Аделаида Саксен-Мейнинген: Ұлыбритания патшайымы және тарихы

Кіріспе

1830-1837 жылдар аралығында Ұлыбритания және Ганновер королевасы, кейіннен сол есіммен туған ханшайым

Аделаида Сакс-Майнингенская (Аделаида Амелия Луиза Тереза Каролина; 13 тамыз 1792 – 2 желтоқсан 1849) – 1830 жылдың 26 маусымынан 1837 жылдың 20 маусымына дейін Ұлыбритания және Ирландияның королевасы және Ганновер королевасы болды, король Уильям IV-тің әйелі ретінде. Аделаида Саксония герцогы Георг I және Хоэнлохе-Лангенбургтың Луиза Элеонорасының қызы болған. Оңтүстік Австралияның астанасы Аделаида оның құрметіне аталған.

Ерте өмір

Аделаида 1792 жылғы 13 тамызда Германияның Тюрингия аймағындағы Майнинген қаласында, Саксония-Майнинген герцогы Георг I және Хоэнлохе-Лангенбург князі Кристиан Альбрехттің қызы Луиза Элеонораның үлкен баласы ретінде дүниеге келді. Ол 19 тамызда сарай шіркеуінде крещениеден өтті және Саксония-Майнинген принцессасы Аделаида, Саксония герцогинясы атағын алды. Оның спонсорларының саны 21-ге жетті, олардың ішінде анасы, Киелі Рим империясының императрицасы, Неаполь және Сицилия королевасы, Саксония мұрагерлік ханшайымы, Саксония-Гота-Альтенбург герцогинясы, Саксония-Кобург герцогинясы, Саксония-Веймар герцогинясы, Хоэнлохе-Лангенбург князі және Гессен-Филиппсталь-Бархфельд ландграфы бар еді. Саксония-Майнинген шағын мемлекет болды, оның ауданы шамамен 1096 км² құрады. Бұл Германияның ең либералды мемлекеті болды және көрші мемлекеттерден өзгеше, еркін баспасөз бен билеушіге сын айтуға мүмкіндік берді. Ол кезде кішкентай герцогтықты әйелдің басқаруына тыйым салатын заң болған жоқ, ал оның інісі Бернардтың 1800 жылы дүниеге келуіне дейін, тұңғыш туған балаға артықшылық беру заңы енгізілген жоқ.

