Кіріспе

құрылғы Қазандық су – қазандықта немесе оған қосылған құбырларда, сорғыларда және басқа да жабдықтарда буға айналдыру мақсатындағы сұйық су. Бұл термин қазандыққа құйылатын шикі суға, тазартылған қазандық суына, қазандыққа қайтарылатын бу конденсатына немесе қазандықтан шығарылатын қазандық бұрқауына да қатысты қолданылуы мүмкін.

Алғашқы тәжірибе

Судағы қоспалар бу буланып кеткен кезде қатты шөгінділерді қалдырады. Бұл қатты шөгінділер жылу алмасу беттерін жылу оқшаулап, бастапқыда бу өндірісінің қарқынын төмендетеді және қазандық металдарының бұзылу температурасына жетуіне мүмкіндік береді. Қазандықтардың жарылуы, қазандықты пайдаланушылар оларды мерзімік тазалау жолын үйренгенге дейін жиі кездесетін. Кейбір қатты заттарды қазандықты салқындату арқылы жоюға болады, сонда термодинамикалық кеңею нәтижесінде сынғыш кристалды заттар жарылып, металл қазандық беттерінен түсіп қалады. Ал қалған қатты заттарды қышқылмен жуу немесе механикалық тазалау арқылы кетіруге болады. Қазандықтың суын түсіру жылдамдығын өзгерту тазалау жиілігін азайтуға мүмкіндік береді, бірақ жеке қазандықтардың тиімді жұмыс істеуі мен техникалық қызмет көрсетуі тек тәжірибе мен қателік арқылы анықталды, химиягерлер су сапасын өлшеу және реттеудің құралдарын ойлап тапқанша, осы арқылы тазалау қажеттілігін азайтуға қол жеткізілді.

Қазандық суды тазарту

Қазандық суды тазарту – қазандыққа зиян келтіруі мүмкін заттарды жоюға немесе химиялық өзгертуге бағытталған өнеркәсіптік суды тазартудың бір түрі. Тас пайда болуын, коррозияны немесе көбіктің пайда болуын болдырмау үшін әртүрлі жағдайларда әртүрлі тазарту түрлері қолданылады. Қазандықта қолдануға арналған шикі суды сыртқы тазарту, олар қазандыққа түспей тұрып, қоспаларды жоюға бағытталған. Ал қазан ішіндегі ішкі тазарту, судың қазандықты ерітуге бейімділігін азайтуға және қазандықтан шығарылғанға дейін, қазандықтан су шығару кезінде қиындық тудырмайтын формада қоспаларды ұстап тұруға бағытталған.

Қазанның ішінде

Қазан ішіндегі жоғары температура мен қысымда су, бөлме температурасы мен атмосфералық қысымда байқалатыннан өзгеше физикалық және химиялық қасиеттер көрсетеді. pH деңгейін сақтау, қазан материалдарының судағы ерігіштігін азайту, сондай-ақ көбіктің пайда болуын болдырмау, қазандықты тот баспау үшін оттегіні тұтыну, бу шығаратын беттерде қабықша түзілмей тұрып еріген заттарды тұндыру және осы тұнбаларды бу шығаратын беттерден жою үшін химиялық заттар қосылуы мүмкін, бұл басқа химиялық заттардың тиімді жұмыс істеуіне жағдай жасайды.

