Кіріспе
Эван Уитон (1928 – 2018) – австралиялық журналист. Уитон Квинсленд штатының Мургон қаласында өскен және сегіз жасында пансиондық мектепке жіберілген. Ол Тоуомбада 14 жыл мұғалім болып жұмыс істеді, содан кейін «Тоуомба Хроникасы» газетінде толық уақытты журналист болып орналасты. Ол 1971 жылы жаңа «Sunday Australian» газетінде қысқа ғана уақыт жұмыс істегенге дейін Мельбурн қаласының «Truth» газетінде тілші болып жұмыс істеді. 1970-ші жылдары Уитон «The National Times» газетінде жұмыс істеді, онда 1975 жылдан 1978 жылға дейін редактордың көмекшісі, ал 1978 жылдан 1981 жылға дейін редактор болды. Содан кейін ол «Sydney Morning Herald» газетінің бас тілшісіне ауысты. 1990 жылдан бастап Квинсленд университетінде журналистика оқытушысы қызметін атқарғаннан кейін, ол «Justinian» онлайн құқықтық журналында колонна жазушы болды. Оның кейінгі жазбаларының көп бөлігі тергеу және жарысқа толы әділдік жүйелерін талдау мен салыстыруға арналған. Уитон бес рет «Walkley» сыйлығын жеңіп алды: 1967 және 1975 жылдары – ең үздік газеттік оқиға үшін, 1970 жылы – ең жақсы газеттік хабарлама үшін, ал 1973 және 1974 жылдары – Австралия журналында жарияланған ең жақсы оқиға үшін. 1983 жылы ол «Graham Perkin Australian Journalist of the Year» сыйлығымен марапатталды, ал 2011 жылы Австралия Медиа Даңқының алғашқы мүшесі аталды. Уитон 2018 жылдың 16 шілдесінде 90 жасында дүние салды.
Evan Whitton (5 March 1928 – 16 July 2018) was an Australian journalist. Whitton was raised in Murgon in Queensland, and went away to boarding school at age eight. He worked as a teacher for 14 years in Toowoomba before securing a ful time role as a journalist with The Toowoomba Chronicle. He then worked as a reporter for the Melbourne newspaper Truth before working briefly for the new Sunday Australian in 1971. During the 1970s Whitton worked for The National Times where he became assistant editor from 1975 to 1978 and editor from 1978 to 1981. He then moved to the Sydney Morning Herald as chief reporter. After a period as Reader in Journalism at the University of Queensland from 1990, he was a columnist with the online legal journal Justinian. Much of his later writing focussed on analysis and comparison of the investigative and adversarial systems of justice. Whitton won five Walkley Awards, for Best Newspaper Feature Story in 1967 and 1975, Best Piece of Newspaper Reporting in 1970, and Best Story Published in an Australian Magazine in 1973 and 1974. In 1983 he was awarded the Graham Perkin Australian Journalist of the Year award and in 2011 was made an inaugural member of the Australian Media Hall of Fame. Whitton died on 16 July 2018, aged 90.
Ерте өмір және білім
Уитон 1928 жылғы 5 наурызда Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Мусвеллбрук қаласында Томас Эван Уитон мен Бернис Коллопи отбасында дүниеге келген. Уитонның әкесі Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етуге еріктілердің арасында алғашқылардың бірі болды, ол Галлиполиде және Батыс майданындағы Позьерде шайқасты, онда ауыр жарақат алды, нәтижесінде екі аяғы да ампутацияланды. Австралияға қайтып келген соң, ол жинаған ақшасымен күйеуінің інісімен бірге "Muswellbrook Chronicle" газетін сатып алды және 1921 жылдан 1936 жылға дейін газеттің тең иесі болды. 1936 жылы Уитонның әкесі отбасын Брисбеннің солтүстік-батысындағы шағын қала Мургонға көшірді, онда ол жаңалықтар агенттігі мен кеңсе тауарлары дүкенін ашты.
Оқытушылық мансап және регбиге қатысу
Даунлендс мектебінде оқуын аяқтағаннан кейін Уиттон Квинсленд мұғалімдер колледжінде оқыды. 1950 жылдардың басында ол Даунлендске ағылшын тілі мен қоғамтану пәнін оқытуға оралды. 1963 жылы ол Брисбендегі жарысқа қатысу үшін Тоуомба Рейнджерс клубын қайта құраған топқа кірді. Truth газеті – апталық түрде сенсациялық және жанжалды жаңалықтарды жариялайтын басылымда ол Fleet Street ардагері Солли Чандлердің редакторы басшылығымен жұмыс істеді. The Australian газетінің жазушысы және Truth газетінің бұрынғы иесі Марк Дей Уиттонның бұл газетті «жамандықтарды әшкерелеу және шындықты ашу өнерінде ізгілік жасауға болатын орын» деп есептегенін айтты. Уиттон Генри Болт пен оның орынбасары сэр Артур Райланың премьерлік кезінде Виктория штатындағы жемқорлық туралы жазды және еңбегі үшін екі рет Уокли сыйлығын жеңіп алды. Уиттон 1967 жылы «Ең үздік газеттік мақала» номинациясында алғашқы Уокли сыйлығын алды, ал 1970 жылы Бертрам Уэйнердің аборт клиникаларынан полицияның ақша талап етуі туралы 1969 жылғы хабарламаларын жариялағаны үшін екінші сыйлығын жеңіп алды. Бұл мәлімдемелер 1970 жылы Уильям Кей басқарған Полиция күшіндегі жемқорлық туралы тергеу комиссиясын құруға әкелді. Тергеу барысында сол кездегі премьер-министр Роберт Мензиестің әскерін АҚШ-тың адал одақтасы ретінде соғысқа жіберген деген миф жоққа шығарылды. Құпия дипломатиялық құжаттар Мензиестің АҚШ-ты соғысқа итермелегенін растады. Уиттон 1975 жылдан 1978 жылға дейін National Times газетінің орынбасар редакторы, ал 1978 жылдан 1981 жылға дейін редакторы болды. 1981 жылы ол Сидней Морнинг Геральд газетінде бас хабаршы болып жұмыс істеді. «Менің ескі ұстазым Сол Чандлердің айтуынша, репортердің бірінші міндеті – оқырманды қызықтыру», – деді Уиттон 1987 жылы «Тамаша көріністер» кітабының тұсаукесері кезінде. Уиттон оқиға айту стилін қолданды, оқиғаның уақыты мен орнының егжей-тегжейлі сипаттамаларын беретін бөлімдерді мұқият құрастырды, жаңа фактілерді бұрынғы оқиғалармен байланыстырып, бөлімдер арасындағы байланыстарды ашып, бұрын байқалмаған шындықты көрсетті. 1984 жылы Уиттон Сидней Морнинг Геральд газетінің Еуропа тілшісі болып жұмыс істеген кезде ол Ноэламен үйленді. Той Париждегі Австралия елшілігінде өтті, бұрынғы премьер-министр және сол кезде ЮНЕСКО елшісі Гоф Уитлэм куәгер болды, ал Маргарет Уитлэм – құрметті қонақ ретінде қатысты.