Қанды қанттардың айғайы немесе химиялық демонстрация
Screaming jelly babies
Жақсы көрінетін химия тәжірибесі: "Қайғыратын желе-бейби" немесе "ырылдайтын аюлар" қандының құрамындағы энергияны көрсетеді. Потассиум хлоратты пайдалану.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Классикалық химиялық демонстрация
Classical chemical demonstration
"Screaming Jelly Babies" (британдық ағылшын тілінде), сондай-ақ "Growling Gummy Bears" (американдық және канадалық ағылшын тілінде) деп те аталады, бұл әлемнің барлық мектептерінде жүзеге асырылатын химиялық демонстрация. Ол көбінесе ашық есік күндерінде орта білім берудегі ғылымның тартымды және көңілді жақтарын көрсету үшін қолданылады. Эксперимент қанттың бір бөлігінде қанша энергия бар екенін көрсетеді. Желелі сәбилер немесе жұмсақ аюлар көбінесе эффект үшін пайдаланылады. Калий хлораты – күшті тотықтырғыш, ол қантты жылдам тотықтырып, оны өртеуге әкеледі. Реакция нәтижесінде сынақ түтігінен қарқынды кеңейіп жатқан газдар шығып, "қайқыру" дыбысы пайда болады. Қанттың иісі сезіледі. Басқа да көмірсулар немесе көмірсутектерді қоршалған хлорат бар сынақ түтігіне салу арқылы ұқсас нәтижелерге қол жеткізуге болады. Таза реакция:
"Screaming Jelly Babies" (British English), also known as "Growling Gummy Bears" (American and Canadian English), is a classroom chemistry demonstration which is practiced in schools around the world. It is often used at open evenings to show the more engaging and entertaining aspects of science in secondary education settings. The experiment shows the amount of energy there is in a piece of candy. Jelly babies or gummy bears are often used for theatrics. Potassium chlorate, a strong oxidising agent, rapidly oxidises the sugar in the candy causing it to burst into flames. The reaction produces a "screaming" sound as rapidly expanding gases are emitted from the test tube. The aroma of caramel is given off. Other carbohydrate or hydrocarbon containing substances can be dropped into test tubes of molten chlorate to produce similar results. Net Reaction
4 KClO3 (s) + C12H22O11 (s) + 6 O2 (g) → 4 KCl + 12 CO2 (g) + 11 H2O (g)
Қауіпсіздік шаралары
Осы тәжірибені жүргізу кезінде сақтық таныту қажет, және оны тек кәсіби маман ғана жасауы тиіс. Калий хлораты – күшті тотықтырғыш, ол өрт немесе жарылыс тудыруы мүмкін. Оны тыныс алғанда немесе жұтқанда уытты, сондай-ақ су ортасы үшін қауіпті. Реагенттік саф калий хлораты қолданылуы керек. Демонстрация аяқталғаннан кейін, адамдарға немесе қоршаған ортаға зиян келтірмеу үшін барлық химиялық заттар белгіленген химиялық қалдықтар жинағыштарына қойылуы тиіс.
Care should be taken in performing this experiment, which should only be attempted by a professional. Potassium chlorate is a strong oxidizer and can cause fire or explosions. It is toxic by inhalation or ingestion and is hazardous to aquatic environments. Reagent grade potassium chlorate should be used. Upon completion of the demonstration, all chemicals should be disposed of in designated chemical waste containers to prevent harm to people or the environment.
Вариациялар
Тәжірибеден ауытқуға рұқсат етілмейді және ол жазатайым оқиғаларға себеп болуы мүмкін. Төмен ылғалдылығы бар немесе үлкен беті бар кәмпиттер жарылысқа әкелуі мүмкін.
Deviation from the experiment is not recommended, and has been linked with accidents. Candy with low moisture content or high surface area may cause explosions.