Америкалық тау шаңғышысы Кристин Купердің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Американдық тау шаңғышы

Кристин Элизабет Купер (10 қазан 1959 жылы туған) – АҚШ-тан шыққан, бұрынғы әлем кубогының тау шаңғысымен жарысушы және Олимпиада жүлдегері.

Алғашқы жылдар

Лос-Анджелесте (Калифорния) туған ол Кетчумда (Айдахо штаты) өсті және көршілес Сан-Вэллиде шаңғы тебуге және жарысуға үйренді. Купердің әкесінің орнына келген Уильям С. "Билл" Джанс (1918–1996) 1977 жылға дейін Sun Valley Resort-тың иесі болды. Әкесі Уильям Лос-Анджелесте рактан қайтыс болғаннан кейін, анасы Гленн бес баласымен 1960-шы жылдардың соңында Кетчумға көшті. Сан-Вэллидің ұзақ жылдардан бергі достары, Билл және Энн Янстардың өтінішімен, Купер ханым 1969 жылы курорттағы өнер орталығын құрды. Энн Янс 1973 жылдың басында курортқа жақын жерде қар көшкінінен қаза тапты; сол жылдың соңында Гленн Купер мен Билл Янс үйленді, олардың біріккен отбасы сегіз баладан тұрады.

Жарыс мансабы

АҚШ шаңғы командасының мүшесі ретінде Купер 1977 жылдан 1984 жылға дейін әлем кубогы жарыстарында өнер көрсетті. 1977 жылғы маусымды "C" командасында бастаған ол, 17 жасында 19 қаңтарда әлем кубогында тұңғыш рет қатысып, Австрияның Шрунс қаласындағы слаломда 14-орынды иеленді. Бір аптадан кейін Швейцарияның Кранс-Монтана қаласындағы слаломда 10-орын алды. Техникалық жарыстарда ең жақсы нәтижелер көрсеткен ол, бес түрлі жарысқа қатысып, төртінде әлем кубогының тұғырына көтерілді. 1978 жылғы маусымға дайындалу кезінде тамыз айында жаттығу барысында білезігін сындырып алды. 1978 жылы Батыс Германияның Гармиш қаласында өткен әлем чемпионатында слаломда бақ сынасты, бірақ финиш сызығына жетпеді. 1980 жылғы Лейк-Плэсидтегі қысқы Олимпиадада 20 жасында слаломда 8-орын, ал Уайтфейс Маунтиндегі алып слаломда 7-орын алды. Купердің халықаралық жарыстардағы ең сәтті маусымы 1982 жыл болды, ол Австрияның Хаус-им-Эннсталь қаласында өткен әлем чемпионатында үш медаль (екі күміс және бір қола) жеңіп алды. Бұдан бөлек, ол әлем кубогында үш рет жеңіске жетіп, 1982 жылғы әлем кубогының жалпы есебінде 3-орынды иеленді. Алдыңғы маусымда әйелдер арасындағы жалпы есепте 4-орын, слаломда 2-орын алған еді. 1983 жылғы маусымның соңында Швейцарияның Лес-Диаблерет қаласындағы серпілісті жаттығу кезіндегі апат оны маусымның қалған бөлігіне қатысудан алды. Нәтижесінде сол тізесінің астындағы тібік сүйегі сынып, жамбас сүйегінен сүйек трансплантациясы қажет болды. Купер келесі маусымда 1984 жылғы қысқы Олимпиадаға дейін бес рет тұғырға көтеріліп, одан кейін Жахоринада өткен Олимпиадалық алып слаломда командаласы Дебби Армстронгтан 0,40 секундқа қалып күміс медальді жеңіп алды. Одан кейін, оның туған қаласы Сан-Вэллидегі тау шаңғы жолы оның құрметіне аталды: Сиэтл қырқасындағы "Күміс түлкі" жолы "Кристиннің күмісі" деп өзгертілді. Жақын жерде, Сиэтл қырқасында 1948 жылғы қысқы Олимпиадада слаломда алтын медаль жеңіп алған және Куперге ұстаздық жасаған Гретчен Фрейзердің есімімен аталған "Гретченнің алтыны" бар. Купер 1984 жылғы маусымнан кейін халықаралық жарыстардан қанағаттанды, ол осы маусымдағы алып слаломда 2-орын алды. Ол 24 жасында бес әлем кубогы жеңісі, 26 тұғырға көтерілу және 68 үздік ондық нәтижемен жарыс мансабын аяқтады.

