Кіріспе

Дания және Норвегияның патшайымы (1699–1721 жылдар)

Луиза Мекленбург-Гюстровская (28 тамыз 1667 – 15 наурыз 1721) Дания және Норвегияның патшасы IV Фредериктің бірінші әйелі ретінде Дания және Норвегия патшайымы болды. 1708–09 жылдары күйеуі Италияға сапар жасаған кезде ол регенттік қызметін атқарды.

Ерте өмір

Луиза Гюстроудағы Мекленбург герцогы Густав Адольф және Гольштейн-Готторп герцогинясы Магдалена Сибилланың отбасында, Дания королі Фредерик II-нің шөбересінің шөбересі ретінде дүниеге келді. Луиза әкесінің басшылығымен, піетистік рухта діни әндер жазған, піетистік сезімдермен және қатаң діндарлықпен сипатталатын шағын сарайда өсті. 1695 жылы Луиза тәж мұрагері Фредерик тарапынан әйелі ретінде таңдалды. Фредерикке үйлену және таққа мұрагер табу уақыты жеткенде, ол Германияға күйеу таңдау үшін сапарға жіберілді. Гюстроуға келгенде, ол Луизаның сұлулығына қызығып, оны таңдады, және бұл таңдау Дания корольдік үйі де, оның отбасы да лайықты деп толық мақұлдады. Сонымен қатар, ол Луизаның өзінен болатын кез келген адалдыққа наразылық білдірмейтінін күткен деседі.

Тақ мұрагері

1695 жылдың 5 желтоқсанында Луиза Гюстроуда мұрагерлік принц Фредерикке үйленді, одан кейін Копенгагенге ресми түрде кірді. Бастапқыда, олардың некесі бақытты деп сипатталды; Луиза Фредериктің әуесқойлығына өзара жауап берді, ал француз елшісі: "Кронпринцесса күйеуін қатты жақсы көреді, және олар толық бақытпен өмір сүреді" деп жазды. Олардың есейген балалары – Дания королі Кристиан VI және Дания ханшайымы Шарлотта Амалия.

Таңдау

Кристиан V 1699 жылғы 25 тамызда қайтыс болғаннан кейін, олар Дания мен Норвегияның королі мен королевасы атанды. 1700 жылғы 15 сәуірде Фредериксборг сарайының капелласында таққа отырды. Сонымен қатар, Фредериктің Луизаға деген құштарлығы басылып, ол көптеген мемлекеттік істерге қатысты, әсіресе Элизабет Гелена фон Виреггпен (1699–1704), Шарлотта Гелена фон Шиндельмен (1704–1711) және Анна Софи Ревентлоумен (1712–1721). Фредерик тіпті екі морганаттық некеге де тұрды: 1703 жылы сүйіктісі Элизабет Гелена фон Виреггпен, ал 1712 жылы Анна Софи Ревентлоумен. Луиза королеваның жерленуінен кейін Фредерик IV Анна Софи Ревентлоуға қайта үйленді, және екі айдан кейін оны коронациялады. Фредерик IV-тен айырмашылығы, ол халық арасында ешқашан танымал болған жоқ. Луиза королева ретінде ресми шараларда қатысты, бірақ сарайда көбінесе назарсыз қалды, ал оның усақ-түйекке бөлінген және тыныш өмірі оны тарихтан жасырды. Корольдің ресми сүйіктілері мен әйелдеріне өз атақтары, резиденциялары мен сарайлары берілді, олардың үйлеріне король және ақсүйектер жиі келіп тұратын, ал Луиза королева назарсыз қалды және оның әйелдер орталығы ретіндегі рөлінен айырылды. Оның әлеуметтік оқшаулануы 1712 жылы корольдің Анна Софи Ревентлоумен екінші морганаттық некесінен кейін одан да ауыр болды, және соңғы тоғыз жылы оның өмірі көлеңкеде өткендей болды, ол тек королеваның қатысуы қажетті ресми шараларда ғана пайда болды. Луиза күйеуінің адалсыздығынан көп зардап шекті. Ол Фредериктің істері кезінде сарайда ұятты жағдайлар тудырды және оның шаршаңқы мінезі болды деген әңгімелер тарады. Оның қызғанышы көп назар аударды, және Фредерик Луизаның бөлмесіне кіргенде, ол "айқайлап, ашуланып, бөлмеде масқаралап жүретін" болды, бұл оны ашумен кетуге мәжбүр етті, содан кейін ол "үш-төрт сағат бойы қолдарын бұрып, көптеп жылап" жүрді. Луиза королева пиетизмнің ықпалына қатты түсті және дінде жұбаныш іздеді. Оның басты қызығушылығы діни кітаптарды оқу болды. Оның өлімінен кейін король кітапханасына сыйға берілген 400 кітаптан тұратын жинағы негізінен неміс тіліндегі аскетикалық діни әдебиеттерден құралған. Оның өлімінен кейін дінге деген құштарлығы дін қызметкерлері тарапынан мақталып, ол аңызға айналған Естер королевасымен салыстырылып, әулие деп аталды. Луиза ұлы Кристианмен жақын болды, ол оның діни құлшынысынан терең әсер алды және әкесінің Анна Софи Ревентлоумен екінші морганаттық некесі анасына келген қайғыға кек алуға ант берді, бұл уәдені ол әкесінің өлімінен кейін орындады. Луизаның өмірі, қызығушылықтары мен тұлғасы туралы көп нәрсе белгісіз, өйткені оның оқшау өмір салтынан басқа, күйеуінің адалсыздығына қызғанышы және діни құлшынысы ғана белгілі. Ол королева ретіндегі қалыңдықтарының бір бөлігі ретінде бірнеше иеліктерге ие болды, әсіресе Хёрсхолм, бірақ оларға қызығушылық танытпаған сияқты. Ол Копенгагенде қайтыс болып, Роскилде соборында жерленді.