Неке

1811 жылдың соңына қарай король Георг III қабілетсіз халге түсті және ол әлі де номиналды түрде король болғанымен, оның мұрагері және үлкен ұлы, принц Георг, регент болды. 1817 жылдың 6 қарашасында принц-регенттің жалғыз заңды баласы, принцесса Шарлотта, босанғанда қайтыс болды. Принцесса Шарлотта таққа екінші кезекте тұрған: егер ол әкесі мен атасынан ұзақ өмір сүрген болса, патшайым болар еді. Оның өлімінен кейін корольдің он екі баласы, бірақ ешқандай заңды немересі қалмады. Принц-регент 49 жастағы әйелінен ажырасып, оның заңды балаларының болуы шамалы болды. Мұрагерлік жолын қамтамасыз ету үшін Кларенс және Сент-Эндрюс герцогы Уильям және Георг III-нің басқа ұлдары, таққа мұрагер бола алатын балалар тудыру ниетімен, жедел некеге тұруға тырысты. Уильямның танымал актриса Доротея Джорданнан он баласы болған, бірақ олардың заңды емес екендігіне байланысты, мұрагерлік құқығынан шеттестірілді. Парламент үйленген кез келген корольдік герцогқа айтарлықтай жәрдемақы бөлуі мүмкін еді, бұл Уильямның үйленуіне қосымша ынталандыру болды. Аделаида маңызды емес неміс мемлекетінің ханшайымы болғанымен, Уильямның қол жетімді ханшайымдардың таңдауы шектеулі болды және басқа үміткерлермен келісімдер сәтсіз аяқталғаннан кейін Аделаидамен неке шарттастырылды. Парламент ұсынған жәрдемақы қысқартылды, ал ашуланған герцог некеден бас тартуды қарастырды. Дегенмен, Аделаида әлі де әйеліне лайықты кандидат болып көрінді: мейірімді, отбасын жақсы көретін және Уильямның заңды емес балаларын отбасының бір бөлігі ретінде қабылдауға дайын. Келісімге қол қойылды және Уильям үлкен ұлына: «Кешіріңіз, жас және күнәсіз жаратылыс, менің әйелім болады» деп хат жазды. Уильям Парламент дауыс берген жәрдемақысының азайтылуын қабылдады, оның құдайы 20 000 флоринге белгіленді, оның болашақ күйеуі, принц-регент және Саксен-Майнинген мемлекеті оған тағы үш жылдық төлем жасауға уәде берді. Аделаида Уильямның ағасы, Кент және Стратхарн герцогы Эдуард Август және оның әйелі Виктория, Лейнингеннің жесір ханшайымымен 1818 жылдың 11 шілдесінде Англияның Суррей қаласындағы Кью сарайында қос тойда үйленді. Олар алғаш рет 4 шілдеде Бонд-стриттегі Гриллон қонақүйінде кездесті. Уильям да, Аделаида да бұрын үйленбеген, ал Уильям одан 27 жас үлкен еді. Осы романсыз жағдайларға қарамастан, жұбайлар Ганноверде тату-тәтті өмір сүрді, онда тұру құны Англиядан әлдеқайда төмен болды, және некелерінің барлық кезеңінде бір-біріне адал болды. Аделаида Уильямның мінез-құлқын жақсартты; ол аз ішіп, азуын азайтып, сыпайырақ болды. Көрермендер оларды салымды және қарапайым өмір салтын ұстанатын деп ойлады. Аделаида көп ұзамай жүкті болды, бірақ жүктіліктің жетінші айында плевритіне шалдығып, 1819 жылдың 27 наурызында Ганновердегі Фюрстенхоф сарайында ерте босанды. Оның қызы Шарлотта Августа Луиза бірнеше сағат өмір сүрді. Сол жылы болған тағы бір жүктілік Уильямды үй ішін Англияға көшіруге мәжбүр етті, оның мұрагері британдық жерде дүниеге келсін. Алайда Аделаида 1819 жылдың 5 қыркүйегінде Кале немесе Дюнкеркте жүктілігін жоғалтты. Лондонға оралғаннан кейін олар Кларенс Хаусына көшіп барды, бірақ Уильям Доротея Джорданмен бірге тұрған Хэмптон-Кортқа жақын Буши Хауста тұруды жөн көрді. Аделаида тағы да жүкті болды, және екінші қызы Елизавета Джорджиана Аделаида 1820 жылдың 10 желтоқсанында Сент-Джеймс сарайында дүниеге келді. Елизавета күшті болып көрінді, бірақ 1821 жылдың 4 наурызында «ішек қабынуынан» үш айға жетпеген жасында қайтыс болды. 1822 жылдың 8 сәуірінде Буши-паркте егіз ұлдар өлі туды, және сол жылы қысқа мерзімді жүктілік болған болуы мүмкін. Нәтижесінде Уильям мен Аделаиданың тірі қалған балалары болмады.