As a member of the U. S. Ski Team, Cooper raced on the World Cup circuit from 1977 84. Starting the 1977 season on the "C" team, she made her World Cup debut at age 17 on January 19 and finished 14th in a slalom at Schruns, Austria; a week later she had a tenth place finish in the slalom at Crans Montana, Switzerland. Best in the technical events, she raced in all five disciplines, with World Cup podiums in four. She broke her ankle during training in August, prior to the 1978 season. She competed in the slalom at the 1978 World Championships in Garmisch, West Germany, but did not finish. At the 1980 Winter Olympics in Lake Placid at age twenty, she was eighth in the slalom and seventh in the giant slalom at Whiteface Mountain. Cooper's best season in international competition was in 1982, when she won three medals (two silvers and a bronze) at the World Championships at Haus im Ennstal, Austria. She also had three World Cup victories and placed third in the 1982 World Cup overall standings. The previous season, she finished fourth in the women's overall and second in slalom. A downhill training crash in late January at Les Diablerets in Switzerland sidelined her for the remainder of the 1983 season. It resulted in a compression fracture in her left tibia just below the knee and required a bone graft from her hip. Cooper returned to form the following season with five early podiums before the 1984 Winter Olympics, and then won the silver medal in the Olympic giant slalom, 0.40 seconds behind teammate Debbie Armstrong at Jahorina. Soon after, a run at her hometown resort of Sun Valley was named in her honor: the run "Silver Fox" on Seattle Ridge was renamed "Christin's Silver." Nearby on Seattle Ridge is "Gretchen's Gold," a run named after Gretchen Fraser, a gold medalist in the slalom at the 1948 Winter Olympics and a mentor to Cooper. Cooper retired from international competition following the 1984 season, in which she was the runner up in the season's giant slalom standings. She completed her racing career at age 24 with five World Cup victories, 26 podiums, and 68 top tens.

Жарыстан кейінгі

Купер CBS және NBC телеарналарында альпий шаңғысы жарыстарын, соның ішінде 2010 жылғы Ванкувер ойындарын тікелей эфирде көрсеткен теледидар хабаршысы болып жұмыс істеді. Ол 1992, 1994 және 1998 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Кетчум қаласының тұрғыны Тим Райанмен бірге жұмыс істеді. Кристин және оның күйеуі, бұрынғы АҚШ шаңғы командасының мүшесі Марк Таше (Аспен, Колорадо штаты) Монтана штатының Боземан қаласындағы «Montana Ale Works» атты паб-мейрамхананың негізін қалаушылары.

2014 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

2014 жылы Сочиде өткен қысқы Олимпиада ойындарын NBC телеарнасының альпинистік шаңғы спорты бойынша тілшісі ретінде жариялаған Купер, Роза Хутордағы супер-G жарысынан кейін Боде Миллермен жасаған сұхбаты үшін көп сынға ұшырады. 16 ақпандағы сұхбат барысында Миллер көріне бастады. Купер оған өткен сәуірде 29 жасында қайтыс болған інісі Челоне туралы бірнеше рет сұрақ қойды, нәтижесінде Миллер жылап, сұхбатты жалғастыра алмады. Купердің осы мәселені әрі қарай талқылауы үшін Миллерді мазалауда деп айыптады. Кейін сол түні Миллер өзінің жанкүйерлеріне Куперге "абайсырақта болу керек" деп хабарлады, себебі бұл "оны кінәлауға болмайды" және "ол әрбір тілшінің қояр сұрақтарын қойды". Келесі күні таңертең "The Today Show" бағдарламасында Миллер Куперді тағы да қолдап, "Мен Кристинді көп жылдан бері танимын, ол өте жақсы адам. Ол маған қысым көрсетуді қаламады деп білемін. Менің ойымша, ол менің реакциямды күтпеген, және ол оны түсінген кезде кеш болды. Мен оны кінәламаймын" деді. Жарыс және Купердің сұхбаты АҚШ теледидарындағы ең үздік уақытта, Ресейде ортатүс уақытында аяқталғаннан кейін он бес сағаттан астам уақыттан соң көрсетілді. Телеарнаның осы жағдайды эфирден алып тастауға жеткілікті уақыты болды, бірақ олар оны жасамауды жөн көрді.