Кіріспе

Sónar – 1994 жылы Барселонада Рикард Роблес, Энрик Палау және Сержи Кабальеро құрған музыка, шығармашылық және технология фестивалі. Фестиваль бастапқыда екі бөлімге бөлінді: Sónar by Day және Sónar by Night. 2013 жылдан бері осымен бірге, шығармашылық, технология және бизнесқа арналған үш күндік Sónar+D конгресі де өткізіліп келеді. Барселонадағы негізгі шарадан басқа, Sónar әлемнің түкпір-түкпірінде іс-шаралар ұйымдастырады, жыл сайын Богота, Буэнос-Айрес, Гонконг және Рейкьявик қалаларында фестивальдер өткізіледі. 2023 жылы Лиссабон мен Стамбул қалаларында, сондай-ақ Барселонада фестивальдің 30 жылдығы тойланады. Sónar сахнасында Björk, Thom Yorke, Jean Michel Jarre, Duran Duran, Grace Jones, Beastie Boys, De La Soul, Kraftwerk, Gorillaz, New Order, Skrillex, Diplo, M. I. A., Arca, Rosalía, Chic, Ryuichi Sakamoto, Aphex Twin, Richie Hawtin және Laurent Garnier сияқты әртістер өнер көрсеткен. 2017 жылы New York Times газеті «Sónar өзін еуропалық институт ретінде қалыптастырды. Бұл – эксперименттік және көпшілікке ұнайтын, нәзік және көзге түсетін, шағын залдардағы тыныш қойылымдардан алып стадиондардағы би музыкасына дейін жететін фестиваль» деп жазды.

Туу және алғашқы жылдары (1994-1996)

Sónar 1994 жылы Барселонада музыка журналисі Рикард Роблес және музыканттар мен бейнелеуші суретшілер Энрик Палау мен Серхио Кабальероның қатысуымен «Жетілген музыка және мультимедиялық өнер фестивалі» ретінде құрылды. Бірінші фестиваль 2, 3 және 4 маусымда Барселонаның Заманауи Мәдениет Орталығында (Күндізгі Sónar) және Apolo клубында (Түндізгі Sónar) өтті, онда Холгер Чукай, Mixmaster Morris, Лоран Гарнье, Свен Вәт, Atom Heart және Trans Global Underground сияқты артистер өнер көрсетті. Бұл алғашқы шараға, Record Fair және Technology Fair – қазіргі Sonar+D-дің алдағысы – шамамен 6000 адам және испандық БАҚ-тың 40 өкілі қатысты. Келесі екі жылда фестиваль едәуір кеңейді: 1995 жылы аккредитация алғандардың саны екі есеге, 1996 жылы үш есеге өсті, ал келушілер саны 1995 жылы 6000-нан 12000-ға, 1996 жылы 18000-ға жетті. Sónar by Night екінші жылы Poble Espanyol-дің әртүрлі аймақтарына көшірілді, онда ол 1995 және 1996 жылдары орналасқан. Осы жылдардағы өнер көрсетілімдері мен сессиялардың арасында Coldcut, Spring Heel Jack, Josh Wink, Autechre, Richie Hawtin, Ken Ishii, Slam, Jeff Mills, Scanner, Orbital, Fangoria, John Acquaviva, Kenny Larkin және Biosphere болды.

Эволюция және өсім (1997-2000)

1997 жыл фестиваль үшін шешуші кезең болды, себебі Sónar by Night жаңа жерге, Mar Bella спорт павильонына көшіріліп, сыйымдылығы үш есеге артты. 1990-жылдардың соңында фестивальдің айтарлықтай өсімі байқалды: 1996 жылы 18 000 келуші болса, 1997 жылы 28 000, 1998 жылы 38 000, 1999 жылы 43 000, ал 2000 жылы 53 000-нан астам адам келді. Фестивальдің дамуын аккредиттелген БАҚ өкілдерінің саны да көрсетеді: 1996 жылы 72 испан және 15 халықаралық БАҚ тілшісі болса, 2000 жылы олардың саны тиісінше 158 және 185-ке жетті. Осы төрт жылдың ішінде Sónar by Day бағдарламасында Squarepusher, Fennesz, Bruce Gilbert, Patrick Pulsinger, Pan Sonic, Mouse On Mars, Suicide, Aviador Dro, DJ Spooky, Pole, DJ Zero, Goldfrapp және Merzbow, Daft Punk, Kraftwerk, Kruder & Dorfmeister, Jimi Tenor, Laurent Garnier (өз атымен немесе DJ Jamon псевдонимімен), Marc Almond, Deep Dish, Motorbass, Plastikman, Herbert, Death In Vegas, Fila Brazillia, Roger Sánchez, Coldcut, DJ Hell, Sólo Los Solo, Atari Teenage Riot, An Der Beat, Chicks On Speed, Super Collider және Miss Kittin сияқты әртістер өнер көрсетті.