By the end of 1811, King George III was incapacitated and, although he was still king in name, his heir apparent and eldest son, Prince George, was regent. On 6 November 1817, the Prince Regent's only legitimate child, Princess Charlotte, died in childbirth. Princess Charlotte was second in line to the throne: had she outlived her father and grandfather, she would have become queen. With her death, the King was left with twelve children and no legitimate grandchildren. The Prince Regent was estranged from his wife, who was 49 years old, thus there was little likelihood that he would have any further legitimate children. To secure the line of succession, Prince William, Duke of Clarence and St Andrews, and the other sons of George III sought quick marriages with the intent of producing offspring who could inherit the throne. William already had ten children by the popular actress Dorothea Jordan, but, being illegitimate, they were barred from the succession. Considerable allowances were likely to be voted by Parliament to any royal duke who married, and this acted as a further incentive for William to marry. While Adelaide was a princess from an unimportant German state, William had a limited choice of available princesses, and, after deals with other candidates fell through, a marriage to Adelaide was arranged. The allowance proposed was slashed by Parliament, and the outraged Duke considered calling off the marriage. However, Adelaide still seemed the ideal candidate of a wife: amiable, home loving, and willing to accept William's illegitimate children as part of the family. The arrangement was settled and William wrote to his eldest son, "She is doomed, poor dear innocent young creature, to be my wife." William eventually accepted the reduced increase in his allowance voted by Parliament, her dowry was set at 20,000 florins, with three additional separate annuities being promised by her future husband, the Prince Regent and the state of Saxe Meiningen. Adelaide married William in a double wedding with William's brother, Prince Edward Augustus, Duke of Kent and Strathearn, and his bride Victoria, Dowager Princess of Leiningen, on 11 July 1818, at Kew Palace in Surrey, England. They had met for the first time only a week earlier on 4 July at Grillon's Hotel in Bond Street. Neither William nor Adelaide had been married before, and William was 27 years her senior. Despite these unromantic circumstances, the couple settled amicably in Hanover, where the cost of living was much lower than in England, and by all accounts were devoted to each other throughout their marriage. Adelaide improved William's behaviour; he drank less, swore less, and became more tactful. Observers thought them parsimonious, and their lifestyle simple. Adelaide soon became pregnant but in her seventh month of pregnancy she developed pleurisy and gave birth prematurely on 27 March 1819 at the Fürstenhof Palace in Hanover. Her daughter, Charlotte Augusta Louise, lived only a few hours. Another pregnancy in the same year caused William to move the household to England so his heir would be born on British soil; however Adelaide miscarried at Calais or Dunkirk during the journey on 5 September 1819. Back in London they moved into Clarence House but preferred to stay at Bushy House near Hampton Court, where William had already lived with Dorothea Jordan. Adelaide became pregnant again, and a second daughter, Elizabeth Georgiana Adelaide, was born on 10 December 1820 at St James's Palace. Elizabeth seemed strong but died at less than three months old on 4 March 1821 of "inflammation in the Bowels". Twin boys were stillborn on 8 April 1822 at Bushy Park and a possible brief pregnancy may have occurred in the same year. Ultimately William and Adelaide had no surviving children.

Корольдік жұбайы (18301837)

