Кіріспе

Канадалық тау шаңғышы

Люсиль Уилер (Lucile Wheeler, 14 қаңтар 1935 жылы туған) – Канаданың бұрынғы тау шаңғысымен жарысушысы. 1958 жылы ол екі дүркін әлем чемпионы атанды, таудан түсуде әлем чемпионатында жеңіс одіс алған тұңғыш Солтүстік Америка спортшысы.

Алғашқы жылдар

Уилер Квебекте дүниеге келді және Лоранс тауларындағы Сент-Жовит ауылында өсті. Оның отбасы шаңғы спортын дамытуға зор үлес қосты, ал оның атасы Джордж Уилер Квебектің Монт-Тремблант тауындағы Грей Рокс шаңғы кешенін салды. Ол 19 ғасырдың соңында Нью-Йорк штатының Чази қаласынан Квебекке көшіп келді, ағаш өңдеу бизнесінен байып кетуді үміттенеді, бірақ орман өртінің салдарынан барлығы жойылды. Екі жасында шаңғы тебуге үйренген Уилердің шеберлігі соншалықты жоғары болды, ол көп кешікпей үлкен шаңғышылармен жарыса бастады. 10 жасында Монт-Трембланттағы барлық жастағы қатысушыларға ашық жарыста құлаудан төмен түсуде жетінші орын алды. 1947 жылы 12 жасында ол Канаданың жасөсперімдер чемпионатында жеңіске жетті, ал 14 жасында 1950 жылы Колорадо штатының Аспен қаласында өткен Әлем чемпионатына Канада құрамасынан қатысуға іріктелді – бұл Еуропадан тыс өткен алғашқы маңызды тау шаңғысы жарысы болды. Бірақ оның ата-анасы 15 жасында мектептен қалу үшін ол тым жас деп ойлады және оған баруға рұқсат бермеді.

Жарыс мансабы

1950 жылдардың басында канадалық шаңғышылар үшін мүмкіндіктер өте шектеулі болды. Уилердің үлкен жетістігі үкіметтік қаржыландырудың артуына себеп болды, бұл басқа канадалық шаңғышыларға халықаралық жарыстарда өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Оның жетістіктері осы спорттың бүкіл елде және оның туған жері Квебек облысында танымалдылығын арттыруға да зор үлес қосты, онда Лаврентий тауларында бұрын тек шектеулі адамдар ғана баратын шалқар аймақ, қазір әр жылғы қыс мезгілінде жүздеген мыңдаған шаңғышыларды тартатын, сапалы жабдықтарымен толыққан дамыған шаңғы курорты болып өзгерді.

Жарыстан кейін

1959 жылы 24 жасында бәсекелі жарыстардан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, олар біраз уақыт Оттавада тұрды, бірақ 1967 жылы Квебек провинциясының Шығыс Тауншип аймағындағы шаңғы курортының ортасында орналасқан Ноултон ауылына көшіп кетті. Екі баланың анасы болған ол Ноултон орта мектебінде 14 жасқа дейінгі балалар үшін шаңғы бағдарламасын ұйымдастырды.

Құрметтер

Уилер 1958 жылы Канаданың ең көрнекті спортшысы ретінде Лу Марш жүлдесіне ие болды және Канада Олимпиадалық Даңқ залына енгізілді. 1976 жылы ол Канада орденінің мүшесі атанды, бұл елдің ең жоғары азаматтық наградасы, сондай-ақ Канада Спорт Даңқ залына енгізілді. АҚШ-та Уилер 1976 жылы АҚШ Шаңғы Даңқ залына енгізілді. Глен тауы, Батыс Болтон қаласындағы шағын Квебек шаңғы курорты, оның құрметіне "The Wheeler" деп аталған жол салды.