Олимпиада философиясы: спорт, мәдениет, білім және халықаралық ынтымақтастық қағидаларын біріктіреді. Жақсы үлгілер, әдеп және адамдық құндылықтарға баса назар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Олимпиадалық ойындардың философиясы
Philosophy of the Olympic Games
Олимпизм – Олимпиадалық ойындардың философиясын білдіреді. Олимпизмнің негізгі принциптері Олимпиада хартасында баяндалған. Олимпизм – спортты мәдениет, білім беру және халықаралық ынтымақтастықпен үйлестіруге ұмтылатын философия. Ол еңбек етудің қуанышын, жақсы үлгілердің тәрбиелік мәнін, әлеуметтік жауапкершілікті және жалқылы этикалық принциптерге құрметті баса назар аударады. Соңғы мақсат – спортты адамзатты дамытуға және адамдық қадір-қасиетті сақтауға жәрдемдесетін құрал ретінде пайдалану. Олимпизм принциптеріне спортпен айналысу мүмкіндігі – адамның негізгі құқығы деген идея кіреді. Олимпизм, барлық адам спортқа тең қол жеткізуге құқылы екенін, және осы іс-шаралар әділеттілік пен достық рухта жүргізілуі керек екенін қаперіне салады. Кемсітушілік Олимпизмнің маңызды аспектісі болып табылады. Ол, адамдардың нәсіл, жыныс, сексуалдық бағдары, дін және әлеуметтік-экономикалық жағдайы сияқты факторларға байланысты кемсітушілікке ұшырамай спортқа қатысуға құқылы екенін айтады. Олимпизмді қолдайтындар өз әрекеттерін "жеке дамуға қолдау көрсету" деп сипаттайды. Кейбір адамдар Олимпизмге күмәнмен қарап, оның толыққанды орындалуы қиын идеал екенін айтады. Олар сондай-ақ, ойындардың өз мақсаттарына жетпеген жағдайларын да атап көрсетеді.
Olympism refers to the philosophy of the Olympic Games. The fundamental principles of Olympism are outlined in the Olympic Charter. Olympism is a philosophy that seeks to blend sport with culture, education, and international cooperation. It emphasizes the joy of effort, the educational value of good examples, social responsibility, and respect for universal ethical principles. The ultimate goal is to use sport as a means of promoting the development of humankind and preserving human dignity. The principles of Olympism include the idea that the ability to participate in sports is a basic human right. Olympism emphasizes that individuals should have equal access to sports without discrimination and that these activities should be done in a spirit of fairness and camaraderie. Non discrimination is a fundamental aspect of Olympism. It holds that individuals should be able to participate in sports without facing discrimination based on factors such as race, gender, sexual orientation, religion, and socioeconomic status. Individuals who follow or support Olympism may refer to their actions as "fostering personal development." Some individuals have expressed skepticism towards Olympism, stating that it is an ideal that may not be fully achievable. They also point out instances where the games have not met their stated goals.
Олимпизм іс-әрекетінде
Қазіргі уақытта «Олимпизм іс-қимылында» алты іс-шара қамтылған. Іс-шараларға спорт арқылы даму, спорт арқылы білім беру, спорт арқылы бейбітшілік, спорт және қоршаған орта, баршаға арналған спорт, және әйелдер мен спорт жатады. Бұл іс-шараларды Олимпиадалық қозғалыс қолдайды. Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) Біріккен Ұлттар Ұйымымен (БҰҰ) және басқа да үкіметтік органдармен жұмыс істеу арқылы спорт арқылы дамуды қолдайды, соның арқасында адамдар спорт арқылы айналасындағы әлемді қабылдауға, білуге және түсінуге көмектеседі. Спорт арқылы білім беру үшін ХОК Олимпиадалық құндылықтарды оқыту бағдарламасын (ОҚОБ) құрды, оның қатысушыларына дене белсенділігінің және спортпен айналысудың артықшылықтарын үйрету мақсатында. ХОК Президенті Томас Бах «Олимпиадалық спортшылар бүкіл әлемге бейбіт түрде бірге өмір сүре отырып, бір-бірімен бәсекелесуге болатынын көрсетеді. Бүгінгі күнгі беймәлімдікке толы әлемде Олимпиада ойындары бұрынғыдан да маңыздырақ» деп мәлімдеу арқылы спорт арқылы бейбітшілікті қолдайды.
Six activities are currently included within Olympism in Action. Activities include Development through Sport, Education through Sport, Peace through Sport, Sport and the Environment, Sport for All, and Women and Sport. These activities are endorsed by the Olympic Movement. The International Olympic Committee (IOC) supports Development through Sport by working with the United Nations (UN) and other governmental agencies to help people perceive, gain, and understand the world around them through athletics. For Education through Sports, the IOC created the Olympic Values Education Programme (OVEP) to teach its participants about the advantages of being physically active and playing sports. IOC President Thomas Bach has shown his support for Peace through Sport by stating "The Olympic athletes show the whole world that it is possible to compete with each other while living peacefully together. In this world of uncertainty that we are living in today, the Olympic Games are even more relevant than ever.”
ХОК, спорт пен қоршаған орта идеясын қолдау үшін, ірі ұйымдар жасаған Тұрақты спорт және іс-шаралар (SSE) құралдар жиынтығының негізгі серіктесі болып табылады. Бұл құралдар жиынтығы Ұлттық Олимпиадалық комитеттердің қалаларды жарыс өткізу орындары ретінде қалай таңдауға, сондай-ақ арена құрылысына, көлік және спортшылар мен қонақтарды орналастыруға қатысты мәселелерге назар аударады. ХОК спортты баршаға қолжетімді ету үшін, жынысына, нәсіліне немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан, барлық адамның спортпен айналысуына мүмкіндік береді. Әйелдер спорты – ХОК-тың гендерлік теңдікті қолдау және жақсарту жолы. Олар «лидерлік дамыту, жақтау және хабардар ету кампанияларын» құру және комитет басшылық лауазымдарына көбірек әйелдерді тағайындау арқылы осы мақсатқа жетеді. Дегенмен, ХОК-тың кейбір соңғы саяси шешімдері дау тудырды. Мысалы, 2021–2022 жылдардағы Ресей-Украина дағдарысы кезінде ХОК Атқару комитеті Ресей және Беларусь спортшылары мен шенеуніктерінің қатысуын ұсынбады және халықаралық спорт федерациялары мен әлемдегі спорттық іс-шараларды ұйымдастырушыларды Ресей немесе Беларусь атынан Ресей немесе Беларусь спортшылары мен шенеуніктерінің қатысуына жол бермеу үшін барлық мүмкіндіктерін пайдалануға шақырды.
To support its idea for Sport and the Environment, the IOC is a principal support partner for the Sustainable Sport and Events (SSE) Toolkit created by great organizations. The toolkit focuses on how National Olympic Committees should go about choosing a city or cities to host, as well as construction for the venue, transportation, and accommodation for athletes and visitors. The IOC works towards Sport for All to offer access to sports to everyone, no matter their gender, race, or social class. Women in Sport is the IOC's way to continue to support and improve gender equality. They do this by creating “leadership development, advocacy and awareness campaigns” and putting more women in leadership roles in the committee. However, some recent policy decisions of the IOC have been the source of some controversy. For example, during the 2021–2022 Russo Ukrainian crisis, the IOC EB recommended the non participation of Russian and Belarusian athletes and officials, and urged International Sports Federations and organizers of sports events worldwide to do everything in their power to ensure that no athlete or sports official from Russia or Belarus be allowed to take part under the name of Russia or Belarus.