Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Lead - Оңтүстік Дакота штатының Лоуренс округіндегі АҚШ қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2 982 адамды құрайды. Лид Оңтүстік Дакотаның батысында, Вайоминг штатының шекарасына жақын, Блэк Хиллз аймағында орналасқан.
Lead (/'//l//i://d/ LEED') is a city in Lawrence County, South Dakota, United States. The population was 2,982 at the 2020 census. Lead is located in western South Dakota, in the Black Hills near the Wyoming state line.
Тарих
Қала 1876 жылдың 10 шілдесінде алтын кені табылга́ннан кейін ресми түрде құрылды. Қаланың аты құнды кендердің қорғасын (lead) немесе кен талшықтарынан (lodes) алынған. Бұл жерде 2002 жылдың қаңтарында жабылатынға дейін Батыс жарты шардағы ең ірі, ең терең (8240 фут (2512 м)) және ең өнімді алтын кеніші – Хоместейк кеніші орналасқан. 1910 жылы Лидтің халқы 8 382 адамды құрады, бұл оны Оңтүстік Дакота штатындағы екінші ірі қалаға айналдырды. Лид, жанында орналасқан Хоместейк кенішін басқаратын «Хоместейк Майнинг Компани» компаниясымен қала ретінде құрылды. Джордж Хёрсттің әйелі, директорлардың бірі Фиби Хёрст, Лидті тұруға ыңғайлырақ етуде маңызды рөл атқарды. Ол қалада Хёрст атындағы тегін қоғамдық кітапхананы, ал 1900 жылы Хёрст атындағы тегін балабақшаны ашты. Фиби Хёрст және Хоместейк кенішінің бастығы Томас Гриер, кеншілер мен олардың отбасыларының игілігі үшін Хоместейк опера үйі мен демалыс орталығын құру үшін бірлесіп жұмыс істеді. Фиби Хёрст Лидтің шіркеулеріне тұрақты түрде қайырымдылық жасады және 130-дан астам қызметкері бар Лид-Дедвуд мектебінен шахта және кеніш жұмысшыларының балаларына колледж стипендияларын берді. 1930 жылдардың басында Лидтің Хоместейк кеніші астындағы шақырымдаған туннельдердің құлау қаупінен қорқып, каньонның түбінде орналасқан қала ғимараттарының көп бөлігі қауіпсіз жағдайға көшірілді. Лид және Хоместейк кеніші нейтринолар, қара материя және басқа да ядролық физикалық тақырыптар бойынша төмен фондық эксперименттер, сондай-ақ биология және кеніш инженериясы зерттеулері үшін ұсынылған NSF мекемесі – «Жер асты ғылымы және инженерия зертханасы» орналасқан жер ретінде таңдалды. 1974 жылы Лид қаласының көп бөлігі «Лид тарихи ауданы» деген атпен Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Тарихи ауданға қала шекарасына жуық төрт жүзден астам ғимарат кірді. Лидтің географиялық ерекшеліктерінің екеуі – Хоместейк кенішінің ашық алтын өндіру үшін пайдаланған алып кескіні және кескіштен алынған материалдан салынған жақын маңдағы қырқа.
The city was officially founded on July 10, 1876, after the discovery of gold. The city was named for the leads or lodes of the deposits of valuable ores. It is the site of the Homestake Mine, the largest, deepest (8240 feet (2512 m)) and most productive gold mine in the Western Hemisphere before closing in January 2002. By 1910, Lead had a population of 8,382, making it the second largest town in South Dakota. Lead was founded as a company town by the Homestake Mining Company, which ran the nearby Homestake Mine. Phoebe Hearst, wife of George Hearst, one of the principals, was instrumental in making Lead more livable. She established the Hearst Free Public Library in town, and in 1900 the Hearst Free Kindergarten. Phoebe Hearst and Thomas Grier, the Homestake Mine superintendent, worked together to create the Homestake Opera House and Recreation Center for the benefit of miner workers and their families. Phoebe Hearst donated regularly to Lead's churches, and provided college scholarships from Lead–Deadwood school which holds a staff of over 130 to the children of mine and mill workers. In the early 1930s, due to fear of cave ins of the miles of tunnels under Lead's Homestake Mine, many of the town's buildings located in the bottom of a canyon were moved further uphill to safer locations. Lead and the Homestake Mine have been selected as the site of the Deep Underground Science and Engineering Laboratory, a proposed NSF facility for low background experiments on neutrinos, dark matter, and other nuclear physics topics, as well as biology and mine engineering studies. In 1974, most of Lead was added to the National Register of Historic Places under the name of the "Lead Historic District". Over four hundred buildings and were included in the historic district, which has boundaries roughly equivalent to the city limits. Two prominent manmade features of Lead's geography are the giant open cut, which was used for surface gold mining by the Homestake Mine, and the resulting ridge nearby built with the non producing material from the cut.
Климат
Қорғасын ылғалды континенттік климатқа (Köppen Dfb) ие, жазда ыстық, қыста суық және көп қар жауатын, Батыс Ұлы жазықтың әдеттегі өте өзгермелі температуралық режиміне тән. Black Hills-тегі жоғары орналасуы Қорғасынды Оңтүстік Дакота штатындағы ең ылғалды және құрлықтағы АҚШ-тың ең қарлы аймақтарының біріне айналдырады, орташа қар жауын мөлшері құрайды.