XXI ғасырдағы Сонар (2000 - қазіргі)

Жаңа онжылдықтың алғашқы жылдарында Sónar өсуін жалғастырды, алдымен жыл сайын шамамен 80 000 келушіні қабылдап, тұрақтанды, содан кейін 2013 жылы 20 жылдығына 121 000-ға дейін өсті. Бұл көрсеткіш 2017 жылы (123 000) және 2018 жылы 25 жылдығында (126 000) жаңадан жаңартылды. Осы кезеңде Sónar алдыңғы қатардағы бағдарламалары мен өндірісі арқасында сыншылар мен суретшілерге ықпалын күшейтті. Financial Times журналы 2006 жылғы шолуында былай деп жазды: "[The Scissor Sisters тобының Джейк Ширс] өзінің мансабына Sónar фестивалінің зор әсер еткенін мойындаған суретшілердің бірі ғана емес". 2001 жылғы фестиваль Sónar by Night-тің орнын L'Hospitalet de Llobregat қаласындағы Fira Gran Via алаңына көшірді. Бұл жаңа орын аудиовизуалды эффектілерге толы, кең форматтағы концерттер ұйымдастыруға мүмкіндік берді, соның арқасында björk (2002), Kraftwerk (2013 жылы 3D шоумен) және The Chemical Brothers (2005 және 2015) сияқты әртістер шақырылды. Sónar by Night алаңы бірнеше сахнаны қамтиды: 15 000 орындық SonarClub, ашық ауадағы SonarLab, SonarPub және SonarCar. 2016 жылы бұл сахна жаңарып, арнайы дыбыс жүйесімен және таңдалған диджейлердің үздіксіз 7 сағаттық жиынтықтарын ұсынатын жаңа форматпен толықтырылды. Алғашқы шараға Лоран Гарнье (форматты дамытуға көмектескен) және Four Tet қатысты. Sónar by Day фестивалі де өзінің кең ауқымын сақтап, музыкадан бөлек, SonarMàtica көрмелеріне, SonarPro іс-шараларына, SonarCinema көрсетілімдеріне және Sonarama инсталляцияларына негізделді. Осы жылдары фестиваль GREC фестивалі, Санта-Моника өнер орталығы, Мис Ван Дер Рое қоры, CosmoCaixa және L'Auditori сияқты әртүрлі мекемелермен, кеңістіктермен және орталықтармен ынтымақтастық жасады. 2013 жылы Sónar by Day MACBA-дағы бұрынғы орнынан Fira Montjuïc кешеніндегі Plaza d'Espanya алаңындағы үлкен кеңістікке көшті. Sónar by Day-дың музыкалық бағдарламасы 5 сахнада өтеді: SonarHall, Red Bull Music ұсынған SonarDome, SonarComplex аудиториясы, әлемдік қалалық дыбыстарға арналған SonarXS және Estrella Damm-нің саудалық белгісі – жасанды шөппен жабдықталған ашық сахнасы SonarVillage. 2018 жылы Sónar Mediapro компаниясымен бірлесіп Sonar360º сахнасын қосты, ол толық күмбездік тәжірибелерге арналған. Бұл кезеңде М. I. A., De La Soul, Linton Kwesi Johnson, The Roots, Justice, Hot Chip, Janelle Monáe, Leila, Madlib, Prefuse 73, Ricardo Villalobos, Kode9, Plaid, The Sugarhill Gang және Flying Lotus сияқты әртістер өнер көрсетті. Björk (2002), Beastie Boys (2007), LCD Soundsystem (2010), Chic (2006), Pet Shop Boys (2002), Masters At Work (2001), Grace Jones (2009) және The Chemical Brothers (2005 және 2015), Kraftwerk, Jurassic 5, Richie Hawtin, Skrillex, Paul Kalkbrenner, Major Lazer, Jamie Lidell, Diamond Version, Chromatics, Diplo, Baauer, Nicolas Jaar, Liars, Lindstrøm & Todd Terje, Adrian Sherwood & Pinch, Seth Troxler, Gold Panda, Autechre, FKA Twigs, A$AP Rocky, Jean Michel Jarre, New Order және Anhoni де сахнада болды. 2019 жылы Sónar Барселонадағы шараның күнін маусымнан шілдеге ауыстырып, латын, қалалық, trap және реггетон музыка жанрларындағы әртістерге көбірек назар бөлді.

