Кіріспе

Англиядағы бәсекелестік футболдың 95-ші маусымы.

1974–75 жылғы маусым Англиядағы бәсекелестік футболдың 95-ші маусымы болды.

Маусымның күнделігі

4 шілде 1974: Дон Реви Футбол қауымдастығының Англия ұлттық футбол құрамасының жаңа бас жаттықтырушысы болу туралы ұсынысын қабылдады, осылайша 13 жыл бойы Лидс Юнайтедтің бас жаттықтырушысы болды. 12 шілде 1974: Билл Шенкли 15 жыл бас жаттықтырушы болғаннан кейін зейнеткерлікке шығуын жариялап, Ливерпульді таң қалдырды. Оның орнын 55 жастағы жаттықтырушы Боб Пейсли иеленеді. 30 шілде 1974: Лидс Юнайтедтің жаңа бас жаттықтырушы іздеуі Брайан Клауды тағайындауымен аяқталды. Ол 1972 жылы титул жеңген Дерби Каунтиден даулы түрде шығарылғаннан кейін қараша айынан бастап үшінші дивизиондағы Брайтон мен Хоув Альбионды басқарды. Алайда, ол Элланд-Роудта ұзақ жыл қызмет еткен көмекшісі Питер Тейлормен бірге болмайды, ол Голдстоун-Граундта бас жаттықтырушы орнына көтеріледі. 10 тамыз 1974: Осы жылғы ФА қайырымдылық қалқаны Уэмбли стадионында лига чемпиондары Лидс Юнайтед пен ФА кубогы иелері Ливерпуль арасында өтті, екі команда да он жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет жаңа бас жаттықтырушыларды тағайындады. Матч 1:1 есебімен тең аяқталып, Ливерпуль пенальтилер бойынша 6:5 есебімен жеңіске жетті, бірақ Лидс капитаны Билли Бременер мен Ливерпуль шабуылшысы Кевин Киганның алаңнан қуылғандығымен көмкерілді. 17 тамыз 1974: Бірінші дивизион маусымы басталады. Клаудың Лидс басшылығымен өткізген алғашқы лигалық матчы "Сток Ситиге" 3:0 есебімен жеңіліспен аяқталды. Карлайл Юнайтед өз тарихында бірінші рет Бірінші дивизионда Челсиді 2:0 есебімен жеңіп, Манчестер Сити Вест Хэм Юнайтедті 4:0 есебімен ұтты. Манчестер Юнайтед 1938 жылдан бері жоғарғы дивизионнан тыс алғашқы ойынын өткізді, Брисбен Роудта Ориентті 2:0 есебімен жеңді. Ориент матчында футбол хулигандығы кең таралды, онда Юнайтед жақтастары мен полиция арасындағы қақтығыстар, метро пойыздарына келтірілген зиян және алаңдағы төбелес туралы хабарлар тарады. 24 тамыз 1974: Карлайл Юнайтед Бірінші дивизиондағы алғашқы үш ойынын жеңіп, лиганың жоғарғы сатысына көтерілді. Екінші дивизионда Олд Траффорд 36 жылдан бері екінші дивизиондағы алғашқы ойынын өткізді, Манчестер Юнайтед Миллуоллды 4:0 есебімен жеңді, Джерри Дейли хет-трик авторы болды, ал Стюарт Пирсон тағы бір гол соқты. 29 тамыз 1974: Маусымның нашар басталуынан және Уайт Харт Лейнде Манчестер Ситиге 2:1 есебімен жеңілгеннен кейін, Тоттенхэм Хотспер клубының ұзақ жылғы бас жаттықтырушысы Билл Николсон шаршап қалғанын және жас ойыншылармен арадағы шиеленіс күшейгенін айтып, отставкаға кетеді. 