Lead has a humid continental climate (Köppen Dfb) with warm summers and cold, very snowy winters with the typical extremely variable temperatures of the western Great Plains. Its high elevation in the Black Hills makes Lead one of the wettest places in South Dakota and among the snowiest places in the contiguous United States with a mean snowfall of
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 1420 үй шаруашылығында 3124 адам тұрды, оның ішінде 828 отбасы болды. Халық тығыздығы құрады. 1694 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,6% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 2,0% американдық үндістер, 0,4% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 2,3% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испаниялық немесе латын америкалықтары 2,9% құрады. 1420 үй шаруашылығының 27,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 40,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,0%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,7%-ы күйеуі жоқ еркектер және 41,7%-ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 35,1%-ы бір адамнан, ал 10,8%-ы 65 жасқа толған адамдардан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,19 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрады. Медианалық жас 40,5 жас болды. Тұрғындардың 23,1%-ы 18 жасқа дейін, 7,4%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 25,3%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 31,5%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 12,7%-ы 65 жастан асқандарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы 50,3% еркектер және 49,7% әйелдерден тұрды.
At the 2010 census there were 3,124 people in 1,420 households, including 828 families, in the city. The population density was There were 1,694 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 94.6% White, 0.3% African American, 2.0% Native American, 0.4% Asian, 0.4% from other races, and 2.3% from two or more races. Hispanic or Latino people of any race were 2.9%. Of the 1,420 households 27.6% had children under the age of 18 living with them, 40.6% were married couples living together, 13.0% had a female householder with no husband present, 4.7% had a male householder with no wife present, and 41.7% were non families. 35.1% of households were one person and 10.8% were one person aged 65 or older. The average household size was 2.19 and the average family size was 2.82. The median age was 40.5 years. 23.1% of residents were under the age of 18; 7.4% were between the ages of 18 and 24; 25.3% were from 25 to 44; 31.5% were from 45 to 64; and 12.7% were 65 or older. The gender makeup of the city was 50.3% male and 49.7% female.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 1279 үй шаруашылығында 3027 адам болды, оның ішінде 832 отбасы. Халық тығыздығы – 1617 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 95,74% ақ нәсілді, 0,23% афроамерикалық, 2,25% американдық үндістер, 0,20% азиялық, 0,59% басқа нәсілдерден және 0,99% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан тілді немесе латын америкалықтары 2,71% құрады. 2000 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, 36,5% неміс, 8,1% ағылшын, 7,8% ирланд, 7,1% норвегиялық және 6,7% американдық тегінен шыққан. 1279 үй шаруашылығының 33,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 47,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 34,9%-ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 29,2%-ы бір адамнан тұрды, ал 11,8%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,35 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,89 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 26,1%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 8,5%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 30,2%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 22,2%, 65 жастан асқандар – 13,0%. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 100,9 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,8 еркек шақ келді. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 29 485 доллар, ал отбасының орташа табысы 35 855 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 25 958 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 841 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 726 долларды құрады. Отбасылардың 10,7%-ы және халықтың 12,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,7%-ы және 65 жастан асқандардың 12,9%-ы.
At the 2000 census there were 3,027 people in 1,279 households, including 832 families, in the city. The population density was There were 1,617 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 95.74% White, 0.23% African American, 2.25% Native American, 0.20% Asian, 0.59% from other races, and 0.99% from two or more races. Hispanic or Latino people of any race were 2.71%. 36.5% were of German, 8.1% English, 7.8% Irish, 7.1% Norwegian and 6.7% American ancestry according to Census 2000. Of the 1,279 households 33.2% had children under the age of 18 living with them, 47.8% were married couples living together, 12.4% had a female householder with no husband present, and 34.9% were non families. 29.2% of households were one person and 11.8% were one person aged 65 or older. The average household size was 2.35 and the average family size was 2.89. The age distribution was 26.1% under the age of 18, 8.5% from 18 to 24, 30.2% from 25 to 44, 22.2% from 45 to 64, and 13.0% 65 or older. The median age was 37 years. For every 100 females, there were 100.9 males. For every 100 females age 18 and over, there were 96.8 males. As of 2000 the median income for a household in the city was $29,485, and the median family income was $35,855. Males had a median income of $25,958 versus $18,841 for females. The per capita income for the city was $15,726. About 10.7% of families and 12.9% of the population were below the poverty line, including 15.7% of those under age 18 and 12.9% of those age 65 or over.
Демалыс
Жазда жаяу серуендеуге, тау велосипедімен жүруге және атпен саяхаттауға көптеген жолдар бар. Эджмонттан Дедвудқа дейін созылатын Джордж С. Миккелсон жолы қаладан өтеді. Шеридан көлі сияқты бірнеше жасанды көлдер балық аулау және жүзуге мүмкіндік береді. Солтүстікке қарай орналасқан Спирфиш каньонында тауға өрлеуге қолайлы көптеген жерлер бар.
In the summer, there are numerous trails for hiking, mountain biking, and horse back riding. The George S. Mickelson Trail, which runs from Edgemont to Deadwood, runs through the city. Several man made lakes, including Sheridan Lake provide fishing and swimming. Spearfish Canyon to the north has many places to rock climb.