Сонар мен Барселона

2004 жылы Sónar Каталонияның ЖІӨ-не 47 миллион еуро үлес қосты (Deloitte жүргізген зерттеуге сәйкес). 2015 жылы Sónar тапсырыс берген 360 градустық зерттеу осы көрсеткішті 126 миллион еуроға жаңартты; он жыл ішінде 226% өсім болды, бұл қала үшін келуші басына 559,7 еуро таза құнға тең. Қаладағы қонақүйлердің толтырылуына да елеулі әсер етеді. 2011 жылы толтырылу деңгейі 83,65%, ал 2012 жылы 83,11% болды. Ресми мақұлданған туристік пәтерлерде бұл көрсеткіш 100%-ға жетеді. Бұдан өзге, Sónar фестиваль аясында Барселонада өтетін басқа да іс-шаралардың, презентациялардың және көрмелердің ұйымдастырылуына да ықпал етеді, олар өз кезегінде ресми шараға келген 126 000 келушіден бөлек, 50 мен 70 мың аралығында қосымша келушілерді тартады.

Әлемдегі Sónar

2002 жылы Лондонда алғашқы халықаралық жобасын іске қосқаннан бері Sónar әлемдегі өз ықпалын кеңейтіп, 65 қала мен 4 континентте өз атауымен іс-шаралар өткізіп келеді. Барлық Sónar іс-шаралары әр аймақтағы жергілікті және халықаралық ареналар арасында диалог құруға бағытталған және жоғары технологиялық шығармашылық элементтерді қамтиды. Бүгінгі күнгі географиялық орналасқан жерлері: Чикаго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Гамбург, Богота, Нью-Йорк, Сеул, Рим, Кейптаун, Копенгаген, Токио және Гонконг. Соңғы жылдары Sónar+D халықаралық бағдарламасын дамытып, Сан-Паулу (2015), Сантьяго-де-Чили (2015), Буэнос-Айрес (2015), Рейкьявик (2015), Богота (2015, 2016, 2017, 2018), Гонконг (2017) және Стамбул (2017) бағдарламаларының құрамдас бөлігіне айналды. 2018 жылдан бастап Sónar жыл сайын 6 қалада іс-шаралар ұйымдастырып, жалпы жиынға 30 000 адам қатысады.

Сонар Стамбул

Sónar Стамбулдың алғашқы шарасы 2017 жылы ZorluPSM сарайында өтті. Қазірге дейін фестивальде Нина Кравиз, Black Coffee, Fatboy Slim және Джон Хопкинс сияқты артистер өнер көрсеткен.

Гонконгтың сонары

2017 жылы Sónar халықаралық фестивальдер қатарына Гонконгты қосты. Гонконг ғылыми паркінде өткен шараға DJ Shadow, Laurent Garnier, The Black Madonna және Squarepusher сынды артистер қатысты. "Фестивальде барлығы 40-тан астам халықаралық, аймақтық және жергілікті диджейлер мен тікелей музыка орындаушылары өнер көрсетті, оның ішінде 11-і Гонконгта алғаш рет сахнаға шықты. Осылайша Sónar әлемдегі ең үздік электрондық музыка фестивалі деген атағын тағы да нығайтты."

Сонар Богота және Сонар Буэнос-Айрес.

Sónar-дың Латын Америкасы күндері жыл сайын қараша айының соңында Multiparque (Sónar Bogotá) және Аргентинаның Technopolis (Sónar Buenos Aires) алаңдарында өтеді. Sigur Rós, Nina Kraviz, Dubfire, Pantha du Prince, Moderat сияқты танымал әртістер осы шарада өнер көрсеткен.

Sónar "Біз - Еуропа" жобасының бір бөлігі.

2015 жылдың желтоқсанынан бері Sónar, Еуропалық Одақтың «Жаратушы Еуропа» бағдарламасымен бірлесіп қаржыланған, француздық Arty Farty ұйымы (Nuits sonores фестивалі) басшылығымен жүзеге асырылатын және шығармашылық әртүрлілік пен алмасумен сипатталатын жаңашыл мәдени практикаларды ілгерілетуге, құруға және өндіруге күш біріктірген 8 ірі еуропалық шараны біріктіретін ынтымақтастық жобасы – «Біз Еуропамыз» құрамына кірді.