Некеге тұрған кезде Вильгельм таққа мұрагер бола алмады, бірақ 1827 жылы оның ағасы Йорк герцогы Фредерик баласыз қайтыс болған кезде мұрагер атанды. Ағаларының мұрагер тудыру мүмкіндігі төмен болғандықтан, Вильгельмнің жасы мен денсаулығының жақсы болуына байланысты, ол патша болатыны ұзақ уақыттан бері күтілуде. 1830 жылы ағасы Георг IV қайтыс болғаннан кейін Вильгельм таққа отырды. Ол мен Аделаида 1831 жылдың 8 қыркүйегінде Вестминстер аббаттығында таж кигізілді. Вильгельм салтанатты рәсімді жек көріп, оның өзінің әдейі жасаған әрекеттерімен, "комедиялық операдағы кейіпкер" сияқты, оны күлкілі шара деп есептеді. Ал Аделаида бұл рәсімге өте мұқият қарады және қатысушылардың арасында оның "қадір-қасиеті, тыныштығы және ерекше әдемілігі" үшін мақтау алды. Король Вильгельмнің алғашқы қадамдарының бірі – Буши паркінің рейнджерлігін (33 жыл бойы өзі ұстаған) королева Аделаидаға беру болды, бұл оған өмір бойы Буши үйінде тұруға мүмкіндік берді. 1831 жылы Парламент оның күйеуі қайтыс болған жағдайда оны қамтамасыз ету үшін 100 000 фунт стерлингтік жесірлік күтім қаражатын белгіледі. Оның үй шаруашылығының табысының көп бөлігі қайырымдылыққа жұмсалды. Ол сотында адалдығы күмәнді әйелдердің болуына жол бермеді. Тайлық кеңесінің хатшысы Чарльз Гревилл былай деп жазды: "Королева әйелдердің өз кештеріне ашық киіммен келуіне қарсы, ол оларды жабуға рұқсат бермейді. Мұндай кең киімді ұнататын Георг IV оларды жабуға рұқсат бермеді". Қалай болғанда да, Аделаида ағылшын халқының имандылығы, қарапайымдылығы, қайырымдылығы және оның бала тууының трагедиялық тарихы үшін сүйіктісі болды. Кент ханшайымы Александрина Виктория (кейіннен королева Виктория) Вильгельмнің мұрагері ретінде мойындалды, өйткені Аделаида енді жүкті болған жоқ. Вильгельм билікке келгеннен кейін жүктілік туралы көптеген қауесет тарады (король оларды "жалған сөздер" деп жоққа шығарды), бірақ олардың негізі болмаған сияқты. Аделаида мұрагер тудыруға қабілетсіздігіне және күйеуі мен Викторияның анасы Кент герцогинясы арасындағы ашық жаулыққа қарамастан, жас принцесса Викторияға мейірімділікпен қарады. Олар күйеуімен бірге қызын жақсы көріп, оған жақындауын қалады, бірақ Кент герцогинясы олардың күш-жігерін тоқтатты, ол Аделаиданың басымдығын мойындаудан бас тартты, Аделаидадан келген хаттарға жауап бермеді және корольдік тұрақтар мен пәтерлердегі кеңістікті өзіне пайдаланды. Вильгельм герцогиняның әйеліне көрсеткен құрметсіздігіне ренжіді, Аделаиданың, герцогиняның, Викторияның және көптеген қонақтардың қатысуымен герцогиняның "әдепті әрекет етуге қабілетсіз" екенін, оны "осы адам үнемі қорлағанын" және Виктория көп жасқа толғаннан кейін өмір сүруге үміттенетінін айтты, сонда Кент герцогинясы регент болмайды. Барлығы сөздің ызалылығына таң қалды және үш әйел де қатты ренжіді. Герцогиня мен король мен королева арасындағы араздық толыққанды жазылмады, бірақ Виктория әрқашан оларға мейірімділікпен қарады. Аделаида Вильгельмге саяси ықпал етуге тырысты, бірақ сәттіліксіз болды. Ол саясат туралы көпшілік алдында сөз етпеді, бірақ ол консерваторлардың жақтасы болды. 1832 жылғы реформа туралы заңның қабылдануы кезінде оның көзқарастарының қаншалықты әсер еткені белгісіз. Баспасөз, жұртшылық және сарай қызметкерлері оның реформаға қарсы сахна артында агитация жасап жатқанын болжады, бірақ ол көпшілік алдында абай болды. Оның жақтастығына деген көзқарасы реформаторлардың сүйіспеншілігінен айырылды. Оның консерватор лорд Хоумен қарым-қатынасы бар деген жалған хабарлар тарады, бірақ сарайдағылардың барлығы Аделаиданың берік дінге ие екенін және күйеуіне әрқашан адал болғанын білетін. Виг премьер-министрі лорд Грей лорд Хоуды Аделаиданың үйінен алып тастады, ал реформалық заң жобасы қабылданғаннан кейін оны қайта қалпына келтірудің әрекеті сәтті болмады, өйткені лорд Грей Хоудың үкіметтен қаншалықты тәуелсіз бола алатыны туралы келісе алмады. 1834 жылдың қазан айында үлкен өрт Вестминстер сарайының көп бөлігін жойды, оны Аделаида реформаның салдарынан құдайлық жаза деп санады. Патша лорд Мельбурнның виг министрлігін жұмыстан шығарғанда, "Таймс" газеті королеваның ықпалын кінәлады, бірақ оның оған қатысы аз болған сияқты. Алайда, ол өзінің реакциялық күйеу ағасы Камберленд герцогының ықпалына түсіп, Ирландия шіркеуінің реформасына қарсы күйеуіне хат жазды.

