Кіріспе
Нейм торттарының органикалық тыңайтқышы – нейм ағашының жемістері мен дәндерін суық престеу және нейм майы торттарын еріткішпен өңдеу процесінде алынатын қосалқы өнім. Ол Үнді стандарттар бюросының 8558 нөміріндегі талаптарға сәйкес, органикалық тыңайтқыштың әлеуетті көзі болып табылады. Нейм тыңайтқыш ретінде үлкен мүмкіндіктерге ие екені дәлелденді. Осы мақсатта, нейм торттары және нейм жапырақтары ерекше перспективалы. Пури (1999) "Нейм: құдайлық ағаш – Азадирахта" кітабында нейм тұқымы торттарының тыңайтқыш ретіндегі және нитрификацияны тежеуші қасиеттері туралы толық мәлімет берген. Автор өңделгеннен кейін нейм торттарын құс пен мал азығының бір бөлігін алмастыруға болатынын атап көрсеткен.
Құралымдары
Ним торттары өсімдіктердің өсуі үшін қажетті NPK-ның органикалық мөлшерін қамтиды. Толығымен ботаникалық өнім болғандықтан, 100% табиғи NPK және басқа да маңызды микроэлементтерді қамтиды: N (азот 2,0% - 5,0%), P (фосфор 0,5% - 1,0%), K (калий 1,0% - 2,0%), Ca (кальций 0,5% - 3,0%), Mg (магний 0,3% - 1,0%), S (күкірт 0,2% - 3,0%), Zn (мырыш 15 ppm - 60 ppm), Cu (мыс 4 ppm - 20 ppm), Fe (темір 500 ppm - 1200 ppm), Mn (марганец 20 ppm - 60 ppm). Ол күкірт қосылыстарымен және ащы лимоноидтармен бай. Зерттеулерге сәйкес, ним торттары топырақты құнарландырады, себебі оның құрамында топырақ бактерияларының азотты қосылыстарды азот газына айналдыруын тежейтін зат бар. Бұл нитрификацияны тежегіш және қысқа және ұзақ мерзімді егістер үшін азоттың қолжетімділігін ұзартады.
K (Potassium 1.0% to 2.0%), Ca (Calcium 0.5% to 3.0%), Mg (Magnesium 0.3% to 1.0%), S (Sulphur 0.2% to 3.0%), Zn (Zinc 15 ppm to 60 ppm), Cu (Copper 4 ppm to 20 ppm), Fe (Iron 500 ppm to 1200 ppm), Mn (Manganese 20 ppm to 60 ppm). It is rich in both sulphur compounds and bitter limonoids. According to research calculations, neem cake seems to make soil more fertile due to an ingredient that blocks soil bacteria from converting nitrogenous compounds into nitrogen gas. It is a nitrification inhibitor and prolongs the availability of nitrogen to both short duration and long duration crops.
Аңтимал ретінде пайдалану
Нейм тортты органикалық тыңайтқыш өсімдік тамырларын нематодалардан, топырақ құрттарынан және термиттерден қорғайды, мұның себебі оның құрамындағы қалдық лимоноидтар болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол пестицидтік қасиеттері бар табиғи тыңайтқыш ретінде де әрекет етеді. Нейм тортты Үндістанда күріш, мақта және қант қамысын тыңайту үшін кеңінен қолданады. Нейм тортты пайдалану тектона грандистің (теак), акация нилотиканың (араб талшыны) және басқа да орман ағаштарының құрғақ массасының артуын көрсетті. Нейм тұқымы топырақтың сілтілігін азайта алады, себебі ол ыдырағанда органикалық қышқылдар бөліп шығарады. Толығымен табиғи болғандықтан, ол топырақ микробымен және тамыр айналасындағы микрофлорамен үйлесімді, демек топырақтың құнарлылығын сақтайды. Нейм тортты топырақтың органикалық заттар құрамын жақсартады, топырақтың құрылымын, суды ұстау қабілетін және тамырлардың жақсы дамуы үшін топырақтың ауа өткізгіштігін жақсартуға көмектеседі.
Жәндіктерді жою
Ним торттары жәндіктер мен зиянкестерді басқаруда тиімді. Топырақ пен торттың ащы заттары жеті түрлі әрекетке ие: (а) жемеуге қарсы, (б) тартымды, (в) қорғаушы, (г) инсектицид, (д) нематоцид, (е) өсуді бұзушы және (ж) микробқа қарсы. Торттың негізгі құрамында саланнин, нимбин, азадирахтин, мелиантриол және азадирадион бар. Олардың ішінде азадирахтин мен мелиантриол шегірткеге қарсы жемеуге қарсы зат ретінде, ал саланнин үй шыбындарына қарсы жемеуге қарсы зат ретінде қолданылады.
Жалпы сілтемелер
Шмуттерер, Х. (редактор) (2002) Ним ағашы: біріктірілген жәндіктерге қарсы күресу, медицина, өнеркәсіп және басқа да мақсаттар үшін бірегей табиғи өнімдердің көзі (қатты мұқаба), 2-ші басылым, Вайнхайм, Германия: VCH Verlagsgesellschaft. Тевари, Д. Н. (1992), Ним туралы монография (Azadirachta indica A. Жүсіп.). Дехра-Дун, Үндістан: Халықаралық кітап таратушылар. 123-128 беттер. Вьетмайер, Н. Д. (директор) (1992), Ним: жаһандық мәселелерді шешуге арналған ағаш. Халықаралық даму үшін ғылым және технология жөніндегі кеңестің арнайы тобының баяндамасы, Ұлттық зерттеу кеңесі, Вашингтон, АҚШ: National Academy Press. 74-75 беттер. Пури, Х. С. (1999) Ним: құдайға сыйынған ағаш. Azadirachta indica. Харвуд академиялық баспасы, Амстердам.
Vietmeyer, N. D. (Director) (1992), Neem: A Tree for Solving Global Problems. Report of an ad hoc panel of the Board on Science and Technology for International Development, National Research Council, Washington, DC, USA: National Academy Press. pp.74 75. Puri, H. S. (1999) Neem: The Divine Tree. Azadirachta indica. Harwood Academic Publishers, Amsterdam.