Sónar +D

1994 жылы Sónar-дың тұңғыш рет өткен шарасында екі бағытты кәсіби жәрмеңке ұйымдастырылды: пластинкалар мен басылымдар жәрмеңкесі (пластинкалық компаниялар, дистрибьюторлар, басылымдар, баспа үйлер, промоутерлер) және технология жәрмеңкесі (жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз ету брендтері, музыкалық жабдықтар фирмалары). Бұл формат жылдар бойы бірнеше өзгеріске ұшырады, біртіндеп сауда жәрмеңкесі түрінен алыстап, көркем инсталляцияларды, кино көрсетулерді, лекцияларды және конференцияларды қамтыды. 2013 жылы Sónar by Day фестивалінің Фира Монжуикке көшірілуімен бірге, фестиваль бағдарламасының бұл бөлігі Sónar+D ретінде жаңаша қарастырылды. Sónar+D – Sónar by Day бағдарламасымен қатар өтетін, шығармашылық, технология және бизнесқа арналған 3 күндік конгресс (SonaR+D = Sónar+D). Конгресс жаңа технологиялардың шығармашылық қолданылуымен байланысты инсталляцияларды, лекцияларды, көрмелерді және демонстрацияларды ұсынады. 2017 жылдан бастап бағдарламаға желілік күн қосылды. Фестиваль басталғанға бір күн бұрын өтетін бұл шара b2b қызметіне бағытталған және тек делегат билеттерінің иелеріне қолжетімді. Sónar by Day фестивалінің үш күнінде Sónar+D-дегі іс-шаралардың 80% жалпы билет иелеріне ашық, бұл суретшілер, жасаушылар мен шығармашылыққа құштар адамдардың арасында өзара байланысқа ықпал етеді. Sónar+D фестивальдің кең бағдарламасымен де байланысты, фестивальдің барлық сахналарында технологиялық шоулар көрсетіледі және белгілі суретшілер лекциялар мен семинарлар өткізуге шақырылады. Соңғы шараларда Брайан Ино, Бьорк, Жан Мишель Жарр, Ричи Хоутин, Kode 9, Холли Херндон, Альва Ното және Рюичи Сакамото сияқты суретшілер мен ойшылдар қатысты. 2018 жылдан бастап Sónar+D-ге белсенді қатысқан компаниялар мен мекемелерге BBC R+D, Spotify, Google Arts and Culture, Universal Music Group, Sony Music, PS4, HP, Me by Melia, Mediapro, Native Instruments, MIT Media Lab, Roland Instruments және Pioneer DJ және тағы да басқалары кіреді. Sónar+D Гонконг шарасы жыл сайынғы Sónar Гонконг іс-шарасымен бірге Гонконг ғылым паркінде өтеді.

Sónar GJ273b шақырады

2018 жылы Sónar фестивалінің 25 жылдығын мерекелеу үшін, фестиваль Жерден 12,4 жарық жылы қашықтықта орналасқан, мүмкін мекен етуге жарамды Luyten b экзопланетасына 33 музыкалық шығарманы жіберу бойынша экспериментке кірісті. Фестивальге жақын болған және арнайы жасалған музыкалық туындыларын ұсынған суретшілер: Жан Мишель Жарр, Autechre, Squarepusher, Нина Кравиз, The Black Madonna, Matmos, Лоран Гарнье және Олафур Арнальдс. Жоба «Мереке, көркемдік және ғылыми эксперимент, сондай-ақ адам және басқа планеталық өркениет өкілі болудің мәні туралы ойлар» ретінде ұсынылды және Каталония Ғарыш зерттеулер институты және METI ұйымдарымен бірлесіп жасалды. Трансляциялар 2017 жылдың қазанында және 2018 жылдың мамырында Норвегияның Тромсё қаласындағы 32 метрлік EISCAT антеннасы арқылы ≈930 МГц жиілігінде, 1,5 МВт қуатпен және 62,5 – 500 бит/с жылдамдықпен жүзеге асырылды. Музыка сығылмаған PCM форматында кодталды; байланыс жолағының шектеулі болуына байланысты әр шығарманың ұзақтығы 10 секундты құрады және 8 кГц, 8 бит, моно түрінде жазылды. Хабарламаның мақсатына жетуіне шамамен 12,4 Жер жылы уақыт кетеді, демек, 2043 жылы Sónar фестивалінің 50 жылдығына дейін жауап алу мүмкіндігі бар.

SonarImage

1994 жылғы алғашқы фестивальден бері Серхио Кабальеро басқарып келе жатқан Sónar фестивалінің визуалды имиджі – фестивальдің ажырамас бөлігі және оның өзіндік ерекшелігі болып табылады.