At the time of their marriage, William was not heir presumptive to the throne, but became so when his brother Frederick, Duke of York, died childless in 1827. Given the small likelihood of his older brothers producing heirs, and William's relative youth and good health, it had long been considered extremely likely that he would become king in due course. In 1830, on the death of his elder brother, George IV, William acceded to the throne. He and Adelaide were crowned on 8 September 1831 at Westminster Abbey. William despised the ceremony and acted throughout, it is presumed deliberately, as if he was "a character in a comic opera", making a mockery of what he thought to be a ridiculous charade. In contrast, Adelaide took the service very seriously and, among those attending, received praise for her "dignity, repose and characteristic grace". One of King William's first acts was to confer the Rangership of Bushy Park (for 33 years held by himself) on Queen Adelaide, which allowed her to remain at Bushy House for her lifetime. In 1831 a dower annuity of £100,000 was set by Parliament to provide for her in the event of her husband predeceasing her. A large portion of her household income was given to several charitable causes. She refused to have women of questionable virtue attend her Court; the Clerk of the Privy Council, Charles Greville, wrote, "The Queen is a prude and refuses to have the ladies come décolletées to her parties. George the 4th, who liked ample expanses of that kind, would not let them be covered." In any case, Adelaide was beloved by the British people for her piety, modesty, charity, and her tragic childbirth history. Princess Alexandrina Victoria of Kent (later Queen Victoria) came to be acknowledged as William's heir presumptive, as Adelaide had no further pregnancies. While there were rumours of pregnancies well into William's reign (dismissed by the King as "damned stuff"), they seem to have been without basis. Adelaide treated the young Princess Victoria with kindness, despite her inability to produce an heir and the open hostility between her husband and Victoria's mother, the Dowager Duchess of Kent. She and her husband were fond of their niece and wanted her to be closer to them, but their efforts were frustrated by the Duchess of Kent, who refused to acknowledge Adelaide's precedence, left letters from Adelaide unanswered, and commandeered space in the royal stables and apartments for her use. William, aggrieved at what he took to be disrespect from the Duchess to his wife, bluntly announced in the presence of Adelaide, the Duchess, Victoria, and many guests, that the Duchess was "incompetent to act with propriety", that he had been "grossly and continually insulted by that person", and that he hoped to have the satisfaction of living beyond Victoria's age of majority so that the Duchess of Kent would never be regent. Everyone was aghast at the vehemence of the speech, and all three ladies were deeply upset. The breach between the Duchess and the King and Queen was never fully healed, but Victoria always viewed both of them with kindness. Adelaide attempted, perhaps unsuccessfully, to influence William politically. She never spoke about politics in public; however, she was strongly Tory. It is unclear how much of his attitudes during the passage of the Reform Act 1832 were due to her influence. The Press, the public, and courtiers assumed that she was agitating behind the scenes against reform, but she was careful to be non committal in public. As a result of her alleged partiality, she became unpopular with reformers. False rumours circulated that she was having an affair with her Lord Chamberlain, the Tory Lord Howe, but almost everyone at court knew that Adelaide was inflexibly pious and was always faithful to her husband. The Whig prime minister, Lord Grey, had Lord Howe removed from Adelaide's household, and the attempts to reinstate him after the Reform Bill had passed were not successful, as Lord Grey could not agree as to how independent Howe could be of the government. In October 1834, a great fire destroyed much of the Palace of Westminster, which Adelaide considered divine retribution for the vagaries of reform. When the King dismissed the Whig ministry of Lord Melbourne, The Times newspaper blamed the Queen's influence, though she seems to have had very little to do with it. Influenced by her similarly reactionary brother in law, the Duke of Cumberland, however, she did write to her husband against reform of the Church of Ireland.

