Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын футболшысы (1941–2020)
English footballer (1941–2020)
Челси
Челси оны «Рединг» жастар командасынан шақырды, себебі оның анасы менеджер Тед Дрейкке хат жазып, ұлына тағылымдама беруді сұрады. «Челсидің» жастар құрамында ойнағанда, Бонетти жастар командасының жаттықтырушысы Альберт Теннанттың көмегімен Суррей аға лигасында «Кройдон Аматорлары» үшін бес ойын өткізді. Ол 1960 жылы негізгі командаға дебют жасады, ал бірнеше аптадан кейін «Челсидің» жастар құрамасына ФА жастар кубогын жеңуге көмектесті. 1960-61 маусымнан бастап ол «Челсидің» бірінші нөмірлі қақпашысы болды және келесі он тоғыз жылға жуық осы позицияны сақтап қалды. Бонеттидің екінші толық маусымында «Челси» лигадан төмендеді, содан кейін Томми Дочерти бапкер болып тағайындалды. Бонетти талантты жас команданың маңызды ойыншысы болды, оған Бобби Тамблинг, Терри Венаблс, Джон Холлинс және Барри Бриджес кірді. Маусымның соңғы матчында командаға жоғарылауға үміткер «Сандерлендті» жеңу қажет болды. «Челси» 1:0 есебімен жеңіске жетті, Бонетти соңғы минутта Джордж Мулхалдың голын қақпадан қайтарып, командасының жоғарылау мүмкіндігін сақтап қалды; «Портсмутты» 7:0 есебімен жеңіп, Бірінші дивизионға бірден қайта оралды. Жаңа «Челси» командасы 1960-шы жылдары жүлделер үшін күресті, Бонетти осының барлығында маңызды рөл атқарды, бірақ көбінесе команда аз ғана айырмамен жеңіліске ұшырады. Клуб 1965 жылы Лига кубогын жеңіп алды, «Лестер Ситиді» 3:2 есебімен жеңді. «Лестер» екінші ойында «Челсиді» қатты қысымға ұшыратты, бірақ Бонеттидің керемет ойыны 0:0 есебімен теңдесуге көмектесті, осылайша командасы үшін кубок жеңіске жетті. Бонетти келесі маусымда «Челсидің» Inter Cities Fairs Cup турниріндегі барлық ойындарында ойнады, «Рома», «А.С. Милан» және «Барселона» сияқты командаларға қарсы керемет ойын көрсетті, бірақ команда екінші жыл қатарынан ФА кубогында жартылай финалда тоқтады. Осы маусымның соңында Алекс Степнидің келісімшарты «Челсидің» бірінші нөмірлі қақпашысы ретіндегі оның орнын қауіпке тікелей қойды, ол трансфер сұрауын беруді ойлады, бірақ Степни клуб үшін тек бір ойын өткізіп, бірнеше айдан кейін «Манчестер Юнайтедке» сатылды. «Челси» 1967 жылы ФА кубогының финалына жетті, онда олар «Тоттенхэм Хотспермен» кездесті, бірақ команда сол күні нашар ойнады және Бонетти «шпорлардың» 2:1 есебімен жеңілуін тоқтатуға шамасы келмеді. Бұл 1970 жылға дейін «Челсимен» тағы бір жүлде жеңуге ең жақын болған сәт болды, сол кезде Дочертидің орнын Дейв Секстон басты. 1970 жылы «Челси» тағы да ФА кубогының финалына жетті және бұл жолы лига чемпиондары «Лидс Юнайтедпен» кездесті. Екі қызықты ойында Бонетти өзінің ойыншылық карьерасының ең жарқын сәтін бастан өткерді. «Челси» Уэмбли стадионындағы алғашқы финалда нашар ойнады, бірақ олар 2:2 есебімен теңдесуге көмектесетін бірнеше маңызды құтқарулар жасады. Олд Траффордтағы қайта ойында, «Лидстің» Мик Джонсымен болған қақтығыстан кейін оның сол тізесі ауыр түрде жарақат алды. Ол емделгеннен кейін алаңға оралды, бірақ матчтың қалған бөлігінде бір аяғымен ойнады және бірнеше минуттан кейін Джонстың голын тоқтатуға шамасы келмеді. Жарақатқа қарамастан, және «Лидстің» шабуылшылары тарапынан мақсатты шабуылға ұшыраған күйі, ол матч барысында Питер Лоример мен Терри Купердің голдарына жол бермеді және «Челси» қосымша уақытта көш бастағаннан кейін «Лидстің» қысымын тойтарды, нәтижесінде 2:1 есебімен жеңіске жетті. Бонеттидің сол маусымдағы өнері оны FWA Жыл футболшысы сыйлығында екінші орынға ие етті. Бір жылдан кейін команда тағы бір қайта ойыннан кейін финалда жеңіске жетіп, Афинада испандық «Реал Мадридті» жеңіп, Еуропа кубогын жеңіп алды. «Челси» қайта ойында 2:0 есебімен көш бастады, бірақ «Реал» екінші жартысында басымдыққа ие болды және Бонеттидің тағы бір керемет ойыны оларға 2:1 есебімен жеңіске жетуге көмектесті. Бұл клубпен жеңген соңғы кубогы болды, бірақ келесі жылдары олар одан да көп жүлделерді жеңіп алуға жақын болды, 1972 жылы Лига кубогының финалында «Сток Ситиге» және бір жылдан кейін сол жарыстың жартылай финалында «Норвич Ситиге» жеңіліп қалды.