31 тамыз 1974: Тамыз айының соңында Ливерпуль жаңа бас жаттықтырушы Боб Пейсли басшылығымен Бірінші дивизионда көш бастады, Ипсуич Таун, Эвертон және Манчестер Ситиден бір ұпайға көш соқты, Лидс Юнайтедтің Манчестер Ситиге 2:1 есебімен жеңілісі чемпиондарды турнир кестесінің төменгі жағына таяды. 14 қыркүйек 1974: Лидс Юнайтед Брайан Клаудың кеткенінен кейін өткізген алғашқы матчта Бернлиге 2:1 есебімен жеңілді. 5 қазан 1974: Лидс Юнайтед Элланд Роудта Арсеналды 2:0 есебімен жеңіп, 1919 жылдан бері Бірінші дивизионда ойнап келе жатқан "канонерлерді" турнир кестесінің соңғы орынына жіберді. 30 қазан 1974: Англия Чемпионат Еуропа чемпионатының іріктеу матчында Уэмблиде Чехословакияны 3:0 есебімен жеңді, бұл Дон Ревидің бас жаттықтырушы ретінде алғашқы матчы болды. 31 қазан 1974: Ливерпуль айдың соңында Бірінші дивизиондағы көшбасшылықты қайта иеленді, Манчестер Ситиден бір ұпайға көш соқты. Арсенал мен Тоттенхэм құлдырау аймағында күресін жалғастыруда, оларға Лютон Таун қосылды. Карлайл Юнайтед пен Арсенал арасындағы матчта алаңдағы төбелес басталды, онда сегіз ойыншы қатысты. 11 желтоқсан 1974: Дерби Каунтидің УЕФА кубогындағы жолы үшінші раундта Вележ клубымен ойынды жеңіліспен аяқтады, Лидс Юнайтед Ұлыбританияның Еуропалық жарыстардағы жалғыз клубы болып қалды. Ньюкасл Юнайтед 10 ойыншыдан құралған Саутгемптонды 3:1 есебімен жеңіп, "Тексако" кубогын сақтап қалды. 18 желтоқсан 1974: Төртінші дивизиондағы Честер Лига кубогының жартылай финалына жолдама алды, Ньюкасл Юнайтедті қайталама ойында 1:0 есебімен жеңді. Миддлсброу Манчестер Юнайтедке 3:0 есебімен жеңіліп, жарысқа қатыса алмады. 31 желтоқсан 1974: Жыл соңында Бірінші дивизион титулы үшін күрес тығыз болды, ең үздік он үш команданы бес ұпай бөліп тұрды. Ипсуич Таун өткен жылғы екінші дивизион чемпиондары Миддлсброумен қатар турнир кестесінде көш бастады. Челси құлдырау аймағынан шығып, Лестер Сити клубының орнын иеленді. 7 қаңтар 1975: Үшінші дивизиондағы андердог Уолсолл ФА кубогынан Манчестер Юнайтедті 3:2 есебімен жеңіп шығарды, алғашқы матч Олд Траффордта 0:0 есебімен тең аяқталған. 11 қаңтар 1975: Ипсуич биік ұшқан Миддлсброуды жеңіп, маусымның он бесінші жеңісін тіркеп, Бірінші дивизионда көш бастады, бірақ тағы жеті клуб Саффолк клубынан үш ұпайға жетті. Екінші орында тұрған Эвертон төмендегі Лестер клубына еш гол соқпай жеңіліс сыйлады және көшбасшыдан бір ұпай қалып қойды. Екінші дивизиондағы көшбасшы Манчестер Юнайтед Шеффилд Уэнсдейге жеңіліп, турнир кестесінде алты ұпайға көш соқты, ал екінші орындағы Сандерленд нашар Портсмутқа жеңілді. 18 қаңтар 1975: Лигада үш ойынды ғана жеңіліске ұшыраған Эвертон Бирмингем Ситиге 3:0 есебімен жеңіліп, Бірінші дивизионда көшбасшылықты иеленді. Ипсуич Таун мен Бернли бір ұпай қалып қойды. 11 мамыр 1975: Англия Кіпрді 1:0 есебімен жеңіп, Чемпионат Еуропа чемпионатының іріктеу тобында үш ұпаймен көш бастады.