Мұра

Аделаида патшайымының есімі, көбінесе, Уильям IV-тің қысқа ғана билігінде құрылған Оңтүстік Австралия штатында еске алынады. 1836 жылы астана қаласы Аделаида оның құрметіне аталды. Әйелдер клубы «Королева Аделаида клубы» әлі де жұмыс істеп тұр, ал Аделаида патшайымының қола мүсіні қалалық әкімшіліктің (Ратуша) вестибюлінде орналасқан. «Королева Аделаида қоғамы» 1981 жылы Аделаидада қайтыс болған Дороти Хоуидің бастамасымен Аделаида патшайымын насихаттау және Оңтүстік Австралиядағы балаларға арналған қайырымдылық қорына жыл сайын қаржылай көмек көрсету мақсатымен құрылды. Кембриджширде оның атымен аталған «Королева Аделаида» ауылы бар, ол оның құрметіне аталған көптеген мейрамханалардың бірінен атын алған. Бұрынғы империя аумағында Аделаида көшелері, Аделаида даңғылдары және Аделаида жолдары кездеседі. Дублинде «Аделаида» ауруханасы (қазір «Аделаида және Мит» ауруханасы, Таллахт) және Белфаста «Аделаида» теміржол станциясы бар. Австралияда екі «Аделаида» өзені (Солтүстік территория және Тасманияда) және Квинслендте «Аделаида» рифі орналасқан. Оңтүстік Африканың Шығыс Кейп провинциясындағы «Аделаида» қаласы (алғашқы атауы «Форт Аделаида»), сондай-ақ сол аймақтағы сер Бенджамин Д’Урбанның қысқа мерзімді колониясы – «Аделаида патшайымы провинциясы» да оның құрметіне аталған. «Queen’s Park», Брайтон және Германияның Төменгі Саксониядағы Адельхейдсдорф та оның есімімен байланысты. Маврикий Республикасының астанасы Порт-Луистегі «Цитадель» «Форт Аделаида» деп аталады, оның құрылысы 1834 жылы Уильям билік еткен кезде басталған. 1832 жылы Аделаида поселкесі Онтариодағы Миддлсекс округінде (қазіргі Аделаида Меткалф муниципалитетінің бөлігі) жоспарланған. Чилидің оңтүстігінде «Королева Аделаида» архипелагы және Британдық Антарктидалық аймақта «Аделаида» аралы орналасқан. Королеваның көптеген сапарларының құрметіне Лестерширдегі бірнеше жерге Аделаида патшайымының есімі берілді. Олардың ішінде Меашамдағы «Куин-стрит» және Эпплби Магнадағы «Королева Аделаида» мейрамханасы (қазір бұзылған) бар. Брэдгейт паркінде (бұрын Леди Джейн Грейдің үйі болған) «Аделаида патшайымының емені» орналасқан, оның астында патшайым егіндіктегі бұғы және рак етін жеп, демалыс алған. «525 Аделаида» астероиді де оның құрметіне аталған. 1849 жылы Лондонның шығыс бөлігінде холера эпидемиясы болды. Келесі жылы Бетанал Гриндегі Уорнер Плейсте «Королева Аделаиданың диспансері» ашылды. 1866 жылы ол Уильям көшесіне көшірілді және 1899 жылға қарай жылына 10 000 медициналық және стоматологиялық пациенттерді қабылдады. 1963 жылы диспансерді құруға жұмсалған қаражат «Королева Аделаиданың қайырымдылық қорына» айналдырылды, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Викторияның бірінші баласы Виктория Аделаида Мэри Луиза оның әжесінің және баланың крест анасының құрметіне осылай аталды.

Queen Adelaide's name is probably best remembered in the Australian state of South Australia, founded during the brief reign of William IV. In 1836, the capital city of Adelaide was named after her. The Queen Adelaide Club for women is still active, and a bronze statue of Queen Adelaide stands in the foyer of the Town Hall. The Queen Adelaide Society was inaugurated in Adelaide in 1981 by the late Dorothy Howie with the twin objectives of promoting public awareness of Queen Adelaide and to provide an annual donation to a South Australian children's charity. There is a village named Queen Adelaide in Cambridgeshire, which takes its name from one of the many public houses named after her. There are Adelaide Streets, Adelaide Avenues, and Adelaide Roads throughout the former empire. There is also Adelaide Hospital (now the Adelaide and Meath Hospital, Tallaght) in Dublin, and an Adelaide railway station in Belfast. Australia has two Adelaide Rivers, in the Northern Territory and Tasmania, and an Adelaide Reef in Queensland. The town of Adelaide (originally Fort Adelaide) in the Eastern Cape Province of South Africa, as well as Sir Benjamin D'Urban's short lived colony in the same area, Queen Adelaide Province. Queen's Park, Brighton is also named in her honour, as is Adelheidsdorf in Lower Saxony, Germany. The Citadel in Port Louis, capital of the Republic of Mauritius, is named Fort Adelaide, the building having been started during the reign of William in 1834. In 1832 Adelaide Township was surveyed in what became the western part of Middlesex County in Ontario (now part of the municipality of the Township of Adelaide Metcalfe). There is a small group of islands in southern Chile named Queen Adelaide Archipelago and Adelaide Island in the British Antarctic Territory. In honour of the Queen's many visits, several places in Leicestershire were named after Queen Adelaide. They include Queen Street in Measham and the Queen Adelaide Inn (now demolished) in Appleby Magna. There is also the Queen Adelaide Oak in Bradgate Park (once home to Lady Jane Grey), under which Queen Adelaide had picnicked on venison and crayfish from the estate. Asteroid 525 Adelaide is also named in her honour. In 1849, there was a cholera epidemic in the East End of London. The following year, Queen Adelaide's dispensary opened in Warner Place, Bethnal Green. It moved to William Street in 1866 and by 1899 was treating 10,000 medical and dental patients a year. In 1963 the funds that had set up the dispensary became Queen Adelaide's Charity, which still operates today. Queen Victoria's firstborn child, Victoria Adelaide Mary Louise, was named after her great aunt, who was also the child's godmother.