Chelsea signed him from the Reading youth team after his mother had written to manager Ted Drake, requesting that he give her son a trial. Whilst a Chelsea junior, Bonetti made five appearances for Croydon Amateurs in the Surrey Senior League thanks to youth team coach Albert Tennant who was also coaching Croydon at that time. He made his first team debut in 1960, and a few weeks later helped the Chelsea youth team win the FA Youth Cup. From the 1960–61 season onward he was Chelsea's first choice goalkeeper, a position he held more or less constantly for the next nineteen years. Chelsea were relegated in Bonetti's second full season, which saw the appointment of Tommy Docherty as manager. Bonetti emerged as a key figure in a talented young team which included Bobby Tambling, Terry Venables, John Hollins and Barry Bridges. The team went into the penultimate match of the season needing to beat promotion rivals Sunderland to have a chance of going up. Chelsea won 1–0, with Bonetti making a brilliant last minute save to deny George Mulhall and maintain his team's promotion chances; a 7–0 win over Portsmouth secured instant promotion back to the First Division. The new Chelsea team challenged for honours during the 1960s, with Bonetti a key figure throughout, although more often than not the team narrowly missed out. The club won the League Cup in 1965 with a 3–2 aggregate victory over Leicester City. Leicester put Chelsea under heavy pressure in the second leg at Filbert Street, but an inspired performance from Bonetti helped secure a 0–0 draw, and thus the trophy for his team. Bonetti played in every match of Chelsea's Inter Cities Fairs Cup run the following season, putting in a series of impressive displays against the likes of Roma, A. C. Milan and Barcelona, though the team was eventually knocked out in the semi final, as they were in the FA Cup for the second consecutive year. The signing of Alex Stepney at the end of that season briefly threatened his position as Chelsea's first choice goalkeeper, and he considered putting in a transfer request, but Stepney ultimately made only one appearance for the club and was sold to Manchester United a few months later. Chelsea eventually reached an FA Cup final in 1967, where they faced Tottenham Hotspur, but the team got outplayed on the day and Bonetti could do little to stop Spurs winning 2–1. That was the closest he came to winning another trophy with Chelsea until 1970, by which time Docherty had been succeeded by Dave Sexton. In 1970, Chelsea again reached the FA Cup final and this time faced reigning league champions Leeds United. Over the two fiercely contested matches, Bonetti had what was perhaps the finest moment of his playing career. Chelsea were outplayed for large spells in the first final at Wembley Stadium and he made a series of crucial saves to help them emerge with a 2–2 draw. Shortly into the replay at Old Trafford, his left knee was badly injured after a challenge from Leeds' Mick Jones. He returned to the field after treatment, but was effectively playing on one leg for the rest of the match and was powerless to stop Jones scoring the opener a few minutes later. In spite of the injury, and being targeted by the Leeds forwards, he made crucial saves throughout the match, denying both Peter Lorimer and Terry Cooper, and resisted more pressure from Leeds after Chelsea had taken the lead in extra time to help secure a 2–1 win. Such were Bonetti's performances that season, he was voted runner up in the FWA Footballer of the Year awards. A year later, the team added the European Cup Winners' Cup after another replayed win in the final, this time over Spanish giants Real Madrid in Athens. Chelsea took a 2–0 lead in the replay, but Real dominated for much of the second half and it was another inspired performance from Bonetti that helped them hold on for a 2–1 win. That was his last trophy with the club, although they narrowly missed out on more in the following years, losing in the 1972 League Cup final to Stoke City and in the semi final of the same competition to Norwich City a year later.
Сент-Луис жұлдыздары
1975 жылы Бонетти еш төлемсіз «Сент-Луис Старз» (Солтүстік Америка футбол лигасы) командасына өтті. Сол жылы ол команда сапында 21 матч өткізіп, олардың сол жазда Орталық дивизионда көшбасшы болуына және плей-оффтың жартылай финалына шығуына көмектесті.
Bonetti left on a free transfer in 1975, joining the St. Louis Stars of the North American Soccer League. That year, he made 21 appearances for the team and helped them top the Central Division that summer and reach the play off semi final.
