардың мөлшері айқын түрде ерекшеленеді. Ивахненко (1999) бұл формалардың бір жануардың әртүрлі өсу сатыларын көрсететінін айтады, бірақ қазір бұл үш форманың мүлдем ерекше екеніне сеніледі.