УЕФА жарыстары

1973–74 жылдарғы Лига чемпиондары «Лидс Юнайтед» Париждегі «Парк де Пренс» стадионында Еуропа кубогының финалына шықты, онда «Бавариямен» 2:0 есебімен жеңілді. Матчта Питер Лоримердің голы есептелмегеннен кейін «Лидс» жанкүйерлері тәртіпсіздік жасады, нәтижесінде клуб төрт жылға Еуропалық турнирлерден шеттетілді, бірақ апелляция нәтижесінде бұл мерзім екі жылға дейін қысқартылды.

FA Cup

Джон Лайл өзінің басқарушылық мансабын сәнді бастады – «Уэмблиде» «Фулхэмді» жеңіп, «Вест Хэм Юнайтедті» ФА Кубогының жеңімпазы етіп шығарды. Жеңіліс тапқан «Фулхэм» құрамында бұрынғы «Вест Хэм» капитаны Бобби Мур болды.

Лига кубогы

Рон Сондерс "Астон Вилла" командасын "Норвич Ситиге" қарсы Лига кубогында жеңіске жеткізді, бұл екінші дивизион командалары арасындағы турнирдің жалғыз финалы болды. Маусым соңында екі клуб та Бірінші дивизионға көтерілді. Төртінші дивизионның "Честер" клубы жоғары лигадағы "Лидс Юнайтед" және "Ньюкасл Юнайтед" командаларын жеңіп, жартылай финалға өтті. Олар жартылай финалда "Астон Виллаға" жалпы есеп бойынша 5:4 есебімен ұтылып қалды. Сондай-ақ, екінші дивизиондағы "Манчестер Юнайтед" екінші жартылай финалда жеңіліске ұшырады.

Бірінші дивизион

Дерби Каунти төрт маусым ішінде екінші рет Бірінші дивизион чемпионы атағын жеңіп алды, бұл Дейв Маккейдің басқаруымен олардың толыққанды алғашқы маусымы болды. Ливерпуль Боб Пейсли басшылығымен екінші орынды иеленді, ол Билл Шенкли маусым басталғанға бір ай бұрын зейнеткерлікке шыққаннан кейін жаттықтырушылар штабынан менеджерлік лауазымға көтерілді. "Ипсвич Таун" 1962 жылы чемпион болғаннан бергі ең жақсы нәтижесін көрсетті. "Эвертон" осы маусымда бар болғаны сегіз ойында жеңіліп, лигадағы барлық командалардың ішінде ең аз жеңіліс тіркеді, бірақ маусым соңындағы нашар формасы Билли Бингемнің командасына лигада жеңіске жету мүмкіндігінен айырды. Дон Реви Англия құрамасын басқарғандықтан, "Лидс Юнайтед" маусымды Брайн Клауфтың басшылығымен бастады, ол 44 күннен кейін қызметтен босатылды. Оның орнын баскан Джимми Армфилд "Лидс" командасын тоғызыншы орынға жеткізіп, сонымен қатар алғашқы Еуропа кубогының финалына шығарды, бірақ олар "Баварияға" есе жіберді. "Вест Хэм Юнайтед" лигадағы көңіл көншітпеген маусымын ФА кубогын жеңіп алып өтеді. "Арсенал" 16-шы, ал "Тоттенхэм" 19-шы орынға табан тірегендіктен, Солтүстік Лондондағы маусым көңіл көншітпеді. "Карлайл Юнайтед" тамыздың соңында жоғары дивизиондағы алғашқы үш ойынында жеңіске жетіп, Бірінші дивизионда көшбасшы болды, бірақ бұл жетістігін сақтап қала алмады және маусымды соңғы орында төмендеп аяқтады. "Лутон Таун" да бірден төмен дивизионға түсіп кетті. Қаржылық қиындықтарға тап болған, келушілер азайып, қарыздары өсіп жатқан "Челси" де төмендеді.