Мәдени суреттер

Аделаида патшайымды 2009 жылғы "Жас Виктория" фильмінде Харриет Уолтер тәжірибесіз патшайымға мейірімді, бірақ іс жүзінде көмектесетін кеңесші ретінде сомдады. Делена Кидд оны 2001 жылғы "Виктория және Альберт" телесериалында ойнады.

Қарулар

Ұлыбританияның корольдік гербі оның әкесінің, Сакс-Майнинген герцогының гербімен біріктірілген. Герб он тоғыз бөліктен тұрады: 1-ші, азур, күміс және қызыл жолақты арыстан (Тюрингияның ландграфы); 2-ші, қызыл, алтын эскарбункл және ортасында күміс қалқан (Клевс); 3-ші, алтын, қара арыстан (Мейссен); 4-ші, алтын, қара арыстан (Юлих); 5-ші, күміс, көк тәж киген қызыл арыстан (Берг); 6-шы, азур, алтын бүркіт (Саксония Пфальцы); 7-ші, алтын, екі көк жолақ (Ландсберг); 8-ші, қара, алтын бүркіт (Тюрингия Пфальцы); 9-шы, алтын, қызыл жүректермен себілген, күміс тәж киген қара арыстан (Орламюнде); 10-шы, күміс, үш көк жолақ (Эйзенберг); 11-ші, азур, алтын және күміс бөлінген арыстан (Глайхендегі Тонна); 12-ші, күміс, қызыл гүл, жапырақтары мен тұқымдары дұрыс көрсетілген (Альтенбург графтығы); 13-ші, қызыл, жазық (егемендік құқықтары); 14-ші, күміс, үш қызыл қоңыз қысқышы (Энгерн); 15-ші, алтын, қызыл және күміс тік төртбұрыштары бар жолақ (Марк); 16-шы, жартылай бөлінген, оң жағында қызыл, күміс тәж киген баған (Рёмхильд), сол жағында алтын, жасыл төбеде қара қасқыр, қызыл маусымдықтары бар (Ганненберг); 17-ші, күміс, үш қызыл шеврон (Равенсберг); және бәрінің үстінде алтын және қара жолақты кішкентай қалқан, көк гүлдің тәжі (немесе кранцелин) жасыл жолақпен (Саксония). Кларенс герцогинясы ретінде ол күйеуінің гербін (үш күміс нүктелі белгісі бар корольдік герб, орталық нүктеде қызыл крест, сыртқы нүктелер әрқайсысында көк якорь) және әкесінің гербін біріктірді, бәрі де ханшайым баласының тәжімен безенді.

Тақырыбы

АтыТуған күніӨлімШарлотта Кларенс ханшайымы 1819 жылдың 27 наурызы Шомылдырылғаннан кейін бірнеше сағаттан соң Ганноверде қайтыс болды. Өлі туған бала 1819 жылдың 5 қыркүйегі Кале немесе Дюнкеркте өлі туды. Кларенс ханшайымы Елизавета 1820 жылдың 10 желтоқсаны 1821 жылдың 4 наурызы Сент-Джеймс сарайында дүниеге келді және қайтыс болды. 1822 жылдың 8 сәуірі Буши-паркте өлі туған егіз ұлдар.