Рафана қаласының тарихы және орналасқан жерінің анықталуы
Raphana
Рафана – ежелгі қала, Декаполис құрамында болған. 2 мың жыл бойы ізделіп, орны анықталмаған. Археологиялық зерттеулер Абиламен байланысын жоққа шығарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рафана (Ραφάνα) – Плиний Көненің «Табиғи тарих» (V.74 кітабы) еңбегінде айтылған Декаполис қалаларының бірі. Рафана соңғы екі мың жыл бойы іздестіріліп келді, себебі бұл ежелгі елді мекен карталарда немесе ғылыми әдебиетте көбінесе кездеспегендіктен, оны анықтау мүмкін болмады. Кейбір зерттеушілер оны Маккавейлердің Рафонымен байланыстырды. Ал кейбіреулері Абиламен алмастыруға тырысып, Абиланың маңызды тарихы мен Декаполис аймағымен байланысы болғандықтан, Иорданияның солтүстігіндегі Уади Квейлбе аңғарындағы Абила жерін таңдады. Бірақ, Абиланың Абила Декаполис, Абила Селевкия немесе Абила Виниферос (Евсевийдің «Ономастикон» (Абила) еңбегінде Гадарадан 12 шақырым шығысқа қарай атаған) басқа ескі аты болғандығын көрсететін археологиялық дәлелдер жоқ. Рафананың өзі анықталмады. Жақындағы зерттеулер Рафананың Декаполис аймағының солтүстік-шығыс шетінде орналасқан болуы мүмкін екенін көрсетті. Бұл Флавий Иосифтің тарихымен де сәйкес келеді, ол Раепта деп аталатын жердің төңірегіндегі бекіністерді сипаттайды, бұл Рафананың алдыңғы қонысы болуы мүмкін. Аталған байланыс туралы мәліметтерді «Плеядалар» деректер базасынан табуға болады. org. Кейбір интернет-сайттарда Рафананың «Абилин жазығында» орналасқандығы туралы ақпарат бар, ал кейбіреулер бұл атауды Уади Квейлбедегі Абиламен шатастырады. Бірақ Абилин жазығы мүлдем басқа аймақты, Абила Лисанияның төңірегін сипаттайды, ол Дамаскіден солтүстік-батысқа қарай орналасқан және әрқашан Панеас аймағымен байланысты. Алайда, Абила Лисания мен оның тарихы Рафанамен ешқандай қатысы жоқ. «Notitia Dignitatum» еңбегіндегі «Арефа» жазуында сол жерде әскери бөлім, ала болғандығы көрсетілген, бұл туралы ақпаратты жоғарыда аталған «Плеядалар» деректер базасынан табуға болады. Мұндай әскери лагерь әдетте ежелгі империялардың шекарасында орналасқандығы белгілі. Сондықтан, Декаполистің Рафанасы, оның алдыңғысы Раепта және мұрагері Арфа/Арефа, Арабия шөлі мен Дамаскіден оңтүстікке қарайғы құнарлы Гутаның шекарасында орналасқан Ард әл-Фанахтағы Хирбет ар-Рафиа («Ар-Рафиа қирабаларында») орналасқан болуы мүмкін. Бір кезде бұл қала Римнің XII Фулмината легионы мен III Галлика легионының базалық лагері болғанға ұқсайды.
Raphana (Ραφάνα in Ancient Greek), was one of the Decapolis cities mentioned by Pliny the Elder, within his Naturalis Historia (Book V.74). Raphana was sought for the last two millennia, after no one could identify this ancient settlement, as it was mostly omitted from maps or in scientific literature. Some connected it with Raphon of the Macabbees. Some other looked for a substitution and chose the site of Abila at the northern Jordanian valley of Wadi Queilbeh, because of Abila's important history and its attested connection to the Decapolis region. But, there is no archaeological evidence that Abila has ever had any other ancient name than Abila dekapoleos, Abila Seleukia or also Abila viniferos (mentioned by Eusebius in his Onomastikon (Abila), 12 miles east of Gadara). Raphana itself was unidentified. Recent research has found a plausible position for Raphana at the northeastern edge of the Decapolis region. This fits also to the history of Flavius Josephus, who describes the forts around a place called Raepta, which is very plausibly the predecessor settlement of Raphana. For the mentioned connection see also the Pleiades Database for "Raphana" at stoa. org. In some online sites you can read that Raphana was at the "Abilene plain" and some mixed this name again with Abila at Wadi Queilbeh south of the Yarmuk, but the Abilene Plain describes a completely different region and the area around Abila Lysaniae, which is north west of Damascus and always connected with the Paneas region too. But Abila Lysaniae and its history also have nothing to do with Raphana. The notation at the Notitia Dignitatum at "Arefa" shows us for a later date that there was a military unit, an ala at that location. This connection (with Arefa) you will also find at the above mentioned Pleiades Database. That such a military camp was normally situated at the border of the ancient empires seems to be clear. Therefore with a very high plausibility Raphana of the Decapolis, with its predecessor Raepta and its successor Arpha/Arefa, can be found at the Khirbet ar Rafi'ah ("Ar Rafi'ah Ruins"), positioned at Ard al Fanah, at the border between the Arabian desert and the fertile Ghouta south of Damascus. For a time the city seems to have been the base camp of the 12th Roman legion, Legio XII Fulminata, as well as of Legio III Gallica.