Екінші дивизион

Манчестер Юнайтед екінші дивизионға түскеннен кейін жаттықтырушы Томми Дочертиге сенім артты және екінші дивизионның чемпионы атандырып, бірінші дивизионға бірден оралды. ФИФА Джордж Бесттің футболға қатысты халықаралық тоқтауын алып тастады, бірақ «Манчестер Юнайтед» бас жаттықтырушысы Томми Дочерти оған «Олд Траффордта» тағы бір мүмкіндік беруге дайын болмады, сол себепті ол тегін трансфермен «Стокпорт Каунти» клубына қосылды. «Норвич Сити» де үшінші орынды алып, бірінші дивизионға қайта оралды. «Астон Вилла» да көтеріліп, Лига кубогымен бірге сегіз жылдық бірінші дивизионнан шеттеуді аяқтады. 1973 жылғы Англия кубогының жеңімпазы «Сандерленд» және «Бристоль Сити» да көтерілуге жақын болды, бірақ мүмкіншіліктерінен айырылды. Дон Хоу «Вест Бромвич Альбионды» бірінші дивизионға қайтарудағы екінші сәтсіздігі үшін қызметтен босатылды және оның орнына тәжірибелі ойыншы Джонни Джайлс бас жаттықтырушы болып тағайындалды. «Ноттингем Форест» үш маусымның ішінде екінші рет құлдыраумен күресіп, клубты жаңару үмітімен Брайан Клауға жүгінді, ал Клаудың басшылығымен клуб екінші дивизионда қалып қойды. «Кардифф Сити», «Миллуолл» және «Шеффилд Уэнсдей» үшінші дивизионға түсіп кетті, ал «Шеффилд Уэнсдей» өз тарихында алғаш рет үшінші дивизионда ойнайтын болды.

Үшінші бөлім

Блэкберн Роверс жиырма жылға жуық уақыттан бері алғаш рет жоғары дивизионға көтерілді, Үшінші дивизионның жеңімпазы атанды және төрт маусымдық үзілістен кейін Екінші дивизионға оралды. Плимут Аргайл бір ұпаймен артта қалып, күміс жүлдегер атанды, ал Чарлтон Атлетик соңғы жоғарылау орынын жеңіп алды. Суиндон Таун жоғарылауға екі ұпай жетпей қалды. Кристал Пэлас екі рет қатарынан лигадан түскеннен кейін жақсы форманы қалпына келтірді, бірақ бесінші орын жоғарылау үшін жеткіліксіз болды. 1920 жылдары үш рет қатарынан лига чемпионы атанған алғашқы ағылшын командасы – Хаддерсфилд Таун төрт маусым ішінде үшінші рет лигадан түсіп, Төртінші дивизионға жол тартты. Олар Уотфорд, Транмир Роверс және Борнмутпен бірге құлдырады.

Төртінші дивизия

Мансфилд Таун төртінші дивизион титулын алты ұпай айырмасымен жеңіп алды және Шрусбери Таун, Ротерхэм Юнайтед және Лига кубогының жартылай финалисті Честермен бірге жоғары дивизионға көтерілді, олар 1931 жылы Футбол лигасына қосылғаннан бергі алғашқы өрлеуді бастан өткізді. Лиганың ең жас жаттықтырушысы Грэм Тейлор басқарған Линкольн Сити голдың орташа көрсеткішімен өрлеу мүмкіндігінен айырылды. Сканторп, Уоркинтон, Суонси және Дарлингтон өздерінің лигадағы мәртебесін сақтап қалды, ал Футбол лигасы үшінші рет қатарынан төрт ең төменгі орындағы командаларын қайта сайлады.

Жұлдызды ойыншылар

Колин Тодд «Дерби Каунтимен» алған лига чемпиондығы медаліне ПФА-ның «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығын қосты. 19 жастағы «Вест Хэм» қақпашысы Мервин Дей ФА Кубогы жеңімпазы медалімен қатар ПФА-ның «Жылдың үздік жас ойыншысы» атағын жеңіп алды. «Фулхэмнің» тәжірибелі жартылай қорғаушысы Алан Мюллери FWA-ның «Жылдың футболшысы» деп танылды.

Жұлдызды менеджерлер

Дейв Маккей өзінің толық алғашқы маусымында «Дерби Каунти» клубына лига чемпионатында жеңіс алуға көмектесті. Джон Лайл «Вест Хэм Юнайтед» клубының бапкері ретіндегі алғашқы маусымында оларды ФА Кубогының жеңімпаздары етіп шығарды. Рон Сондерс «Астон Вилланы» бірінші лигаға көтерді және Лига Кубогында жеңіс алып берді. Томми Дочерти «Манчестер Юнайтедке» бірінші дивизиондағы мәртебесін бірден қайтаруға көмектесті. Бобби Робсон «Ипсвич Таун» клубындағы стандарттарды көтеруді жалғастырды және оларды лига чемпионатында жеңіске жақын жеткізді.