Қысқылтек жинағыштар

Қазандықтың ішінде тотығуды тежеу үшін натрий сульфиті немесе гидразин қолданылуы мүмкін. Жоғары қысымда жұмыс істейтін қазандықтарда сульфит тиімсіз, себебі оттегімен қосылған сульфаттар сульфаттық тұнбаларды құрауы немесе жоғары температурада коррозиялық күкірт диоксидіне немесе сутектің сульфидіне ыдырайды. Гидразиннің артық мөлшері бумен бірге буланып, конденсат жүйесіндегі көмірқышқыл газын бейтараптандыру арқылы коррозиядан қорғауға мүмкіндік береді, бірақ ол мыс қорытпаларына зиян келтіретін аммиакқа ыдырайды. Мыс қорытпалары бар конденсат жүйелерін коррозиядан қорғау үшін Геламин сияқты пленка түзетін аминдерге негізделген өнімдерге басымдық беруге болады. Кальций карбонаты, магний гидроксиді және магний силикатын тұндыру үшін сілтілік ортаны сақтау мақсатында натрий карбонаты немесе натрий гидроксиді қосылған тазартылмаған суды қолдануға болады. Осылай өңделген қатты су қазандықтың ішіндегі қатты бөлшектердің жоғары концентрациясын қамтамасыз етеді, олар кальций сульфатының кейінгі тұнбалануын болдырмайтын тұнба ядролары ретінде қызмет етеді. Кристалл өсуін бақылау және тұнбаларды тарату үшін крахмал, танин және лигнин сияқты табиғи органикалық заттар қосылуы мүмкін. Тұнбалар мен органикалық заттардың жұмсақ шламы қазандықтың тыныш бөліктерінде жиналып, төменгі сору кезінде шығарылады. Қабылданатын фосфат концентрациясы төмен қысымды қазандықтарда 140 мг/л-ден, ал жоғары қысымда 40 мг/л-ден аспауы тиіс. Ұсынылатын сілтілік де осыған ұқсас қысым диапазонында 700 мг/л-ден 200 мг/л-ге дейін төмендейді. Көпіршік пайда болу мәселелері жоғары сілтілік жағдайында жиірек кездеседі.

Шеланттар

Этилдиаминтетраацетат қышқылы (EDTA) немесе нитрилтриацетат қышқылы (NTA) сияқты хеланттар кальций мен магниймен күрделі иондар түзетіп, анионды карбоксилат полимерлерін қосса, шеуленудің пайда болуын бақылауға болады және бұл күрделі иондардың ерігіштігі арқасында қазандықтың суын төгіп тастау қажеттілігі азаюы мүмкін. Жоғары температурада ыдырау мүмкіндігі хеланттарды төмен қысымда жұмыс істейтін қазандықтарда ғана қолдануға шектейді.

Азық су

Көптеген ірі қазандықтар, оның ішінде жылу электр станцияларында қолданылатындар, қазандық ішінде қайта пайдалану үшін конденсацияланған буды қайта айналымға жібереді. Бу конденсаты – дистилленген су, бірақ оның құрамында еріген газдар болуы мүмкін. Деаэратор конденсатты суға айналдыру үшін жиі қолданылады, ол оттегі, көмірқышқыл газы, аммиак және күкірттегі сияқты потенциалды зиян келтіретін газдарды жоюға мүмкіндік береді. Судың тазалығын сақтауға, әсіресе қазандықты конденсатор түтігінен ағып шығудан қорғауға полирлегіш (ион алмастырғыш қондырғы) көмектеседі.

Макияж сулары

Барлық қазандықтар будың ағып кетуінен қандай да бір мөлшерде суды жоғалтады; ал кейбіреулері қазандықтың ішінде жиналған қоспаларды кетіру үшін қазандықты тазарту кезінде әдейі ысырапқа жіберіледі. Ластаушы материалдармен тікелей байланыста жұмыс істейтін бу локомотивтері мен қазандықтар конденсацияланған буды қайта пайдаланбайды. Бу өндірісін жалғастыру үшін алмастыру суы қажет. Толықтыру суы бастапқыда жүзбелі және еріген заттарды жою үшін тазартылады. Төмен қысымды қазандықтарға арналған қатаң суды, карбонатты және сульфатты қабықшаларды тудыруға бейім еріген кальций мен магнийдің екі валентті катиондарын натриймен алмастыру арқылы жұмсартуға болады. Жоғары қысымды қазандықтарға әдетте кері осмоз, дистилляция немесе ион алмасу арқылы деминералдаудан өткен су қажет.