Кіріспе

Хлороплатиновая қышқылы (кейде гексахлороплатиновая қышқыл деп те аталады) – формуласы [H3O]2[PtCl6](H2O)x (0 ≤ x ≤ 6) болатын бейорганикалық қосылыс. Қызыл түсті қатты зат, платинаның маңызды коммерциялық көзі, көбінесе сулы ерітінді түрінде қолданылады. Көбінесе H2PtCl6 деп қысқартылғанымен, ол гексахлороплатинат анионының (PtCl62-) гидроний (H3O+) тұзы болып табылады. Гексахлороплатиновая қышқыл жоғары гигроскопиялық қасиеттерге ие.

Калийді анықтау

Хлорплатиниктік қышқыл калийдің сандық талдауында кеңінен қолданылды. Калий ерітіндісінен калий гексахлорплатинаты түрінде таңдап тұншықтырылады. Анықтаулар 85% (көлем/көлем) спирт ерітінділерінде, артық платинат иондарының болуымен жүргізілді, ал тұншықтырылған өнім салмақталды. Калий 0,02-ден 0,2%-ға дейін (салмақ/көлем) азайтылған ерітінділерде де анықталуы мүмкін. Бұл калийді анықтау әдісі бұрын қолданылған натрий кобальтинитриті әдісімен салыстырғанда артықшылықтарға ие болды, себебі ол бір ғана тұншықтыру реакциясын қажет етеді.

Катализа

Көптеген платина қосылыстары сияқты, хлороплатиновая қышқыл да сутегілендіру және оған байланысты реакциялар үшін катализатор (немесе прекатализатор) болып табылады. Джон Спейер және Dow Corning компаниясының әріптестері алғаш рет хабарлағандай, ол олефиндерге гидросиландардың қосылуын, яғни гидросиллацияны катализдейді. Алғашқы демонстрациялық реакцияларда трихлорсиланның (SiHCl3) изопропанол ерітіндісі пентендермен қолданылды. Алкендерге силандарды қосу бойынша бұрынғы жұмыстар тиімсіз болған радикалдық реакцияларды талап еткен. Карштедт катализаторымен қатар, Спейер катализаторы да гидросиллация үшін кеңінен қолданылады, бірақ катализатордың ылғалдылыққа бейімділігі – басты кемшілік. Әдетте, хлороплатиновая қышқыл нақты катализатордың алдынан түзіледі (прекурсоры) деп есептеледі. Коллоидты платина немесе нөлдік валентті кешендердің де ықтимал рөлі қарастырылған.

Қауысқан қосылыстар

Акварегиядан дайындалған хлороплатино қышқылының құрамында нитрозоний гексахлороплатинаты (NO)₂PtCl₆ болуы мүмкін деген ұсыныс бар. Нитрозоний гексахлороплатинаты нитрозил хлориді (NOCl) мен платина металлының арасындағы реакция нәтижесінде алынады. Нитрозоний гексахлороплатинаты сумен және тұз қышқылымен белсенді реакцияға түседі, сондықтан акварегиямен дайындалған хлороплатино қышқылының нитрозоний гексахлороплатинатымен ластануы ықтимал емес.