Челсиге оралу
Содан кейін ол «Челсиге» қайта оралды, онда оның тәжірибесі жаңа бапшы Эдди МакКридидің жас командасына 1976–77 маусымда жоғары дивизионға өтуге көмектесуде аса құнды болды. Екі жыл өткен соң, 1979 жылдың мамыр айында, ол «Челси» сапындағы соңғы ойынын өткізді, «Арсеналмен» 1–1 есебімен тең түсті. Ол клуб үшін он тоғыз жыл бойы барлығы 729 ойын өткізді – одан көп ойын өткізген тек Рон Харрис қана – және 200-ден астам рет қақпасын құрғақ сақтады. «Челси» үшін өткізген ойындарының үштен екісінде бір гол немесе одан аз гол жіберді.
He then returned to Chelsea, where his experience proved invaluable in helping new manager Eddie McCreadie's young team gain promotion in 1976–77. Two years later, in May 1979, he played his final appearance for Chelsea, a 1–1 draw with Arsenal, having made a total of 729 appearances for the club in nineteen years – only Ron Harris has made more – and kept over 200 clean sheets. He conceded one goal or less in two thirds of his appearances for Chelsea.
Халықаралық мансап
Бонетти Англия құрамасы сапында жеті матч өткізген, алайда Гордон Бэнкс оны командаға кіргізбеді. Ол Англияның 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатының сәтті командасының құрамында болды, бірақ бірде-бір ойынға қатыспады. 1966 жылғы әлем чемпионатының финалында 4:2 есебімен Батыс Германияны жеңген 11 футболшы ғана медаль алды. Футбол қауымдастығы бастаған, ФИФА-ны жеңімпаз команданың барлық мүшелеріне медаль табыстауға көндіру мақсатындағы науқаннан кейін, Бонеттиге премьер-министр Гордон Браун 2009 жылдың 10 маусымында Даунинг-стриттегі №10 мекенжайында өткен салтанатты шарада медалін тапсырды.
Bonetti earned seven caps for England, kept out of the team by Gordon Banks. He was a member of England's successful 1966 FIFA World Cup squad, but did not make an appearance. In the 1966 World Cup final only the 11 players on the pitch at the end of the 4–2 win over West Germany received medals. Following a Football Association led campaign to persuade FIFA to award medals to all winning squad members, Bonetti was presented with his medal by prime minister Gordon Brown at a ceremony at 10 Downing Street on 10 June 2009.
Зейнеткерлік
«Челсиден» кеткеннен кейін Бонетти Мулл аралына көшіп, онда қонақ үй басқарды және пошташы болып жұмыс істеді. Шотландияда тұрғанда, ол қысқа мерзімге зейнеттен шығып, Хэмиш МакАльпинге көмекші ретінде «Данди Юнайтед» сапында бірнеше ойын өткізді. Ойыншылық жолынан кейін Бонетти жаттықтырушылыққа өтті. Ол «Челси» және Англия құрамасымен, сондай-ақ Кевин Киганмен бірге «Ньюкасл Юнайтед», «Фулхэм» және «Манчестер Сити» клубтарында жұмыс істеді. «Челсиде» жаттықтырушы болып жұмыс істеген кезінде ол Истмия лигасының екінші дивизионындағы «Уокинг» клубы үшін екі матч ойнауға көндірілді, оның ішінде Футбол конференциясының командасы «Веймутпен» 1:0 есебімен жеңіске жеткен ФА кубогындағы дебюттік ойыны болды. Бір кезде ол бір клуб үшін ең көп ойын өткізген қақпашы рекордын ұстаған, бірақ 1990 жылдары «Портсмуттың» Алан Найт бұл көрсеткішті жаңартты. 2005 жылдан бастап Бонетти түрлі қайырымдылық матчтарында «Олд Англия XI» құрамында өнер көрсетті, әсіресе мәнерлі командаларға қарсы, көбінесе әр матчтың соңғы 10 минутында алаңға түсетін. Бонетти 2020 жылдың 12 сәуірінде 78 жасында ұзақ аурудан кейін дүние салды.
After leaving Chelsea, Bonetti moved to the Isle of Mull where he ran a guesthouse and became a postman. While living in Scotland, he briefly came out of retirement to make several appearances for Dundee United as understudy to Hamish McAlpine. Following his retirement from playing, Bonetti moved into coaching and had spells with Chelsea and the England national team, as well as working with Kevin Keegan at Newcastle United, Fulham and Manchester City. During his time as a Chelsea coach, he was persuaded to play two matches for Isthmian League Division Two club Woking, including an FA Cup debut in a 1–0 win over Football Conference team Weymouth. At one time he held the record for the most appearances for a single club by a goalkeeper, but was overtaken in the 1990s by Portsmouth's Alan Knight. Since 2005, Bonetti made several appearances for an Old England XI in various charity matches, notably against celebrity teams, usually coming on for the last 10 minutes of each match. Bonetti died on 12 April 2020, aged 78, following a long illness.